18.4.05

Σκόντο Ξάνθη

Διάβαζα τις προάλλες ένα σχόλιο του Νίκου Ασημακόπουλου στην "Ελευθεροτυπία" σχετικά με την ποδοσφαιρική ομάδα της Ξάνθης και την φαινομενικά αδικαιολόγητη απουσία του κόσμου από το γήπεδό της και θυμήθηκα μια καταχώριση του Old Boy, που απαντά εκ των προτέρων στον ΝΑ.
Ο Ασημακόπουλος γράφει ότι:
"ΕΚΕΙΝΟ που δεν μπορεί κανένας να καταλάβει στα τόσα χρόνια που παίζει πρώτο ρόλο η Ξάνθη στο ελληνικό ποδόσφαιρο, είναι τι ακριβώς συμβαίνει και δεν μπορεί να μαζέψει κόσμο πίσω της.

ΑΝ ΚΟΙΤΑΞΕΙ κανείς τα εισιτήρια και τις εισπράξεις της κάθε χρονιάς, θα καταλάβει αμέσως ότι στην ουσία παίζει χωρίς θεατές. Υπάρχουν καμιά χιλιάδα οπαδοί που την ακολουθούν παντού κι από κει και πέρα ό,τι κάτσει, ανάλογα και με το ματς"

...όλοι εκεί πάνω το ψάχνουν και απάντηση δεν βρίσκουν. Κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει ένα κόλλημα αρκετών φιλάθλων με την ιδιοκτησία της ομάδας. Δεν γουστάρουν την κατάσταση έτσι όπως διαμορφώθηκε, καθώς έχει ξεφύγει από τα χέρια των ντόπιων.

ΘΥΜΟΥΝΤΑΙ και την εποχή που κάποιοι σπάστηκαν με την αλλαγή των χρωμάτων της ομάδας, τότε που από κόκκινα - άσπρα τα είχαν κάνει πράσινα - μαύρα, όπως και τα χρώματα της Volkswagen Group στο οποίο ανήκει τα τελευταία χρόνια η SKODA. Τέτοιες μικρές ή μεγάλες λεπτομέρειες, που μοιάζουν στα μάτια των κατοίκων περίεργες, είναι μάλλον που δεν δίνουν το ερέθισμα στον άλλο να πάει στο γήπεδο και να στηρίξει την προσπάθεια.


Ο ΝΑ, ρίχνει το φταίξιμο στους καταναλωτές:
...είναι αμφίβολο αν κάποιος από εκείνους που διαμαρτύρονται με την αποχή τους θα μπορούσε να σηκώσει το βάρος μιας παρόμοιας προσπάθειας, χωρίς λεφτάδες μεγαλομέτοχους και άλλα τέτοια... καπιταλιστικά και εμπορευματοποιημένα, που μπορεί να μην τα αγαπάνε αρκετοί, αλλά είναι σούπερ απαραίτητα πλέον για να προχωρήσει μια ομάδα και να φτάσει ψηλά...


... Αλλά εγώ αναρωτιέμαι, αν δεν αγοράζω ένα προϊόν (γιατί αποκλειστικά προϊόν είναι η ΠΑΕ Skoda-Ξάνθη και δη διαφημιστικό!) φταίω έγω ή εσύ που δεν μου πουλάς κάτι που με ενδιαφέρει; Αν η τοπική κοινωνία (που θα στηρίξει την ομάδα) προτιμά, προφανώς, μια μικρή πλην έντιμη τοπική ομάδα από την χορηγία της Skoda και το ξεφτίλισμα του ιδιόμορφου (πλην υπαρκτού) ποδοσφαιρικού οπαδικού ήθους με την αλλαγή των χρωμάτων (ιεροσυλία!) και την αλλαγή του ονόματος (αποξένωση!), γιατί είναι αυτό πρόβλημά του τοπικού οπαδού; Ο Old Boy στο κείμενο που προανέφερα τα έβαζε στην θέση τους:

"...η ποδοσφαιρική εξέδρα έχει πάντα ένα ήθος το οποίο δεν μπορεί να προσομοιωθεί. Κανένα καταναλωτικό προιόν δεν μπορεί ποτέ να συνεγείρει, να παθιάσει, να εμπνεύσει. Σκασίλα του του καπιταλισμού βέβαια. Τα προϊόντα να αγορασθούν θέλουν, ας μην εμπνεύσουν ποτέ."


Δηλαδή τι περίμεναν, να έρχεται ο κόσμος στο γήπεδο και να φωνάζει Σκόντα-Σκόντα; Είμαστε σοβαροί; Γιατί να ταυτιστεί ο άλλος με μια ομάδα που καταφανώς δεν τον εκπροσωπεί πια; Γιατί να υποστηρίξει μια ομάδα-διαφήμιση αυτοκινήτου; Επειδή εδρεύει στην πόλη του; Εγώ Παναθηναϊκός είμαι, αν ερχόταν κάποιος και ονόμαζε την ομάδα Παναθηναϊκός-Motor Oil ή Panathinaikos-Mercedes και την έντυνε στα μπλε και τα πράσινα ή δεν ξέρω εγώ τι άλλο, η ομάδα θα έπαυε να με ενδιαφέρει. Θα έκοβα κάθε σχέση με Ελληνικό ποδόσφαιρο. Θα έβλεπα πού και πού Ισπανικό πρωτάθλημα ή Εθνική Βραζιλίας για να γουστάρω μπάλα, σαν θέαμα και μόνο (αλλά και εκεί πορώνομαι κάθε 4 χρόνια με την Εθνική Βραζιλίας).

Αν η διαφήμιση της εταιρείας στοχεύει λοιπόν τους οπαδούς της ομάδας, η διαφήμιση είναι αποτυχημένη. Αλλά μάλλον όχι: στοχεύει το ευρύτερο ποδοσφαιρικό κοινό και την επανάληψη του ονόματος της αυτοκινητοβιομηχανίας κάθε φορά που παίζουν τα αποτελέσματα της Α' Εθνικής. Και στους "νοικοκυραίους" που θέλουν όλοι να ξαναφέρουν στο γήπεδο. Για να γίνει το ποδόσφαιρο μια απονευρωμένη, πολιτισμένη, λοβοτομημένη ευκαιρία άτονης διασκέδασης. Εδώ δίνω το λόγο στο No Guts No Glory:
...Αυτή η γενικευμένη ποδοσφαιρική παραφιλολογία που απλώνεται ταχύτατα τους τελευταίους μήνες στην ελλάδα έχει αρχίζει να κουράζει πλέον. Ειδικά οι δημοσιογράφοι που καλύπτουν ρεπορτάζ ΑΕΚ το έχουν παρακάνει. Κάθε Κυριακή, ύμνοι για τον κόσμο που πάει στο ΟΑΚΑ, "τις οικογένειες", "τα μικρά παιδιά", " τους ηλικωμένους", "τους νοικοκυραίους". Εγώ δεν είμαι ΑΕΚ, αλλά έχω φίλους αεκτζήδες που οι άνθρωποι ούτε χούλιγκαν είναι, ούτε πρεζόνια, ούτε αντικοινωνικοί. Με παίρνουν όμως τηλέφωνο από το ΟΑΚΑ τις Κυριακές και μου λένε τον πόνο τους: "Φίλε γάμησε τα. Βίλατζ σέντερ έγινε το γήπεδο. Όλο οικογενειάρχες και νοικοκυραίους γεμίσαμε". Τους καταλαβαίνω και τους νιώθω. Χαίρονται που μαζεύει κόσμο η ομάδα τους, αλλά σπάζονται με το κυριλίκι και το ξενέρωμα της υπόθεσης. Σε λίγο αντί για "βρώμικα" έξω από το γήπεδο, θα πουλάνε μερίδες σούσι. Θα μιλάμε στην εξέδρα με το "σεις και με το σας". Και στη θέση του Τσουκαλά, την εξέδρα θα οργανώνει κάποιος σαν τον Αλιάγα ή τον Χρήστο Ζαμπούνη .
Και τότε οι βλάκες οι αθλητικογράφοι θα μπορούν να πανηγυρίζουν που "επιτέλους γίναμε σωστοί φίλαθλοι".


Να προσθέσω: όλα πουλημένα είναι. Τα προσχήματα όμως μερικές φορές είναι σωτήρια. Προτιμώ ένα ποδόσφαιρο καθρέφτη της αλητείας (ή απλά της κοινωνίας) από το ποδόσφαιρο-πλυντήριο, με μαρκετινγκίστικους όρους και γυαλιστερή επιφάνεια. Επαναλαμβάνω, αν ήθελα απλά να βλέπω καλή μπάλα θα έβλεπα μόνο Τσάμπιονς Λιγκ στην τηλεόραση. Όχι τα χάλια του Ελληνικού πρωταθλήματος. Πόσο μάλλον μέσα σε γήπεδα-τσίρκα. Η μπάλα είναι και εκτόνωση, χαβαλές και φανατίλα, ή δεν είναι μπάλα.

8 σχόλια:

morpheous είπε...

“Να προσθέσω: όλα πουλημένα είναι. Τα προσχήματα όμως μερικές φορές είναι σωτήρια. Προτιμώ ένα ποδόσφαιρο καθρέφτη της αλητείας (ή απλά της κοινωνίας) από το ποδόσφαιρο-πλυντήριο, με μαρκετινγκίστικους όρους και γυαλιστερή επιφάνεια. Επαναλαμβάνω, αν ήθελα απλά να βλέπω καλή μπάλα θα έβλεπα μόνο Τσάμπιονς Λιγκ στην τηλεόραση.”

Πολύ μεγάλη γενίκευση

Επίσης να προσθέσω ότι πολύ μεγαλήτερες ομάδες εξωτερικού σε βελινεκές από την Ξάνθη έχουν «πουλήσει» το όνομα τους αλλά ακόμα και το όνομα του γηπέδου τους χωρίς απώλειες στο κοινό τους. Ακόμα όποιος βλέπει τις ομάδες σαν προϊόντα και μόνο τότε κάνει τεράστιο λάθος.

«Εγώ Παναθηναϊκός είμαι, αν ερχόταν κάποιος και ονόμαζε την ομάδα Παναθηναϊκός-Motor Oil ή Panathinaikos-Mercedes και την έντυνε στα μπλε και τα πράσινα ή δεν ξέρω εγώ τι άλλο, η ομάδα θα έπαυε να με ενδιαφέρει. Θα έκοβα κάθε σχέση με Ελληνικό ποδόσφαιρο»

Νομίζω ότι είναι απίθανο να συμβεί αυτό για το 99% των οπαδών…Οι περισσότεροι απλά θα αγωνιστούν για την αποκατάσταση του ονόματος της ομάδας και οι υπόλοιποι δεν θα κάνουν τπτ

«Αν η διαφήμιση της εταιρείας στοχεύει λοιπόν τους οπαδούς της ομάδας, η διαφήμιση είναι αποτυχημένη.»

Δύσκολα θα βρεις φίλαθλο που αγάπησε την ομάδα του από διαφήμιση, ας πάρει η Ξάνθη το κύπελλο και θα δεις πως θα αποκτήσουν το ενδιαφέρων οι άνθρωποι της Θράκης για την ομάδα τους.

Σε γενικές γραμμές είναι δύσκολο να βρεις το γιατί ισχύει…ίσως κάποιος κοινωνιολόγος να το ανέλυε ορθολογικότερα, εγώ προσωπικά δεν αντιλαμβάνομαι το γιατί!

talos είπε...

morpheus: το ότι καμία μεγάλη ομάδα στην Ελλάδα δεν θα τολμούσε να κάνει αυτό που έκανε η Ξάνθη, είναι νομίζω η απόδειξη για το ότι τέτοια πράγματα δεν είναι δημοφιλή από τους οπαδούς.

Ειλικρινά πιστεύεις ότι αν π.χ. ο Κοκκαλης ονόμαζε τον Ολυμπιακό, Ιντρακόμ δεν θα γινόταν επανάσταση;

Όσο για την Ξάνθη: δεν χρειάζεται να πάρουν κύπελο... Το βλέπεις και τώρα. Δεν θυμάμαι άλλη επαρχιακή ομάδα πλην του ΟΦΗ (αλλά η Κρήτη δεν είναι επαρχία είναι ήπειρος ;-) ), που να έχει τόση συνέπεια στην πορεία της. Παρόλα αυτά κόβουν λέει χίλια εισιτήρια με το ζόρι (δεν το είχα συνειδητοποιήσει, από τον Ασημακόπουλο το έμαθα). Τα Γιάννινα στην Β' Εθνική πόσα κόβανε; Άρα κάποιο ρόλο θα έχει παίξει το Skoda της υπόθεσης.

morpheous είπε...

Σαφέστατα και θα γινόταν επανάσταση σε κάθε μεγάλη ομάδα! Τα Γιάννενα που αναφέρεις μαζεύουν απίστευτο κόσμο γιατί είναι δεμένοι με την ομάδα απίστευτα. Η ένσταση μου είναι στην βαρύτητα του «Σκοντα» στην αποχή των οπαδών. Δεν έχω μιλήσει ποτέ με οπαδών της Ξάνθης δεν έχω ζήσει ποτέ κοντά στην περιοχή αλλά πιστεύω ότι δεν είναι αυτό το βασικό αίτιο, φυσικά και παίζει ρόλο αλλά νομίζω όχι τον κύριο. Τότε τι φταίει; Έλα μου ντε!

Argos είπε...

Ο τελευταίος που θα μπορούσε να μιλήσει για ποδόσφαιρο μάλλον είμαι εγώ, αλλά αυτή η ελληνική μου νοοτροπία δεν μ' αφήνει να σιωπήσω :-))
Έχω την εντύπωση ότι το πρόβλημα των Ξανθιωτών είναι το γεγονός ότι η ομάδα είναι πιο πολύ Σκόντα και λιγότερο Ξάνθη. Νομίζω τα τελευταία χρόνια αυτό που έκανε ήταν ένα ατέλειωτο εμπόριο παικτών και να λειτουργεί υποδειγματικά σαν επιχείρηση.
Πάρε παράδειγμα τον Άρη, είμαστε χρόνια τώρα από τις χειρότερες ομάδες του πρωταθλήματος. Δες πόσοι τον ακολουθούν ελπίζοντας για το θαύμα. Νομίζω ότι ο talos έχει δίκιο σε ότι αφορά τους Ξανθιώτες. Ακόμα και αν δεν το κάνουν συνειδητά, σίγουτρα λειτουργεί υποσυνείδητα.

amarkos είπε...

Συμφωνώ με την άποψη ότι το όνομα δεν απομακρύνει παρά μόνο μια πολύ μικρή μερίδα οπαδών μιας ομάδας. Κακώς εστιάζουμε στο όνομα.

Είναι αφελές να μας πειράζει ως οπαδούς ή απλά φίλους μιας ομάδας μόνο το όνομα της και πίσω απ' αυτό να στήνονται χοροί δισεκατομμυρίων με πολυεθνικές αλλά ταυτόχρονα *προσοχή* και συναλλαγές παραγόντων με πολιτικούς με σκοπό το ξέπλυμα χρήματος απ' τη μια και τη ψηφοθηρία απ' την άλλη.

Δηλαδή αυτά δεν μας ενοχλούν και στεκόμαστε μόνο στο όνομα;

Απ' ότι φαίνεται, τους περισσότερους δεν τους ενοχλεί και καλά κάνουν. Ας συνεχίσουν να ασχολούνται. Αυτό τουλάχιστον αποδεικνύεται από συζητήσεις σε ραδιόφωνα και τηλεοράσεις. Το ότι οι μεγάλες ομάδες έχουν συνδεθεί με συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα ή πολιτικούς χώρους με ενοχλεί.

Γενικότερα, talos, δε νομίζω ότι το όνομα μιας ομάδας είναι ανάμεσα στους λόγους αποχής φιλάθλων και οπαδών από το γήπεδο. Ίσα-ίσα που οι περισσότεροι είναι υπέρ μεγαλομετόχων που θα φέρουν σπόνσορες κι έπειτα μεγάλους παίκτες. Σήμερα το ποδόσφαιρο είναι καθρέφτης μιας κοινωνίας που λειτουργεί μαρκετινγκίστικους όρους και κινείται παράλληλα μ' αυτή.

amarkos είπε...

Στον argos: O ΑΡΗΣ πράγματι έχει πολύ κόσμο που τον ακολουθεί ενώ αγωνιστικά είναι σε δεινή κατάσταση. Αυτό συμβαίνει όμως γιατί ο ΑΡΗΣ διοικείται από πρόσωπα που ανήκουν στον μεγαλύτερο σύνδεσμό του. Πώς όμως θα ανταγωνιστεί ο ΑΡΗΣ τις υπόλοιπες ομάδες στην νέα αγωνιστική περίοδο χωρίς μεγάλους σπόνσορες και μεταγραφές και εν τέλει πως θα σωθεί αν οι παράγοντες δεν αναγκαστούν να βάλουν νερό στο κρασί τους. Έτσι λειτουργεί το ποδόσφαιρο πάει και τελείωσε. Σύντομα οι οπαδοί του ΑΡΕΩΣ θα απογοητευτούν. Οι λαϊκές βάσεις αποτυγχάνουν. Και μη μου φέρει κανείς ως παράδειγμα τη "λαϊκή" βάση του Ολυμπιακου...

konfet είπε...

Κατά την γνώμη μου, μια ποδοσφαιρική ομάδα δεν είναι ακριβώς "προϊόν". Ή μάλλον δεν είναι "προϊόν" για όλους όσους περιστρέφονται γύρω της. Π.χ.: για τον ιδιοκτήτη, ή την εταιρία που ελέγχει αυτή την ομάδα, και για τα στελέχη της εταιρίας, η ομάδα είναι ασφαλώς ένα προϊόν. Για τον οπαδό όμως, δεν είναι ένα "προϊόν". Αλλά ακόμη και στην πρώτη περίπτωση, είναι ένα προϊόν ιδιόμορφο. Δεν υπόκειται στους ίδιους νόμους με άλλα προϊόντα. Μια ποδοσφαιρική ομάδα δεν είναι όπως μια οδοντόκρεμα. Προϊόντα και τα δύο, αλλά με τελείως διαφορετική σχέση με τους ¨πελάτες" τους. Π.χ.: δεν είδαμε ποτέ να γίνονται διαδηλώσεις "πελατών" επειδή ένα στέλεχος έφυγε από την Κολγκέιτ για να πάει στην Κολυνός. Όταν όμως ένα διακεκριμένο στέλεχος (ποδοσφαιριστής) μιας ομάδας φεύγει από αυτήν για να πάει σε μια άλλη, μπορεί να γίνει επανάσταση (βλέπε περίπτωση Φίγκο από την μπαρτσελόνα στην ρεάλ, περίπτωση Κάμπελ από την Τότεναμ στην άρσεναλ, αλλά και αρκετές ελληνικές περιπτώσεις). Ο "πελάτης" οπαδός, δεν ¨καταναλώνει" απλώς μια ομάδα. Την αγαπάει. Νιώθει ότι τον εκπροσωπεί. Βλέπει στην ομάδα στοιχεία του εαυτού του. Δένεται μαζί της. Έχετε δει κανέναν να αλλάζει ομάδα με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να αλλάξει οδοντόκρεμα (αν βγει μια καλύτερη και φτηνότερη);
Η ομάδα ("προϊόν") για τους ιδιοκτήτες, έχει δική της ζωή που πολλές φορές τους ξεπερνάει. Η ομάδα έχει φυσιογνωμία και χαρακτηριστικά που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά στους οπαδούς της. Έχουν άμεση σχέση με τις συνθήκες της τοπικής κοινωνίας τους. Λειτουργούν συμβολικά. Η Μπαρτσελόνα είναι πάντα η ομάδα που εκπροσωπεί την κόντρα με την πρωτεύουσα Μαδρίτη και την αντίσταση στην δικτατορία του Φράνκο. Και η ομάδα είναι έτσι, γιατί έτσι ακριβώς είναι η πόλη, η Βαρκελώνη. Πόλη χύμα, με εκατοντάδες street artists στους δρόμους, με πολύ θετικούς ανθρώπους που δεν διανοούνται ότι μπορούν κάποτε να γίνουν μια πόλη τακτοποιημένη και αγέλαστη σαν την Ζυρίχη. (Παρεπιμπτόντως, η μπαρτσελόνα δεν έχει καν διαφήμιση στην φανέλα της). Και υπάρχουν πολλά άλλα παραδείγματα ομάδων που είναι περισσότερο σύμβολα και λιγότερο εταιρίες και ισολογισμοί. Για τους ιδιοκτήτες είναι εταιρίες, για τους οπαδούς όχι. Κι αυτό δεν είναι ένας χαζός ρομαντισμός, είναι όλη αλήθεια του ποδοσφαίρου- αν φυσικά μιλάμε για λαούς που έχουν ποδοσφαιρική κουλτούρα, διότι πιθανότατα οι γιαπωνέζοι και οι γιαπωνεζίτσες που γέμιζαν τα στάδια στο προηγούμενο μουντιάλ για να δουν το χτένισμα του μπέκαμ, μάλλον δεν ενδιαφέρονται για τα υπόλοιπα που λέμε εμείς. Γι' αυτούς το ποδόσφαιρο είναι απλώς ένα θέαμα, σαν το σινεμά ή την συναυλία του Τζάστιν Τίμπερλεικ. Προφανώς κάτι τέτοιους είχε στο μυαλό του ο Ρόι Κιν της Man. United όταν έλεγε ότι προτιμάει να ακούει βρισιές στο γήπεδο, παρά τον ήχο από το σακουλάκι με τα πατατάκια.

amarkos είπε...

Σίγουρα το ποδοσφαιρικό θέαμα είναι ιδιόμορφο προϊόν και είναι φανερόι ότι δεν έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με αυτά της οδοντόκρεμας. Αυτή σου λοιπόν η σύγκριση konfet με οδήγησε στη σύγκριση του ποδοσφαίρου με ένα πιο συναφές -ας πούμε- προϊόν.

Ας συγκρίνουμε το προϊόν-θέαμα που προσφέρει μια ποδοσφαιρική ομάδα με το αντίστοιχο προϊόν-θέαμα που προσφέρει μια θεατρική ή κινηματογραφική ομάδα. Εκεί μπορεί ο θεατής να λατρεύει τον χy ηθοποιό, αλλά αν πχ "πάρει μεταγραφή" σε άλλη ομάδα δεν θα σκοτιστεί ιδιαίτερα. (Σίγουρα δεν θα πλακώσει κανένα οπαδό του ανταγωνιστικού θιάσου στο δρόμο).

Άρα: το ποδόσφαιρο έχει τεράστια δυναμική, "πουλάει" και δεν μπορώ εύκολα να προσδιορίσω τους λόγους. Το κακό είναι -ξαναλέω- η εκμετάλλευσή της δυναμικής αυτής για την εξυπηρέτηση μικροπολιτικών συμφερόντων. Αγαπώ το ποδόσφαιρό αλλά όχι ως έχει σήμερα. Ψάχνω να δω καλό ποδοσφαιρικό θέαμα για να ευχαριστηθεί η ψυχή μου, ανεξάρτητα από ομάδες. Αυτό βέβαια είναι η δική μου προσέγγιση.