25.12.11

Η ACTA προ των πυλών: μπροστά στην ιδιωτικοποίηση της ηλεκτρονικήςεπιτήρησης




Στις 16 Δεκεμβρίου υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ, εξουσιοδότηση για την υπογραφή της συμφωνίας ACTA , δημοσιευμένη στο τέλος ενός δελτίου τύπου, το οποίο αφορούσε θέματα αλιείας και γεωργίας… Η κίνηση αυτή φέρνει την συμφωνία αυτή, ένα βήμα πριν την έγκρισή της από τις χώρες μέλη της ΕΕ. Μόνο το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο μπορεί τώρα να αποτρέψει την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής. Το Ευρωκοινοβούλιο όμως πέρυσι είχε υπερψηφίσει δήλωση υποστήριξής της και δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι θα ορθώσει το ανάστημά του στα τεράστια συμφέροντα που την προωθούν.

Αλλά τι είναι η ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement  - Εμπορική Συμφωνία  Εναντίον της Πλαστογραφίας); Πρόκειται για μια πολυμερή συμφωνία που αφορά τις 27 χώρες της ΕΕ και 10 ακόμα κράτη (ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικό, Ιαπωνία, Σιγκαπούρη, Ελβετία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Μαρόκο, Ν.Κορέα) η οποία, ενώ υποτίθεται έχει σαν στόχο την «πλαστογραφία» προϊόντων (εμπορικών, CD κτλ) στην πραγματικότητα καλύπτει και δημιουργεί ένα ενιαίο πλαίσιο παγκόσμιας προστασίας και εφαρμογής για θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας - από τα μουσικά πνευματικά δικαιώματα μέχρι τα γενόσημα φάρμακα. Προσδιορίζει μάλιστα κοινούς κανόνες ποινικής τους αντιμετώπισης. Τα υπόλοιπα κράτη πλην της ΕΕ έχουν επικυρώσει ή έχουν δηλώσει ήδη την πρόθεσή τους να επικυρώσουν, την εν λόγω συμφωνία.

Δεν πρόκειται ουσιαστικά για μια συνήθη εμπορική συμφωνία. Απλά η μορφή της διακρατικής συμφωνίας χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των συζητήσεων και του δημοκρατικού διαλόγου επί του θέματος σε κάθε μία από τις εμπλεκόμενες χώρες. Οι μόνοι που έχουν πρόσβαση στους διαπραγματευτές και την διαδικασία είναι οι εταιρικοί κάτοχοι πάσης φύσεως πνευματικών δικαιωμάτων. Είναι ένας τρόπος ακόμα να νομοθετούν οι ελίτ ερήμην των λαών και της κοινής γνώμης των χωρών τους, ένας τρόπος ακόμα να αναιρούνται στην πράξη οι δημοκρατικές διαδικασίες και η διαβούλευση. Στην τελική μορφή που θα έρθει προς ψήφιση, η μόνη επιλογή που θα δίνεται είναι είτε η ολική αποδοχή ή η συνολική απόρριψη των προβλέψεών της ACTA από τα επιμέρους κοινοβούλια.

Η διαδικασία της διαπραγμάτευσης της συμφωνίας η ίδια, είναι απόλυτα αδιαφανής: όχι μόνο δεν γνωρίζουμε ποιοι είναι οι διαπραγματευτές κάθε πλευράς, και τι συζητούν, αλλά ακόμα και οι τοποθετήσεις επί της συμφωνίας παραμένουν αδημοσίευτες. Στις ΗΠΑ το αίτημα για δημοσίευση του κειμένου των συμφωνιών που συζητούνταν απορρίφθηκε και από την κυβέρνηση Μπους και από την κυβέρνηση Ομπάμα για «λόγους εθνικής ασφαλείας». Η νομική επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου έχει αρνηθεί να δώσει στη δημοσιότητα το πόρισμά της σχετικά με την ACTA, ισχυριζόμενη πως κάτι τέτοιο «θα διατάρασσε σοβαρά την σύνθετη διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας της ACTA και των σχέσεων της ΕΕ με τα υπόλοιπα συμβαλλόμενα μέλη, καθώς ίσως προκαταλάμβανε τις διαδικασίες επικύρωσης στις άλλες αυτές χώρες». Όχι μόνο δηλαδή η διαπραγμάτευση είναι μυστική, αλλά δεν θα πρέπει να ακουστεί και τίποτα το «δυσάρεστο» νομικά για την συμφωνία αυτή, μην τυχόν και αποθαρρυνθεί κάποια χώρα από να την προωθήσει… Δεν είναι καν δυνατόν να μάθουμε ως πολίτες τις θέσεις που υποστήριξαν στις διαπραγματεύσεις οι εκπρόσωποι της ΕΕ ή κάθε άλλης χώρας. Ακούγεται πως οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές προώθησαν τις σκληρότερες προβλέψεις της συμφωνίας, π.χ. τις ποινικές κυρώσεις και για την υποβοήθηση ή την ενθάρρυνση για παραβίαση της πνευματικής ιδιοκτησίας…

Από διάφορες διαρρεύσασες πληροφορίες, αυτό που έχουμε μάθει είναι ότι οι πιο ακραίες προβλέψεις της αρχικής διατύπωσης της ACTA έχουν αποσυρθεί, αλλά παραμένει ένας πυρήνας  άρθρων που δημιουργεί προβλήματα λογοκρισίας, ελευθερίας πρόσβασης στο διαδίκτυο αλλά και κινδύνους ακόμα για την διακίνηση φτηνών γενόσημων φαρμάκων, ή τον περιορισμό της χρήσης διαφόρων ειδών σπόρων για την γεωργία…

Η ομάδα ψηφιακών δικαιωμάτων La Quadrature du Net αναλύοντας το κείμενο της τελικής συμφωνίας, αλλά και άλλες οργανώσεις που μάχονται εναντίον του περιορισμού των ψηφιακών δικαιωμάτων των πολιτών έχουν επισημάνει πολλά κρίσιμα ζητήματα που ανακύπτουν με την συμφωνία. Μεταξύ αυτών:

-          Δημιουργία ενός ιδιωτικοποιημένου δίκτυου λογοκρισίας: Οι πάροχοι διαδικτυακής πρόσβασης μετατρέπονται σε επιτηρητές των διαδικτυακών συμπεριφορών των χρηστών τους, καθώς γίνονται νομικά υπεύθυνοι για αυτές. Αυτό θα αναγκάσει τους παρόχους να παρακολουθούν μαζικά και γενικευμένα τις δραστηριότητες των χρηστών τους, βάζοντας όρια εκεί που οι ίδιοι, αυθαίρετα εκτιμούν πως πρέπει. Οι πάροχοι αποκτούν λοιπόν αστυνομικό ρόλο, σε συνεργασία με κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων (ΚΠΔ) και επιβάλουν ποινές (άρουν την πρόσβαση σε χρήστες, ή κλείνουν την πρόσβαση σε «προβληματικούς» για τους ΚΠΔ ιστοχώρους). Καθώς οι πάροχοι θα είναι υπό την ισχυρή πίεση των ΚΠΔ (κυρίως της μουσικής και κινηματογραφικής βιομηχανίας) θα εξωθηθούν σε φιλτράρισμα του διαδικτύου, μπλοκάρισμα «υπόπτων» ιστοχώρων (ή και απλά δυσάρεστων για τους ΚΠΔ). Πέρα από τους παρόχους, ανάλογες συστάσεις και απαιτήσεις από τους ΚΠΔ μπορούν να μεταφερθούν σε μηχανές αναζήτησης, διαφημιστές αλλά και εταιρείες μικροπληρωμών (Pay Pal κτλ).

-          Στοχοποίηση εναλλακτικών δικτύων: Οι αναφορές σε «μέσα ευρείας διανομής για σκοπούς καταπάτησης πνευματικών δικαιωμάτων», δημιουργούν εύλογες ανησυχίες πως κάθε πλατφόρμα όπου δυνητικά θα μπορούσαν να υπάρξουν «παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων» θα μπορεί να βρεθεί στο στόχαστρο των σχετικών νόμων. Από πλατφόρμες blogging, δίκτυα P2P μέχρι προγράμματα ελεύθερου λογισμικού…

-          Παράκαμψη ισχύοντος ποινικού δικαίου: Επιβάλει ποινικές κυρώσεις που παρακάμπτουν τις νομοθετικές διαδικασίες και εγγυήσεις της ΕΕ και των κρατών μελών τους, κάτι που καθίσταται ακόμα πιο επικίνδυνο λόγω της ασάφειας των διατυπώσεων που χρησιμοποιούνται.

-          Μόνιμη παράκαμψη της νομοθετικής διαδικασίας: Μια επιτροπή της ACTA θα μπορεί να μεταβάλει την συμφωνία και μετά την υιοθέτησή της κάτι που ουσιαστικά την καθιστά μη εκλεγμένο νομοθέτη. Πρόκειται για παράδοση λευκής νομοθετικής επιταγής σε ένα αδιαφανές και ελεγχόμενο από ιδιωτικά συμφέροντα σώμα

-          Οι τελωνειακές αρχές αποκτούν αποφασιστική δικαιοδοσία για θέματα πνευματικών δικαιωμάτων των φορτίων που μεταφέρονται μέσα στην ΕΕ ή δια μέσω αυτής. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα π.χ. να μπορούν οι αρχές να κρατούν ή να κατάσχουν εμπορεύματα γενόσημων φαρμάκων, αλλά και σπόρων, απλά και μόνο με την καταγγελία, με κρισιμότατες συνέπειες για χώρες του Τρίτου Κόσμου και όχι μόνο…

Αυτά όλα δεν είναι παρά ένα τμήμα των τεράστιων προβλημάτων που θα προκύψουν από την έγκριση της συμφωνίας ACTA. Η τελευταία θεσμική καταφυγή για την απόρριψή της είναι πλέον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχει την δυνατότητα να απορρίψει τελεσίδικα την συμφωνία. Είναι κρίσιμο λοιπόν και στην Ελλάδα, όπως και σε όλη την Ευρώπη να τοποθετηθούν τα κόμματα και οι ευρωβουλευτές σχετικά με το θέμα αυτό. Ήδη βρισκόμαστε σε μια κρίση δημοκρατικής νομιμοποίησης στην ΕΕ. Θα την ενισχύσουν περαιτέρω; Η προϊστορία των ψηφοφοριών στο θέμα δείχνει πως οι ευρωβουλευτές της ΝΔ και του ΛΑΟΣ, συστηματικά υπερψήφιζαν σχεδόν κάθε πρόταση υπέρ της ACTA που ετίθετο σε ψηφοφορία. Θα πρέπει να εξηγήσουν και να αιτιολογήσουν την στάση τους και το αν θα επιμείνουν σε αυτή…

Πρόσφατα άτομα και οργανισμοί που έχουν βραβευθεί τα προηγούμενα χρόνια με το Βραβείο Ζαχάροφ του Ευρωκοινοβουλίου για την Ελευθερία της Σκέψης, έστειλαν επιστολή σχετικά με την ACTA στο σώμα. Η επιστολή αυτή καταλήγει:

«Ο εξαναγκασμός εταιρειών σε ιδιωτική λογοκρισία του Διαδικτύου χωρίς καμία δικαστική εποπτεία προκειμένου να προστατευθούν παρωχημένα ως επί το πλείστον οικονομικά μοντέλα θα αποτελούσε δυσανάλογη παραβίαση της ελευθερίας της έκφρασης, της πληροφόρησης και της επικοινωνίας. Η οδός αυτή πηγαίνει ενάντια στις ίδιες τις αρχές πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Καθώς η Ευρώπη παλεύει με μια μείζονα κρίση ταυτότητας και αξιών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ιστορική ευθύνη. Απορρίπτοντας την ACTA, οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι της EE θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην διατήρηση της υποδομής που είναι απαραίτητη για το μέλλον των κοινωνιών μας και της δημοκρατίας μας…»



Δημοσιεύτηκε στην Αυγή της Κυριακής, 25/12/2011




19.12.11

Αποστολή στη Μόσχα

Ο Ιωσήφ και το δείπνο του το 1924: Από αριστερά:
Στάλιν, Ρύκοφ, Ζινόβιεφ, Μπουχάριν
Την επομένη της 133ης επετείου της γέννησης του Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι, πολύ γνωστότερου ως Στάλιν, αφού στείλω τις εορταστικές μου ευχές στον Περισσό, και με αφορμή την επισήμανση της νέας κομμουνιστικής απειλής, ενός νέου 1917, από τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, βρίσκω την ευκαιρία να αναρτήσω μια από τις ελάχιστες ταινίες που έχει παραγάγει ποτέ το Χόλιγουντ και θα μπορούσε εύλογα να θεωρηθεί φιλοσταλινική προπαγάνδα. Είναι η ταινία "Mission to Moscow", γυρισμένη το 1943 και βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του πρεβευτή των ΗΠΑ στην Μόσχα Τζόζεφ Ντέιβις. Γυρίστηκε στα πλαίσια της ανάγκης για επικοινωνιακή "διευκόλυνση" της νέας τότε συμμαχίας των ΗΠΑ με την ΕΣΣΔ στα πλαίσια του αντιναζιστικού αγώνα, και είναι ως εκ τούτου έργο πολεμικής προπαγάνδας. Η θέση που παίρνει όμως σε γεγονότα όπως οι Δίκες της Μόσχας και η εισβολή στη Φινλανδία π.χ. καθώς και η γενική ιδέα πως ο Σταλινισμός είναι το στάδιο μετάβασης της ΕΣΣΔ σε μια αμερικανικού τύπου δυτική δημοκρατία, είναι εντυπωσιακή και εξαιρετικά απροσδόκητη μέσα στο πλαίσιο μιας χολιγουντιανής παραγωγής εκείνης της εποχής.

Η ταινία ολόκληρή:



Σε σύγκριση με την ταινία αυτή οι άλλες δύο φιλοσοβιετικές ταινίες του Χόλυγουντ εκείνης της εποχής, μοιάζουν συγκριτικά πιο συγκρατημένες, αλλά και πάλι δεν παύουν να είναι εντυπωσιακές:

Song of Russia. To τρέιλερ:



The North Star. Η πλήρης ταινία:




16.12.11

Die Linke: Εύλογες διαπιστώσεις. Εύλογες προτάσεις

Mεταφρασμένη σε αγγλικά+ελληνικά, η πρόταση ψηφίσματος που κατέθεσε το Die Linke στο γερμανικό κοινοβούλιο, αμέσως μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. Αποσπάσματα

"...Για να υπάρξει δυνατότητα για τις χώρες της Ευρωζώνης που πλήττονται ιδιαίτερα από την κρίση να βγουν από τη δίνη του χρέους και να αποτραπεί η εξάπλωση της ύφεσης σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, απαιτούνται μέτρα για μια κοινωνικο-οικολογική ανάπτυξη της οικονομίας. Οι στρατηγικές που ακολουθούνται σήμερα σε επίπεδο ΕΕ και Ευρωζώνης στο πλαίσιο του λεγόμενου πακέτου των 6 και του συμφώνου για την ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση Euro-Plus είναι εντελώς ακατάλληλα για τον σκοπό αυτόν: Τα μονοσήμαντα μέτρα που αποσκοπούν στη "δημοσιονομική πειθαρχία" και την "προώθηση της ανταγωνιστικότητας", δηλ. σε περαιτέρω προγράμματα περικοπών και έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών, έχουν φιλοκυκλικό αποτέλεσμα. Περιορίζουν τα περιθώρια διαμόρφωσης της  οικονομικής πολιτικής των κρατών και τους στερούν τη δυνατότητα να τονώσουν την οικονομία με δημόσια προγράμματα επενδύσεων. Έχουν έτσι καταστροφικές κοινωνικές συνέπειες λόγω της αύξησης της ανεργίας και της επισφαλούς απασχόλησης, της αυξανόμενης πίεσης σε μισθούς και συντάξεις, της όξυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων και της φτώχειας. Η μείωση των φορολογικών εσόδων θα οδηγήσει τα δημόσια χρέη σε ακόμα μεγαλύτερα ύψη. Συνολικά, οι στρατηγικές αυτές, λόγω των επιπτώσεών τους στην εσωτερική ζήτηση, θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε εξάπλωση της ύφεσης σε όλη την Ευρώπη και θα εντείνουν ακόμη περισσότερο τον οικονομικό διχασμό στην ΕΕ. Επιπλέον, δεν υπάρχουν αποτελεσματικά μέτρα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της εσωτερικής ζήτησης στις χώρες με πλεονάσματα του εξωτερικού εμπορίου..."

"...Η δημοσιονομική σταθερότητα δεν επιτυγχάνεται με την εφαρμογή λιτότητας μέχρι του σημείου εξάντλησης του δημόσιου τομέα, ενώ οι τράπεζες, οι δημοσιονομικοί επενδυτές, οι εκατομμυριούχοι και άλλοι κερδοσκόποι της παρούσας κρίσης παραμένουν αλώβητοι από τα βάρη της κρίσης. Όλα τα μέτρα για την αύξηση της "οικονομικής και δημοσιονομικής σύγκλισης" (όπως αναφέρεται στην ημερήσια διάταξη της συνόδου κορυφής της ΕΕ), τα οποία πρόκειται να συζητηθούν στην επικείμενη σύνοδο, θα πρέπει επομένως να έχουν ως στόχο να αποκαταστήσουν τη φορολογική δικαιοσύνη σε όλη την ΕΕ μέσω της φορολόγησης των υψηλών εισοδημάτων και των (κεφαλαιακών) εσόδων καθώς και να κλείσουν τα παραθυράκια στη φορολογία..."

"Η οικονομική, χρηματοπιστωτική κρίση και κρίση δημοκρατίας στην ΕΕ, καθιστά σαφές ότι η ΕΕ δεν έχει μέλλον με την μορφή που περιγράφεται από την διατύπωση της συνθήκης της Λισαβόνας – παρά τη ζέση με την οποία χαιρετίστηκε η υιοθέτησή της"

«Αρχεία κατασκοπείας»: ποιος επιτηρεί τους επιτηρούντες;

«Η Μαζική υποκλοπή ολόκληρων πληθυσμών δεν είναι απλά μια πραγματικότητα, είναι μια μυστική νέα βιομηχανία που είναι εξαπλωμένη σε 25 χώρες» -- Wikileaks


Το τελευταίο «πακέτο» εγγράφων που έδωσε στη δημοσιότητα η οργάνωση Wikileaks, αφορά την παγκόσμια βιομηχανία μαζικής παρακολούθησης (http://wikileaks.org/the-spyfiles.html). Αντίθετα με τις ως τώρα αποκαλύψεις της οργάνωσης, σε αυτό το πακέτο τα περισσότερα έγγραφα ήταν ήδη «δημόσια» αν και όχι σε κοινή θέα: μπροσούρες εταιρειών που παράγουν συστήματα επιτήρησης και υποκλοπών, συμβόλαια, εγχειρίδια, τιμοκατάλογοι, βίντεο κτλ τα οποία αποκαλύπτουν μια ακμάζουσα βιομηχανία ηλεκτρονικής επιτήρησης, με κύκλο εργασιών που ήδη έχει φτάσει τα 3,2 δισ. ευρώ και έχει δοσοληψίες με δικτατορικά καθεστώτα αλλά και δημοκρατικές κυβερνήσεις. Οι δυνατότητες ηλεκτρονικής παρακολούθησης πολιτών που αποκαλύπτεται ότι παρέχει η βιομηχανία αυτή είναι πολύ πέραν του οργουελικού και δείχνουν ότι το ιδιωτικό απόρρητο της συντριπτικής πλειονότητας των χρηστών του διαδικτύου και της κινητής τηλεφωνίας είναι έρμαιο των διαθέσεων μιας παγκόσμιας συνεργασίας δημόσιου – ιδιωτικού τομέα, μιας συμπαιγνίας επιτήρησης. Ταυτόχρονα αποτελούν και την καλύτερη επισήμανση της ανάγκης για την νομοθετική ενίσχυση της προστασίας του ιδιωτικού απορρήτου, ενώ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη ελέγχου και περιορισμού εξαγωγής τεχνολογίας επιτήρησης και παρακολούθησης σε βίαια και καταπιεστικά καθεστώτα.


Η συγκεκριμένη συλλογή εγγράφων και αρχείων αποτελεί προϊόν συνεργασίας του Wikileaks με τις οργανώσεις προστασίας ιδιωτικού απορρήτου Bugged Planet και Privacy International, και με ΜΜΕ από έξι χώρες: το ARD στη Γερμανία, το Bureau of Investigative Journalism στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Hindu στην Ινδία in India, την LEspresso στην Ιταλία, το OWNI στην Γαλλία και την Washington Post στις ΗΠΑ. Το αρχείο αφορά  προς το παρόν 287 έγγραφα, 150 εταιρείες και οργανισμούς (μεταξύ των οποίων και η ΑΔΑΕ στην Ελλάδα, η μόνη δημόσια αρχή παραδόξως που αναφέρεται σε έναν κατάλογο εταιρειών κυρίως) σε 25 χώρες. Αυτό είναι μόνο η αρχή, καθώς σύμφωνα με την οργάνωση θα ακολουθήσει η δημοσίευση και άλλων παρεμφερών αρχείων.


Η εικόνα που προκύπτει από τα έγγραφα που έχει συλλέξει το wikileaks είναι τρομακτική καθώς αποκαλύπτονται οι οργουελικές δυνατότητες που διαθέτουν σήμερα καθεστώτα, κυβερνήσεις και ιδιωτικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο.  Σε ότι αφορά τον Τρίτο Κόσμο,  από την πτώση των δικτατορικών καθεστώτων στην Μέση Ανατολή και μετά ήταν γνωστό πως τα εργαλεία παρακολούθησης των πολιτών τους, τα προμήθευαν εταιρείες νοτιοαφρικανικές και κινεζικές, αλλά και αγγλικές και γαλλικές: Ενδεικτικά μια Γαλλική εταιρεία αποκαλύπτεται ότι βοηθούσε το καθεστώς Καντάφι να παρακολουθεί τους αντιφρονούντες, μεταξύ των οποίων και στελέχη της σημερινής κυβέρνησης… Όπως αναφέρει ενδεικτικά και το ίδιο το wikileaks:



… Η αμερικανική Blue Coat και η γερμανική Ipoque πωλούν εργαλεία σε κυβερνήσεις χωρών όπως η Κίνα και το Ιράν για παρεμποδίζουν την οργάνωση των διαφωνούντων στο διαδίκτυο.


Η Trovicor, μέχρι πρότινος θυγατρική της Nokia Siemens Networks, προμήθευσε την κυβέρνηση του Μπαχρέιν με τεχνολογίες υποκλοπών που βοήθησαν στον εντοπισμό του ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων Αμπντούλ Γκανί Αλ Χαντζάρ. Του παρουσίασαν τις λεπτομέρειες των προσωπικών τηλεφωνικών του συνδιαλέξεων πριν την ανάκριση και τον ξυλοδαρμό του τον χειμώνα του 2010-2011.



Οι αποκαλυπτόμενες δυνατότητες αυτές,  παραπέμπουν σε δυστοπικό διήγημα επιστημονικής φαντασίας: μια εταιρεία παρακολούθησης διαφημίζει πως μπορεί να δώσει πρόσβαση στο email του υπό παρακολούθηση στόχου, ακόμα και στα μη αποσταλμένα πρόχειρα μηνύματα, μια ρωσική εταιρεία προσφέρει την δυνατότητα διάκρισης και αναγνώρισης φωνής μέσα σε οχλοβοή χιλιάδων κ.ο.κ. Όπως σημειώνει και ο πρώην εκπρόσωπος του Wikileaks, Τζέικομπ Άπλμπαουμ: «Τα συστήματα που αποκαλύπτονται στα έγγραφα αυτά είναι ακριβώς το είδος των συστημάτων που η Στάζι θα εύχονταν να μπορούσε να κατασκευάσει». Οι τεχνολογίες αυτές είναι διαθέσιμες, με το κατάλληλο αντίτιμο, όχι μόνο σε κυβερνήσεις και σε αστυνομικές αρχές, (κάτι που χωρίς ένα σοβαρό ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας θα ήταν  από μόνο του μια δυσοίωνη πραγματικότητα), αλλά εν δυνάμει και σε όποιον μπορεί να τις αγοράσει. Οργανώσεις ψηφιακών δικαιωμάτων και ακτιβιστές, σημειώνουν πως παρότι όλες οι εταιρείες ισχυρίζονται πως διαθέτουν τα προϊόντα τους στις επίσημες αρχές και μόνο, και είναι παράνομη η χρήση τους από ιδιώτες, στην πράξη θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί και να ελεγχθεί η χρήση τους υπό το παρόν ασθενές νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο σε ολόκληρη τη Δύση.


Ο Τζούλιαν Ασάνζ στην συνέντευξη τύπου του με αφορμή τη δημοσίευση των spyfiles, τόνισε ακριβώς το πόσο ευάλωτοι είναι όλοι οι χρήστες δημοφιλών συσκευών και υπηρεσιών στην παρακολούθηση: «Ποιος εδώ» ρώτησε, «έχει συσκευή iPhone; Ποιος Blackberry; Ποιος χρησιμοποιεί το Gmail;… Λοιπόν την έχετε πατήσει όλοι. Η πραγματικότητα είναι πως επιχειρήσεις πληροφοριών πουλάνε καθώς μιλάμε συστήματα μαζικής επιτήρησης για όλα αυτά τα προϊόντα». Στην ίδια συνέντευξη τύπου ο Steven Murdoch του Cambridge Security group σημείωνε πως «Παρατηρούμε μια όλο και πιο γενικευμένη παρακολούθηση ολόκληρων πληθυσμών χωρίς καμία υποψίας αδικοπραγίας – τα δεδομένα παρακολουθούνται και αποθηκεύονται με την ελπίδα πως μια μέρα θα αποδειχθούν χρήσιμα… Χωρίς έλεγχο αυτής της βιομηχανίας, η απειλή της επιτήρησης στην ελευθερία της έκφρασης γενικά θα αυξάνεται συνεχώς».


Το θέμα που άνοιξαν τώρα τα wikileaks είναι λιγότερο «αβανταδόρικο» από τα αρχεία των αμερικανικών πρεσβειών. Στην ουσία του όμως είναι ένα θέμα κρίσιμο για την δημοκρατία και τις ατομικές ελευθερίες των πολιτών σε ολόκληρο τον κόσμο μια και αφορά την δημόσια έκφραση και την καθημερινότητα πλέον ενός όλο και μεγαλύτερου τμήματος της ανθρωπότητας…


 


Η εθελοντική παράδοση προσωπικών δεδομένων


Η «βίαιη» επιτήρηση μέσω ειδικών εργαλείων είναι όμως μόνο μια από τις μορφές που λαμβάνει η απειλή στο ιδιωτικό απόρρητο την εποχή του διαδικτύου. Μια πιο γενικευμένη και «ορατή» μέθοδος είναι η οικιοθελής παράδοση προσωπικών δεδομένων σε ιδιωτικές εταιρείες υπηρεσιών (facebook, google κτλ) και σε δημόσια θέα με ελάχιστες δικλείδες ασφαλείας  για το προσωπικό απόρρητο.


Ήδη π.χ. πριν τρεις ημέρες, η Microsoft συνοδευόμενη από αξιωματούχους του αμερικανικού υπουργείου εξωτερικών, συνάντησε κεκλεισμένων των θυρών υπηρεσίες της Κινέζικης κυβέρνησης υπεύθυνες για την λογοκρισία στα ΜΜΕ της χώρας. Το Google δέχεται ήδη περισσότερα αιτήματα για ταυτοποίηση χρηστών από τις αμερικανικές αρχές από ότι όλες οι τηλεφωνικές εταιρείες της χώρας μαζί, και σχεδόν πάντα παραδίδει στοιχεία χωρίς αντίρρηση. Άλλωστε, παρά την «ανοιχτή» του εικόνα, ο όγκος και η αδιαφάνεια στη χρήση των δεδομένων που συλλέγει από τους χρήστες των πολυποίκιλων υπηρεσιών του και μόνο, καθιστούν το Google κίνδυνο για το ιδιωτικό απόρρητο. Τα ανάλογα και χειρότερα ισχύουν και για το facebook: είναι ένας οργανισμός με τεράστια ανοιχτά ζητήματα σε θέματα προστασίας απορρήτου και αθέμιτης χρήσης προσωπικών πληροφοριών, τόσο που ο Richard Stallman, από τους πατέρες του ελεύθερου λογισμικού ισχυρίζεται πως το facebook δεν είναι παρά μαζική επιτήρηση…


Παράλληλα το σκάνδαλο της Carrier IQ, ενός προγράμματος που ήταν προεγκατεστημένο σε εκατομμύρια «έξυπνα» κινητά με λειτουργικά συστήματα android, και συνέλεγε και απέστελνε, χωρίς ειδοποίηση ή γνώση των χρηστών, τα δεδομένα χρήσης και θέσης τους, δείχνει το πόσο αδιαφανώς ευάλωτα είναι τα δεδομένα των χρηστών.


Αλλά και χωρίς την συνέργεια των εταιρειών και ηλεκτρονική «υποκλοπή», συχνά οι χρήστες των υπηρεσιών του διαδικτύου ξεχνάνε πως πρόκειται τελικά για δημόσιους χώρους, όπου ενδημούν σπιούνοι και χαφιέδες: στις 4 Δεκεμβρίου φέτος, η Gulsumoy Abdujalilova, μια ουζμπέκα μετανάστρια στη Γερμανία που επέστρεψε στην χώρα της για να επισκεφτεί την οικογένειά της, συνελήφθη και πέθανε υπό κράτηση στα χέρια της αστυνομίας του δικτάτορα Καρίμοφ, απλά και μόνο κατά τα φαινόμενα, επειδή συνομιλούσε με αντιφρονούντες και έγραφε εναντίον του καθεστώτος στο facebook. Το facebook είναι και καθ’ ομολογίαν των αμερικανικών  υπηρεσιών μετανάστευσης και χώρος διείσδυσης πρακτόρων τους για να ανιχνεύουν τις κινήσεις και πιθανές μεταναστευτικές παρατυπίες υποψηφίων μεταναστών ή ατόμων που έχουν ήδη άδεια διαμονής. 


 


Δημοσιεύθηκε στην Αυγή της Κυριακής της 11ης Δεκεμβρίου 2011

9.11.11

Μάταιοι ελιγμοί - ένα γρήγορο σχόλιο

Αυτή τη στιγμή γίνεται ένας πανικός σε σχέση με την δημιουργία μιας κυβέρνησης που ρόλος της θα είναι να περάσει μια συμφωνία η οποία είναι α. ασαφής στις λεπτομέρειές της και β. κατά τα όσα έχουν διαρρεύσει προβλέπει δεκαετή λιτότητα, καταβαράρθρωση μισθών, περαιτέρω διάλυση δημόσιας υγείας και παιδείας και άλλα βήματα προς την συνολική εξαθλίωση σε αντάλλαγμα μείωσης του συνολικού δημόσιου χρέους κατά όχι πάνω από 28% . Αυτό σύμφωνα με τα ΜΜΕ και την επίσημη πολιτική είναι το καλό σενάριο, διότι λέει το κακό είναι ότι θα μας πετάξουν έξω από το Ευρώ, παρότι δεν υπάρχει θεσμικά τρόπος να γίνει αυτό και παρότι οι πιο γνωστικοί στο πανευρωπαϊκό μας τσίρκο, όπως ο διευθύνων της Bundesbank, ή ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ δεν το βλέπουν εφικτό. Το ότι είναι τόσο ανήμπορο το πολιτικό σύστημα που δεν μπορεί να μοιράσει δυο γαϊδάρων άχυρα και να βρει ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής, απλώς επιτείνει την θλίψη της όλης εικόνας.

Αλλά όλα αυτά συμβαίνουν καθώς η Ιταλία έχει πλέον εκραγεί κατ' εκτίμησην ανεπίστρεπτα, η Ευρωζώνη δηλώνει πως δεν θα την βοηθήσει, δεν φτάνουν τα λεφτά του EFSF. Αποτελούν εξελίξεις που είναι άμεσο αποτέλεσμα της εξωπραγματικής ανεπάρκειας της συμφωνίας της 21ης Ιουλίου και μετά της 27ης Οκτωβρίου, αμφότερες των οποίων πανηγυρίσθηκαν σαν επιτυχίες εδώ και στην αλλοδαπή, και συγκεκριμένα από ιθαγενείς μαζορέτες της" λιτότητας ως κοινωνική θεραπεία από τον ιό της μεταπολίτευσης" και αλλοδαπές μαζορέτες της Γερμανικής εμμονικής μονεταριστικής παράνοιας, παραβλέποντας πως επρόκειτο για συμφωνίες που υποδαύλιζαντην κρίση, κτισμένες πάνω σε μια αντίληψη για την κρίση λυσενκοϊκή στην απόρριψη της πραγματικής πραγματικότητας, που βούλιαζε το ένα μετά το άλλο τα καραβάκια του νεοχουβερισμού που χάνονταν στην θάλασσα της κρίσης του Ευρώ.

Αλλά καθώς η κρίση πλέον απλώνεται και αγγίζει την ίδια την Γαλλία, τρεις μεγάλοι δρόμοι φαίνεται ανοίγονται μπροστά μας: ο ένας της διάλυσης του Ευρώ και της ταχύτατης συγκρότησης σχεδίων για την όσο το δυνατόν ομαλότερη μετάβαση, ο άλλος της εγκατάλειψης των Γερμανικών πληθωριστικών εμμονών, στα πλαίσια ενός νέου σχέδιου ανακύκλωσης πλεονασμάτων στην Ευρωζώνη και μιας νέας, δημοκρατικότερης ελπίζει κανείς, δομής της... Ή τέλος, ορατή είναι και η τρίτη λύση της δημιουργίας τελικά μιας ΕΕ δύο τουλάχιστον ταχυτήτων.

Οπότε όλη αυτή η Ελληνική φασαρία είναι περιορισμένης σημασίας (ούτως ή άλλως θα ήταν υπό την κοινωνική αποδοκιμασία), και απλώς επιτείνει και διευκολύνει την κρίση του παλιού πολιτικού κόσμου, εύχομαι ως επιθανάτιος ρόγχος του, μαζί και των ιδεοληψιών περί δημοσιονομικού περιορισμού, περί παντοδύναμων αγορών και - ίσως - της αντίληψης της παντοδυναμίας του καπιταλισμού.

Όπως έχει σήμερα η κατάσταση, σε λίγους μήνες (εβδομάδες;) ακόμα και αν δεν διαλυθεί το Ευρώ με τον Ιταλικό εκτροχιασμό, η Γαλλία θα οδηγήσει σε αποφάσεις που θα καταστήσουν τον στόχο του βυζαντινού μαγειρέματος νέας κυβέρνησης άκυρο μια και η συμφωνία πάνω στην οποία θα κρινόταν υποτίθεται, δεν θα ισχύει εκ των πραγμάτων. Είτε έτσι, είτε αλλιώς η νέα κυβέρνηση και οι μεταγενέστερες, διατρέχουν τον κίνδυνο να έχουν μείνει με το άχθος μιας υπογραφής που θα συνεχίζει να επιβαρύνει και θα δεσμεύει την χώρα ακόμα και σε περίπτωση που δρομολογηθούν θετικές εξελίξεις στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Δεν πρόκειται κατ'ανάγκην για θετική εξέλιξη όσο η Ελλάδα και στην ΕΕ η τύφλωση παραμένει κυβερνώσα. Αλλά τα πράγματα αλλάζουν τάχιστα και καμία εξέλιξη δεν μπορεί να αποκλειστεί. Σε αυτό το σκοτεινό μέλλον η διαχωριστική γραμμή θα παραμείνει η δημοκρατία, μια αξία που είναι πια ορατό δια γυμνού οφθαλμού πως οι ντόπιες και ευρωπαϊκές ελίτ δεν ασπάζονται πλέον, και η ριζική αναδιανομή.

Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα λοιπόν. Αυτή τη φορά στα σοβαρά, όχι ως σλογκαν του ΠΑΣΟΚ.

19.10.11

Η κουλτούρα της μεταπολίτευσης 2: ΠΑΣΟΚ και δέος

[Μέρος 1]

Η φύση του ΠΑΣΟΚ αποτέλεσε κομβικό και βασανιστικό, θεωρητικό και πρακτικό ερώτημα κατά την μεταπολίτευση για την αριστερά την οποία περιθωριοποίησε. Αν και το ΠΑΣΟΚ κατασκευάστηκε αρχικά σαν αριστερόστροφος μηχανισμός που προσέλκυσε μεγάλο μέρος παλιών και νέων αγωνιστών του ΕΑΜ / ΕΛΑΣ και του αντιδικτατορικού αγώνα και επενδύθηκε τον ΕΑΜικό μανδύα και την αίγλη της αντιστασιακής του δράσης, η ιστορία της πολιτικής του εξέλιξης είναι ιστορία της συνεχούς διαρροής στελεχών του και της αποχώρησής τους από τα αριστερά, ένα-ένα ή κατά ομάδες· της εισροής στελεχών της αριστεράς με βλέψεις πολιτικής (και άλλης) καριέρας μέχρι σχετικά πρόσφατα· και του εκμαυλισμού ή παραγοντοποίησης ή απογοήτευσης του στελεχικού του δυναμικού. Το αριστερόστροφο ΠΑΣΟΚ, σαν κομματικός οργανισμός της δεκαετίας του 1970, με συνθήματα που υπερφαλάγγιζαν από τα αριστερά τα κομμουνιστικά κόμματα, μεταμορφώθηκε σταδιακά σε ένα κόμμα σοσιαλφιλελεύθερο, χωρίς ενεργή βάση, πέρα των φιλόδοξων επαγγελματικών στελεχών / πολιτευτών εν τω γεννάσθαι ή εν εξελίξει και των εμμονικών νοσταλγών του Ανδρέα Παπανδρέου. Ήταν μια προβλέψιμη μεταμόρφωση, προδιαγεγραμμένη από την κοινωνική συμμαχία της οποίας υπήρξε λειτουργός και από τους όρους συγκρότησής της.

Αυτή η ανάρτηση θα επικεντρωθεί στον πολιτικό και ιδεολογικό λόγο του ΠΑΣΟΚ, τον πραγματικό πολιτικό ηγεμόνα της μεταπολίτευσης και σίγουρα δεν επιχειρείται η πληρότητα της περιγραφής - τουναντίον δεν αποτελούν παρά θραύσματα εκτιμήσεων από την βιωθείσα εμπειρία τόσων χρόνων ΠΑΣΟΚ, πιθανώς και αντιφατικών σε κάποιο βαθμό. Όσα γράφονται ισχύουν σε ένα βαθμό και για την "εκπασοκισμένη" από ένα σημείο και πέρα ΝΔ της περιόδου από το 1990 και μετά. Προφανώς δεν είναι παρά προσωπικές εκτιμήσεις, η συζήτηση για τον χαρακτήρα και την πολιτική πορεία του ΠΑΣΟΚ του 1974 μέχρι και σήμερα θα παραμείνει ανοιχτή για πολύ καιρό...

Πασοκισμός και βαρβαρότητα

Είναι λοιπόν αλήθεια πως ένα μέρος του στελεχικού δυναμικού της αριστεράς, κατέληξε στο ΠΑΣΟΚ (αλλά και στην ΝΔ), ενώ η μαθητεία στις αριστερές κομματικές νεολαίες δημιούργησε ένα στρώμα στελεχών αριστερής προέλευσης το οποίο μετείχε της πελατειακότητας και της δικομματικής ταξικότητας, αλλά αυτό δεν ήταν σημάδι επικράτησης της αριστεράς, ήταν ένα ακόμα ίχνος της ήττας της. Ο Άγγελος Ελεφάντης σε χρόνο ανύποπτο, τους πρώτους, ελπιδοφόρους μήνες της διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ προειδοποιούσε: "Από τη σκοπιά του σοσιαλισμού, το ΠΑΣΟΚ μας αφήνει παγερά αδιάφορους". Το ΠΑΣΟΚ, έλεγε ο Ελεφάντης, δικαιωνόμενος πλέον σήμερα απόλυτα, ήταν η συνέχιση της Ένωσης Κέντρου με άλλα μέσα... Αν και πολύ μελάνι έχει χυθεί (κανονικό και ηλεκτρονικό) σχετικά με την φύση του ΠΑΣΟΚ, νομίζω πως αυτή είναι μια κεντρική διαπίστωση, κρίσιμη για να κατανοηθεί το ΠΑΣΟΚ και η μεταπολίτευση της οποίας ήταν ο πραγματικός ηγεμονικός φορέας...

Ο πασοκισμός κατασκεύασε μια εξελιγμένη λοιπόν πελατειακότητα κεντρώας καταγωγής, οικοδομώντας γύρω του τον συνασπισμό εξουσίας των "μη-προνομιούχων", ένα θολό κατασκεύασμα με βασικό πλεονέκτημά του την πολιτική ευελιξία που προσέφερε, αλλά που πάντως ήταν στέρεα πιασμένο στην διαχείριση κοινωνικών προσδοκιών. Η ιδεολογία του δεν ήταν ποτέ σημαντική για την φυσιογνωμία του: τα κόμματα του Κέντρου δεν είναι κόμματα ιδεολογικής ενότητας, είναι κόμματα πολιτικής διαχείρισης που τοποθετούνται στο ανά πάσα στιγμή κέντρο των θεμιτών ή/και επιτρεπτών στην κοινωνία απόψεων. Το ΠΑΣΟΚ "μεγαλούργησε" ιδεολογικοποιώντας τις τακτικές του επιλογές και τακτικοποιώντας την ιδεολογία του. Ιστορικά όμως βασίστηκε στο μετεμφυλιακό αντιδεξιό 2 προς 1 που παρέμεινε μέχρι τις ημέρες μας βασική συνιστώσα της πολιτικής δυναμικής της Ελληνικής κοινωνίας. Αυτή την ελπιδοφόρα κοινωνική δυναμική μετέτετρεψε σε εκδημοκρατισμό της διαφθοράς και αυτή η βαθύτατα παλαιοκομματική ουσία της διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, είναι που το ανέδειξε στον αποτελεσματικότερο δολοφόνο της αριστερής ηγεμονίας στην Ελλάδα: Όπως δείξαμε στην προηγούμενη ανάρτηση, μετά από μια - δυο τετραετίες ΠΑΣΟΚ, ως "αριστερή διακυβέρνηση" οι ιδέες της αριστεράς είχαν ηττηθεί κοινωνικά, και η κοινωνία είχε εξατομικευτεί πλήρως.

Δεν λέω ότι δεν συσπειρώθηκε κόσμος αριστερός γύρω από το ΠΑΣΟΚ, ιδίως την πρώτη του δεκαετία. Άνθρωποι-σύμβολα της αριστεράς όπως ο Μανώλης Γλέζος και ο Μάρκος Βαφειάδης συνεργάστηκαν με το ΠΑΣΟΚ, όπως και χιλιάδες άλλοι. Αυτό που λέω είναι πως οι προσδοκίες των αριστερών έβλεπαν στο ΠΑΣΟΚ μια ΕΔΑ, ενώ στην πραγματικότητα το προσωποπαγές αυτό κόμμα, το κόμμα του Ανδρέα Παπανδρέου ήταν στον πυρήνα του (και μετά την προσχώρηση του μεγαλύτερου μέρους των πολιτευτών του Κέντρου της δεκαετίας του 1970) το κόμμα το πατέρα του. Για αυτό το λόγο η ιστορία των διασπάσεων του ΠΑΣΟΚ είναι μια συνεχής αφήγηση αποχωρήσεων από τα αριστερά του. Από τον Κουτσοχέρα και την Σοσιαλιστική Πορεία, μέχρι το ΣΣΕΚ και τον Νέο Αγωνιστή σήμερα.

Την κρίσιμη δεκαετία του 1980 το ΠΑΣΟΚ επιχειρούσε μια χυλοποίηση της ιδεολογίας και της ιστορίας, που φαινόταν χρήσιμη εκείνη την εποχή: Ο Βαφειάδης και ο Τσακαλώτος στο ίδιο ψηφοδέλτιο, οι πολιτευτές του Κέντρου με τους βομβιστές του ΠΑΚ, ένα "Μπαάθ με δημοκρατικό πρόσωπο" μαζί με τους πολιτευτές του Πλαστήρα και τους ήρωες της Εθνικής Αντίστασης, όλοι μαζί μια εσκεμμένη σύγχυση που μπορούσε να πάρει όποια μορφή επέβαλλε ο Ανδρέας και η συγκυρία. Όταν χρειάστηκε μετά το 1984 να κάνει μια στυγνή λιτότητα που επιτέθηκε σε βασικά εργασιακά δικαιώματα δεν δίστασε το ΠΑΣΟΚ να στραφεί και να νομοθετήσει εναντίον των ίδιων του των συνδικαλιστών, μιμούμενο τις απεχθέστερες μορφές κρατικού συνδικαλισμού της Επαράτου καθώς και τη βία της.

Είναι βέβαιο πως με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία ξεπεράστηκαν πολλές αμφιβολίες και ερωτήματα για την σταθερότητα της Ελληνικής Δημοκρατίας, προωθήθηκαν κοινωνικές μεταρρυθμίσεις υπερώριμες, που η θνήσκουσα εμφυλιοπολεμική δεξιά με τους εκκλησιαστικούς της δεσμούς και τον μαχόμενο ψυχροπολεμισμό της ιδιαίτερα, δεν θα μπορούσε να ξεπεράσει. Είναι επίσης σαφές, ότι ξεκίνησε (αλλά δεν προχώρησε) την δημιουργία ενός υποτυπώδους συστήματος πρόνοιας και υγείας το οποίο ήταν τεράστιας σημασία για την Ελληνική ύπαιθρο. Υπήρξε ιστορικά η αναγκαιότητα για κάτι σαν το ΠΑΣΟΚ στην Ελλάδα. Δυστυχώς εμφανίστηκε με τα χαρακτηριστικά που γνωρίσαμε...

Πράσινα συνδικάτα

Ο συνδικαλισμός του ΠΑΣΟΚ, είναι από μόνος του άξιος μελέτης διότι ήταν αυτός που επικράτησε μεταπολιτευτικά: Το ΠΑΣΟΚ ως μη-εργατικό κόμμα, ως κόμμα μικροαστών και "μη-προνομιούχων" γενικά, δεν στηρίχθηκε στα συνδικάτα για την άνοδό του. Τα εκμεταλλεύθηκε και τα άλωσε γενικεύοντας μέσα σε αυτά το πελατειακό μοντέλο: Οι συνδικαλιστές του ΠΑΣΟΚ, "εξαγόραζαν" την ψήφο των εργαζομένων μέσω της προνομιακής τους σχέσης με την κυβέρνηση και ο συνδικαλιστικός αγώνας μεταμορφωνόταν σε εκ των άνω μεσολάβηση. Η ΓΣΕΕ έγινε ένα μαγαζί που αποθάρρυνε την είσοδο νέων σωματείων, που φρόντιζε την διατήρηση των συσχετισμών μέσα της πολύ παραπάνω από το οποιοδήποτε συμφέρον του συνδικαλιστικού κινήματος, αποτέλεσε άλλη μια μορφή της πασοκικής άλωσης των θεσμών εκπροσώπησης. Οι πολιτευτές του ΠΑΣΟΚ στα συνδικάτα (όρος που περιγράφει ακριβέστερα νομίζω την λειτουργία τους), είχαν ένα εξασφαλισμένο πολιτικό και εργασιακό μέλλον με την συνδικαλιστική τους αποστράτευση, στη βουλή ή σε θεσμικά όργανα περί τον χώρο της εργασίας και όχι μόνο. Η περίπτωση της Κωνσταντίνας Κούνεβα -της οποίας η μη-υπαγωγή του σωματείου της στην ΓΣΕΕ, εικάζει κανείς πως κόστισε στην ίδια τον δολοφονικής πρόθεσης τραυματισμό της- και η διαπλοκή της συνδικαλιστικής ηγεσίας της ΠΑΣΚΕ με εργοδότες στον χώρο της, δεν ήταν παρά κερασάκι στη τούρτα του πασοκοσυνδικαλιστικού κατήφορου. Δεν ήταν τυχαία η συνέργεια ΠΑΣΚΕ (και ΔΑΚΕ) σε όλες τις περιπέτειες της διαπλοκής εθνικών προμηθευτών και ΔΕΚΟ.

Αξίζει να σημειώσουμε πως αν το ΠΑΣΟΚ όντως αναδιένειμε προς τα κάτω τον εθνικό πλούτο στις αρχές της δεκαετίας του 1980, εξίσου γρήγορα τον επέστρεψε πίσω: στα τέλη της δεκαετίας του 1980 το βασικό μεροκάματο είχε την ίδια περίπου αγοραστική αξία με τις αρχές της, όπως επισημαίνει σε ένα ενδελεχέστατο άρθρο στο Ιστολόγιο Αφορμή, για την οικονομική πολιτική στην "χαμένη δεκαετία του 1980" ο Άγγελος Καλοδούκας. Το άρθρρο είναι ένας εξαιρετικός μπούσουλας για την κατάρριψη των ιδεολογημάτων περί των "αυτονόητων" κρατιστικών αδυναμιών της περιόδου, που αποδεικνύεται η κομβικότερη όλης της μεταπολίτευσης. Αξίζει να αναγνωστεί σήμερα σαν αντίλογος για την δήθεν παράλογα γενναιώδωρα "φιλολαϊκή" πασοκική δεκαετία του 1980.

Το "κρατικιστικό" ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ στα πλαίσια της προσπάθειας δημιουργίας κοινωνικού κράτους προφανώς επεξέτεινε την δραστηριότητα του δημοσίου. Αν είναι πραγματικότητα πως διεύρυνε την (ήδη υπάρχουσα) πελατειακότητα του συστήματος, δεν είναι όμως καθόλου ορθό να θεωρηθεί πως διόγκωσε το κράτος σε κάποιον υπερβολικό βαθμό.


Συνολικές κρατικές δαπάνες σαν ποοσοστό του ΑΕΠ
Πηγή

Αν οι δαπάνες σε όλη την περίοδο του ΠΑΣΟΚ έμειναν καθηλωμένες, τα έσοδα διατηρήθηκαν ακόμα χαμηλότερα, σταθερά κάτω από τον μ.ο. των εσόδων των χωρών του ΟΟΣΑ σαν ποσοστό του ΑΕΠ. Το ΠΑΣΟΚ έστησε μια ανεστραμμένη πυραμίδα φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής, επιτρέποντας την μη-φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου και των στρωμάτων επαγγελματιών με τα οποία είχε προνομιακή σχέση για την εμπέδωση της ηγεμονίας του στην Ελληνική κοινωνία, και καταλήγοντας στην ανοχή ή και ενθάρρυνση της μικροφοροδιαφυγής στα φτωχότερα στρώματα. Αυτός ο φαύλος κύκλος ήταν κρίσιμος μηχανισμός αναπαραγωγής του πολιτικού μορφώματος του ΠΑΣΟΚ μια και ήταν η βασική μέθοδος εκδημοκρατισμού της διαφθοράς: εξαγοράζεις την ανοχή των μικρών με μικρορουσφέτια, των μεσαίων με φοροαπαλλαγές. Αντί λοιπόν να επιχειρήσει την φορολογική δικαιοσύνη, το ΠΑΣΟΚ χρησιμοποίησε και το φορολογικό σύστημα στα πλαίσια της παραγωγής πολιτικού αποτελέσματος.

Στα χρόνια του 9

Το ΠΑΣΟΚ οδήγησε φυσικά και την κούρσα της μεταμόρφωσης του 1990: εναγκαλίστηκε τα Νέα Τζάκια που πάσχιζε από την δεκαετία του 1980 να δημιουργήσει, έστησε μέσω αυτών ένα νέο ενισχυμένο σύστημα διαπλοκής στο οποίο παραχώρησε τα ΜΜΕ και αρκέστηκε στον ρόλο διεκπεραιωτή του. Κινήθηκε μέσα στα πλαίσια της προσχώρησης της σοσιαλδημοκρατίας στον νεοφιλελευθερισμό (μια και στην διαδικασία εξευρωπαϊσμού του μετά τα "ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο", υποδύθηκε το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα), μια πανευρωπαϊκή διαδικασία την οποία το ΠΑΣΟΚ υπέστη και βαλκανοποίησε με χαρακτηριστική άνεση, αποδίδοντας την χώρα σε μια νεορωσικού τύπου ολιγαρχία η οποία συνεταιρίστηκε την κρατική γραφειοκρατία, συνεννοήθηκε με την δικαστική εξουσία και αγόρασε τα ΜΜΕ, δημιουργώντας ένα πανίσχυρο μηχανισμό, μοναδικής ευρηματικότητας, απομύζησης του κράτους και διάβρωσης του δημόσιου συμφέροντος. Μεταξύ Ρωσικού και Ιταλικού μοντέλου τα όρια μεταξύ Μεγάλου Κεφαλαίου / Εργολάβων, Κράτους, Τύπου και οργανωμένου εγκλήματος θόλωσαν (και το ποδόσφαιρο ως κορυφή του προκύψαντος παγόβουνου είναι ενδεικτικό της κατάστασης), καθώς παράλληλα απαξιωνόταν η εργασία σαν μέθοδος βιοπορισμού, παγιωνόταν ο πλουτισμός σαν υπέρτατη αξία, και η Τρας TV μετέδιδε την αισθητική της στη "σοβαρή" ιδιωτική τηλεόραση πριν παραγάγει το τέλειο υποπροϊόν της: το ΛΑΟΣ, ένα μόρφωμα που ενισχύθηκε στη μιντιακή γέννησή του από το ΠΑΣΟΚ.

12.10.11

Η κουλτούρα της μεταπολίτευσης 1: Ο μύθος της αριστερής ηγεμονίας


Μόνιμη επωδός του τροϊκανισμού και της ιδεολογίας της δια των ΜΜΕ διακινούμενης προπαγάνδας, είναι πως όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα δεν είναι παρά οι συνέπειες της "κουλτούρας της μεταπολίτευσης", μιας κουλτούρας πάνω στην οποία ηγεμόνευσε η επάρατη αριστερά. Αυτή περιλάμβανε την "θεοποίηση του δημοσίου", το πελατειακό κράτος, τον συντεχνιακό συνδικαλισμό και την απαξίωση της επιχειρηματικότητας. Οι λόγοι που το ιστορικό πλαίσιο περιγράφεται με τους όρους αυτούς είναι βαθύτατα πολιτικοί: εξυπηρετούν την προπαγάνδα που επιδιώκει τη λαϊκή ενοχική αυτοαπαξίωση και ανυψώνουν την (αμέτοχη και περιθωριοποιημένη σε όλο το κρίσιμο διάστημα) αριστερά σε "υπαίτιο" της κρίσης, ώστε να μπορεί να συμψηφιστεί η υπαιτιότητα αυτή με εκείνη των κομμάτων του δικομματισμού και του θριαμβεύοντος πελατειακού / ολιγαρχικού μορφώματος στη χώρα μας. Ο συμψηφισμός είναι κρίσιμος γιατί αφενός η επιρροή της αριστεράς δείχνει να έχει θετική δυναμική σε αυτή την συγκυρία και, αφετέρου, γιατί το ιδεολογικό στίγμα των τροϊκανών και των απολογητών τους είναι ταυτόσημο με εκείνο των άμεσων υπευθύνων της νεοελληνικής οικονομικής δυσπραγίας - δηλαδή των κυβερνήσεων του δικομματισμού - καθώς και των φυσητήρων φουσκών κάθε κλίμακας που σκάνε 20 χρόνια τώρα ανά τον κόσμο, με αποκορύφωμα το Κράχ του 08, το οποίο είναι και η γενεσιουργός αιτία της ελληνικής κρίσης / κατάρρευσης, ως προς το βάθος της, τουλάχιστον. Αν φταίνε μόνο αυτοί λοιπόν, και όχι οι φορείς μιας εν δυνάμει εναλλακτικής λύσης, δεν στέκει οι ομοϊδεάτες τους να είναι εκείνοι που ορίζουν την "γιατριά"...

Η παρούσα είναι η πρώτη από μια σειρά αναρτήσεων που θα αναφερθεί, αποσπασματικά αναγκαστικά, στην "πραγματική" μεταπολίτευση και στα χαρακτηριστικά της, κυρίως για να υπενθυμίσει πως στο μεγαλύτερο μέρος της περιόδου της μεταπολίτευσης (της πρώτης περιόδου αδιατάρακτης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στην ιστορία της χώρας μας) το πολιτικό-οικονομικό σύστημα ήταν σταθερά στα χέρια και εξυπηρετούσε τις οικονομικές επιδιώξεις των κυρίαρχων τάξεων στην χώρα μας, σύμφωνα με τα ιστορικά χαρακτηριστικά τους και τις επιδιώξεις τους. Είναι ένας μικρός αντίλογος στην ρητορική της "κουλτούρας της μεταπολίτευσης" και του "τελευταίου σοβιετικού κράτους της Ευρώπης" που ξαναγράφει την πρόσφατη, βιωμένη από όλους μας ιστορία του τόπου μας πριν καν γεράσουν οι πρωταγωνιστές της, και την παρουσιάζει λες και ήταν κάποιου είδους έπος σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της κοινωνίας. Από την πραγματική θέση της αριστεράς λοιπόν θα ξεκινήσει ο αντίλογος:

Μεταπολίτευση: Περίοδος κρίσης της αριστεράς στην Ελλάδα

Υπήρξε λοιπόν μια τέτοια ηγεμονία της αριστεράς; Αν υπήρξε ήταν εξαιρετικά βραχύχρονη. Περιλαμβάνει την δεκαετία του 70, περίοδο της ανόδου του ΠΑΣΟΚ οικοποιούμενο την ΕΑΜική παράδοση και συνθηματολογία πάνω στην κοινωνική ανάγκη αποκατάστασης της περιθωριοποίησης ευρύτατων στρωμάτων του Ελληνικού πληθυσμού. Από τις αρχές - μέσα της δεκαετίας του 1980 και μετά αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση. Καθώς το ΠΑΣΟΚ μεταμόρφωνε σαν συστατικό στοιχείο του πολιτικού του προγράμματος το αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη σε πελατειακό ρουσφέτι (συνεχίζοντας με άλλα μέσα ενάμιση αιώνα νεοελληνικής πελατειακότητας στo προτεκτοράτο), η συντηρητικοποίηση της Ελληνικής κοινωνίας, της Ελληνικής νεολαίας ήταν ραγδαία και ορατή δια γυμνού οφθαλμού στους σύγχρονούς της.

Αναφέρω χαρακτηριστικά μια σχετική συζήτηση της εποχής, την οποία έζησα: Στα μέσα του 1980 ήμουν "στέλεχος" του Ρήγα, μέλος του Συμβουλίου Σπουδάζουσας της οργάνωσης [μαζί με ανθρώπους που οι περισσότεροι δεν είναι γνωστοί σήμερα ζουν και εργάζονται και (μάλλον) έχουν πολιτική δράση εκτός προσκηνίου, αλλά άλλοι είναι στελέχη του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ και πέραν ή της ΔΗΜΑΡ, άλλοι υφυπουργοί και υπουργοί εν ενεργεία, άλλοι δημόσιοι διανοούμενοι ή δημοσιογράφοι, ή γιατροί χωρίς σύνορα, άλλοι ευρωβουλευτές ή πολιτευτές του ΠΑΣΟΚ κοκ. Πολλές πορείες και αποκλίνουσες...] Τέλος πάντων, στον Ρήγα τότε υπήρχε η Κυρκική φράξια (η δεξιά), η "κυβερνώσα", η προσδεδεμένη στην ηγεσία (Μπανιάς τότε - οι "Κεντρώοι") και η αριστερή φράξια (του γράφοντος συμπεριλαβανομένου) σε διάφορες διαβαθμίσεις ριζοσπαστικότητας. Η ηγεσία κατέβασε λοιπόν μια γραμμή τότε που έλεγε πως η νεολαία είναι "καζάνι που βράζει", ριζοσπαστικό και κινηματικό. Οι εκατέρωθεν της ηγεσίας τάσεις μείναμε αμήχανοι από το εξωπραγματικό της εκτίμησης: είχαμε σαφέστατη την εικόνα πως η νεολαία έβαινε συντηρητικοποιούμενη, οι οργανώσεις της αριστεράς απομαζικοποιούνταν, η ΔΑΠ ήδη ανέβαινε στις σχολές, ο κόσμος εγκατέλειπε τις φοιτητικές συνελεύσεις, έξω από το πανεπιστήμιο οι τάσεις ιδιωτικοποίησης και ατομισμού ήταν στην ανιούσα, κοκ... Συμπλεύσαμε λοιπόν σε μια ανίερη συμμαχία αριστεράς-δεξιάς εναντίον του κέντρου. Είχαμε προφανώς δίκιο στην εκτίμησή μας. Στο τέλος της δεκαετίας η ΔΑΠ είχε γίνει πρώτη δύναμη, το ΦΚ παρωδία του εαυτού του και το κοινωνικό φαντασιακό ετοιμαζόταν να υποδεχτεί το εθνικιστικό παραλήρημα του "Μακεδονικού"... Πέραν τούτου μου ήταν ήδη τότε ορατό πως η διάχυτη και δημόσια απαξίωση της προσωπικής επιλογής "κάνω καριέρα για να βγάλω λεφτά" ως δηλωμένης επιθυμίας παιδιών της μεσαίας τότε τάξης τουλάχιστον, έδινε την θέση του σε εκείνο που ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 θα μετεξελισσόταν στο λάιφσταϊλ σαν υποκατάστατο επαγγελματικού προσανατολισμού. Η δεκαετία του 1990, με τον "υπαρκτό" να έχει καταρρεύσει και να πωλείται στα συντρίμμια-σουβενίρ από Τείχος του Βερολίνου, ήταν μια δεκαετία βαθύτατου κοινωνικού συντηρητισμού στην Ελλάδα και ο κατήφορος αυτός έφτασε στο ιδανικό αμόκ - κορύφωση με τον χρηματιστηριακό πυρετό και το σκάσιμο της φούσκας του ΧΑΑ στα τέλη της.

Η έκταση της επιρροής της αριστεράς

Η Ελλάδα από τότε λοιπόν ήταν μια από τις συντηρητικότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης είτε μέτρο συντηρητισμού θεωρηθεί ο ατομοκεντρισμός και η απαξίωση του συλλογικού, είτε αυτό αποτυπώνεται σε δημοσκοπήσεις αξιών της νεολαίας και των επιλογών ζωής που κυριαρχούν, είτε μετριέται με την σημασία που αποκτά ο καταναλωτισμός. Η ιδιωτική τηλεόραση ήρθε και, ανάλογα πως το βλέπει κανείς, ανέβηκε πάνω σε αυτό το ρεύμα ή το διαμόρφωσε, παρέα με το Κλικ και τα συναφή, με την διαφήμιση και το Ελληνάδικο να υπαγορεύει τη κυρίαρχη αισθητική. Ήρθε ο εθνικισμός, ο Χριστόδουλος, οι ιδιωτικοποιήσεις, τα νέα τζάκια ως μεγαλοεργολάβοι, διαμορφωτές της κοινής γνώμης, πρόεδροι ποδοσφαιρικών ομάδων ή πρότυπα και αντικείμενα θαυμασμού για την κοινωνία. Τάσεις που κατέγραφαν οι δημοσκοπήσεις και ο τύπος της εποχής ευκρινώς:

1998 - Προ δύο - τριών μηνών δημοσιεύθηκε μια δημοσκόπηση που έγινε μεταξύ νέων 15 ως 28 ετών, που είναι στην εφηβική και στη μετεφηβική ηλικία. Στο ερώτημα "Πιστεύετε στον Θεό;" η απάντησις ήτο "Ναι" σε ποσοστό 87% ­ ένα ποσοστό που είναι το ανώτερο που υπάρχει σε όλη την Ευρώπη. Οι Έλληνες νέοι λένε αυτό το πράγμα


2000- Σε έρευνα από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Focus, [εκτιμάται] ότι θέλουν περίπου την αναγραφή του θρησκεύματος 47 %, προαιρετική καταγραφή του θρησκεύματος 33 % και μη αναγραφή του θρησκεύματος οι υπόλοιποι.


2003 - Ο πλέον πολιτικοποιημένος λαός της Ευρώπης κάποτε, οι Ελληνες, έχουν πάψει από καιρό να συζητούν πολιτικά μεταξύ τους. Αυτό είναι ένα μόνο από τα συμπεράσματα του τελευταίου Ευρωβαρόμετρου. Επιπλέον οι Ελληνες σπανιότατα πια χρησιμοποιούν την πειθώ κατά τις συζητήσεις τους και ακόμη πιο σπάνια καταφέρνουν να πείσουν τους συνομιλητές τους για τις απόψεις τους. Οσον αφορά τους θεσμούς που εμπιστεύονται, επιβεβαιώνεται η τάση των τελευταίων χρόνων: κόμματα και συνδικάτα βρίσκονται στην τελευταία βαθμίδα των προτιμήσεων. Αντιθέτως δικαιοσύνη, στρατός, Εκκλησία, αστυνομία, αλλά και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, βρίσκονται στην κορυφή των προτιμήσεων.

Η ιδεολογική μετατόπιση αυτή της Ελληνικής κοινωνίας είναι και άμεσα μετρημένη:

Στην Ελλάδα, η διαχρονική εξέλιξη, μεταξύ 1985 και 1996, της κατανομής στην κλίμακα Αριστερά - Δεξιά σύμφωνα με τις δύο έρευνες του Ε.Κ.Κ.Ε. (Δώδος - Καφετζής κ.ά. 1990, Δώδος - Καφετζής - Νικολακόπουλος 1997), εμφανίζει μια σαφή μετατόπιση από τα Αριστερά προς το Κέντρο. Ο Καφετζής (1996: 195), εξηγώντας τις μεταβολές αυτές συμπεραίνει: «Πρόκειται για μια τάση ομόλογη προς την πολιτική και ιδεολογική κρίση που πλήττει τον εντεύθεν του κέντρου χώρο, προς προϊούσα συρρίκνωση του αριστερού πόλου και την αστάθεια των κεντροαριστερών θέσεων η οποία απολήγει σε πτώση της πολικότητας, και προς την διαδικασία παγίωσης της επιρροής και αύξηση της πολιτικής κινητοποίησης του κεντροδεξιού και δεξιού χώρου». Σύμφωνα με το Βούλγαρη (1990: 253), ο οποίος εξετάζει την περίοδο 1985-1989: «Φαίνεται ότι η πλέον αισθητή αλλαγή εντοπίζεται στη μείωση του αριστερού άκρου της κλίμακας. Παράλληλα εμφανίζεται μια διαστολή των κεντρώων και των ενδιάμεσων θέσεων του δεξιού τμήματος, ενώ στο δεξιό άκρο η μείωση είναι περιορισμένη».

Μπαίνοντας στην τελική ευθεία των Ολυμπιακών Αγώνων η συντηρητικοποίηση σε κάθε επίπεδο ήταν μια καταμετρημένη και για πολλούς ανησυχητική πραγματικότητα. Ο Χριστόφορος Βερναρδάκης γράφοντας στην Ελευθεροτυπία τον Δεκέμβρη του 2003 με αφορμή την αποτύπωση της συντηρητικής στροφής της Ελληνικής κοινωνίας σε πρόσφατη, τότε, έρευνα του ΕΚΚΕ, επιβεβαίωνε την τάση, με βάση τα ευρήματα της VPRC, και μιλούσε για "νεοσυντηρητική στροφή":

Η [συντηρητικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας και του εκλογικού σώματος] διαπερνά τις απαντήσεις στις υπό διερεύνηση παραμέτρους, που, ανάμεσα σε άλλα, περιλαμβάνουν τις κοινωνικές στάσεις απέναντι σε μεταρρυθμίσεις και δικαιώματα: σε σύγκριση με την περασμένη δεκαετία, η ελληνική κοινή γνώμη σε μεγαλύτερο βαθμό τάσσεται υπέρ της κατάργησης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, κατά της αποποινικοποίησης των μαλακών ναρκωτικών, κατά της κατάργησης της υποχρεωτικής διδασκαλίας των θρησκευτικών, κατά του χωρισμού Εκκλησίας - κράτους και κατά της κατάργησης της αναγραφής θρησκεύματος στις ταυτότητες. Επίσης το 1/3 θέλει επαναφορά της απαγόρευσης των εκτρώσεων, η πλειοψηφία δέχεται παραβιάσεις στα δικαιώματα κατηγορουμένων για τρομοκρατία και συσπειρώνεται γύρω από ζητήματα «ηθικής τάξης» επικροτώντας την επαναφορά της θανατικής ποινής, αυστηρότερη εφαρμογή του νόμου, προληπτική λογοκρισία και επιδεικνύοντας «μηδενική ανοχή» απέναντι στους ομοφυλόφιλους και τους μετανάστες.


Ενα ακόμη από τα θέματα που φαίνεται να συγκροτούν τον πυρήνα μιας νεοσυντηρητικής κοινωνικής ατζέντας είναι αυτό της ασφάλειας, που συνδέεται με μια γενικευμένη οικονομική ανασφάλεια αλλά και ξενοφοβία, εγκληματοφοβία και εθνική ανασφάλεια. Εκτός από το αίτημα για καταπολέμηση της ανεργίας και του πληθωρισμού αναδεικνύεται με εντεινόμενο τρόπο η απαίτηση για «περισσότερη δημόσια ασφάλεια», ενώ διαπιστώνεται η κρίση θεσμών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

Ανάλογα ήταν και τα συμπεράσματα του Γιάννη Μαυρή σχετικά με την κοινωνική και πολιτική συντηρητική ταυτότητα της Ελληνικής κοινωνίας...


Πηγή: VPRC

Το αριστερό τούνελ

Παράλληλα κάπου μεταξύ τέλους της δεκαετίας του 1980 και των αρχών της δεκαετίας του 1990 σπάει η σκυτάλη της πολιτικής κουλτούρας των κομμάτων της αριστεράς. Ενώ το πέρασμα από μια οργάνωση νεολαίας, αλλά και η ενεργός συμμετοχή σε έναν πολιτικό χώρο, ακόμα και ως "ανένταχτος" σήμαινε μια αναγκαστική εξοικείωση με βασικές αρχές της πολιτικής και πνευματικής παράδοσης και την ιστορία της ντόπιας και της παγκόσμιας αριστεράς, με την γενική περιρρέουσα κουλτούρα, αυτό διαλύεται: υπάρχει λύση συνεχείας και η παράδοση αυτή αρχίζει όχι να επανέρχεται αλλά να επανακαλύπτεται στα μέσα της δεκαετίας του 2000 όταν η κρίση πλέον και η επισφάλεια ξαναδημιουργούν μαζικές οργανώσεις της αριστεράς στη νεολαία και μια αναζωπύρωση της πολιτικής δράσης...

Όλες οι δημοσκοπήσεις διαχρονικά λοιπόν συντείνουν σε αυτό το συμπέρασμα: Η Ελλάδα σαφέστατα συντηρητικοποιείται πολιτικά και κοινωνικά από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, όχι αναγκαστικά συνεχώς, και όχι αναγκαστικά ομοιόμορφα (και, ενδεικτικά, ταυτόχρονα πέφτει και η ανάγνωση βιβλίων). Η μεταστροφή αυτή επιτρέπει τις σταδιακές ανακατατάξεις στην πολιτική και κοινωνική ζωή που αφήνουν τον δικομματισμό να αλωνίζει ατάραχος: η αριστερά περιθωριοποιείται, χάνει κάθε δίαυλο επικοινωνίας, ηττάται σε επίπεδο ηθικών προταγμάτων, και ιεραρχήσεων, σε όλα αυτά που συγκροτούν μια ιδεολογία.

Διάλυση

Ακόμα και σε χώρους όπου υπήρχε (υποτίθεται) μια ηγεμονία των αριστερών ιδεών, ιδίως στα πανεπιστήμια, η αριστερά ηττήθηκε από το διπλό χτύπημα της συντηρητικοποίησης φοιτητών και κοινωνίας και εκμαυλισμού / ενσωμάτωσης στον κυρίαρχο πασοκισμό. Αντίθετα από όσα λέγονται και εικάζονται από το 1989 και μετά (και πιο πριν) το φοιτητικό κίνημα διαλύεται, περιθωριοποιείται, οι φοιτητικοί σύλλογοι απομαζικοποιούνται, οι συσχετισμοί σε αυτούς συγκλίνουν με εκείνους της κοινωνίας: Η ΔΑΠ και η ΠΑΣΠ εισάγουν την πολιτική των πάρτι, των εκδρομών στη Μύκονο και της υλικοτεχνικής εξυπηρέτησης των φοιτητών (εξυπηρέτηση και πέραν της υλικοτεχνικής, βεβαίως), η φοιτητική συμμετοχή που οι δύο παρατάξεις σχεδόν μονοπωλούν εννοείται πλέον με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο εννοείται η συμμετοχή στελεχών των δύο κομμάτων σε πάσης φύσεως επιτροπές και διοικήσεις - σαν συμμετοχή παραγόντων και φοιτητοπατέρων. Η ΕΦΕΕ διαλύεται, τα αποτελέσματα των φοιτητικών εκλογών είναι ένα επαναλαμβανόμενο σουρεαλιστικό σκετς, κλάσης Μόντι Πάιθον...

Αυτό βοηθά στην οικοδόμηση της πελατειακότητας και στον πανεπιστημιακό χώρο, ενώ τα λεφτά που έρχονται από τα Ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα (και ο πληθωρισμός νέων τμημάτων στις εσχατιές της χώρας χωρίς κανέναν σχεδιασμό για λόγους μάλλον ρουσφετολογικούς) αυξάνουν την διαφθορά και την συναλλαγή με την εξουσία. Μέσα σε όλα αυτά το βασικό πρόβλημα της αριστεράς είναι ότι είναι από τις αρχές του 1990 διαλυμένη, αμήχανη, κατακερματισμένη με πολλαπλές αντίρροπες στρατηγικές και χωρίς ελπίδα. Είναι περιθωριακός παίκτης. Με μικρή δυνατότητα επηρεασμού.

Παράλληλα η διαδικασία του εκπασοκισμού και της "μετεγγραφής" προσωπικοτήτων σε κάθε είδους χώρους, συνεχιζόταν ακάθεκτη: από τον μακαρίτη τον Λεντάκη που προσχώρησε στην Πολιτική Άνοιξη και τον Μίκη που έγινε υπουργός του Μητσοτάκη, μέχρι την πρώην Πρόεδρο του ΣΥΝ, τον Μίμη Ανδρουλάκη και σωρεία άλλων στελεχών που έσπευσαν να στελεχώσουν τον εκσυγχρονιστικό οίστρο της κυβέρνησης Σημίτη, η φυγή προς την καριέρα ενός τόσο μεγάλου και "επώνυμου" τμήματος της αριστεράς προς τις διάφορες εκδοχές του σοσιαλφιλελευθερισμού α λα γκρέκα (που ξέρουμε πλέον πως δεν ήταν παρά εισαγωγή στην μεταστροφή προς τον σκληρότατο νεοφιλελευθερισμό)  ενός μπλερισμού με στοιχεία γιελτσινισμού δηλαδή, με τον οποίο η εναπομείνασα αριστερά έκοψε ευτυχώς κάθε σχέση...

Αλλά για τον πασοκισμό και τη μεταπολίτευση θα συνεχίσουμε στο β' μέρος της σειράς...