26.9.14

Πού τελείωνε το ειδύλλιο του πρωθυπουργικού γραφείου με την ΧΑ;

[ Δημοσιεύθηκε αρχικά στην ηλεκτρονική Αυγή, 23.09.2014]
Ας το πούμε εξ αρχής: Οι ενδείξεις ότι η Χρυσή Αυγή ήταν σε συνεννόηση με την ηγεσία της ΝΔ, και με συγκεκριμένο συστημικό ρόλο τουλάχιστον μέχρι τον Σεπτέμβρη του 2013, έχουν περάσει πια το κρίσιμο ποσοτικό κατώφλι ώστε να χρήζουν άμεσης και εις βάθος διερεύνησης. Αν η Χρυσή Αυγή είναι (που είναι) όπως περιγράφει το ήδη υπάρχον κατηγορητήριο "εγκληματική οργάνωση", η διερεύνηση μάλιστα των σχέσεων αυτών δεν μπορεί να έχει μόνο πολιτικό, αλλά και ποινικό χαρακτήρα.
Η σταγόνα που ξεχειλίζει το ήδη γεμάτο ποτήρι, είναι οι πρόσφατες αποκαλύψεις για τον καθοδηγητικό ρόλο του στενού φίλου και συμβούλου του πρωθυπουργού στην βουλή στο τι θα ψηφίσει το ναζιστικό μόρφωμα - αποκαλύψεις που ο ίδιος ο Τ.Μπαλτάκος επιβεβαίωσε και υπέδειξε πως ήταν εν γνώσει του Αντώνη Σαμαρά . Είχε προηγηθεί η συνάντηση Μπαλτάκου-Κασιδιάρη, μετά την δολοφονία Φύσσα, όπου η διάρρηξη των σχέσεων αμοιβαίας συνεννόησης και ιδεολογικής σύγκλισης μετά τις διώξεις εναντίον της ΧΑ, διεκτραγωδήθηκε και από τις δύο πλευρές. Οι συναντήσεις αυτές δείχνουν ξεκάθαρα μια προϋπάρχουσα συστηματική επαφή μεταξύ του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος και της Χρυσής Αυγής. Οι επαφές, δεν ήταν μόνο επαφές συντονισμού, αλλά και εκδήλωσης συμπάθειας για τις μεθόδους της: Ο Μπαλτάκος κατά το δημοσίευμα της Εφημερίδας των Συντακτών, φέρεται να έχει συγχαρεί τον βουλευτή της Χρυσής Αυγής Ηλιόπουλο για ένα ρεσιτάλ αλητείας και περιφρόνησης του Προεδρείου της βουλής.
Λίγο καιρό πριν τις τελευταίες αποκαλύψεις για το κοινοβουλευτικό "κοουτσάρισμα" του ναζιστικού μορφώματος από τον γραμματέα τότε του υπουργικού συμβουλίου, είχαμε έκθεση αμερικάνικης οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην οποία περιεχόταν μαρτυρία σχετικά με την χρηματοδότηση επαρχιακής τοπικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής από νεοδημοκράτη  επιχειρηματία που έβλεπε τους ναζί σαν την "πολιτοφυλακή" της ΝΔ. Ο ίδιος μάρτυρας ανέφερε πως η αστυνομία είχε "συγκεκριμένες εντολές να μην μας αγγίζει" και εκτιμούσε πως η κυβέρνηση άφηνε την Χρυσή Αυγή να δυναμώνει για δικό της όφελος και έδρασε εναντίον της μόνο όταν θεώρησε πως είχε παραγίνει ισχυρή. Πρόκειται για την κορυφή του παγόβουνου μιας υπόγειας συνεργασίας που είχε καταγγελθεί πρόσφατα από τον ΣΥΡΙΖΑ τεκμηριωμένα...

Η εικόνα της ανοχής από την πλευρά αλλεπάλληλων κυβερνήσεων που οδήγησε στην συμπόρευση αυτή, έφτασε στο μέγιστό της επί της πρωθυπουργίας Σαμαρά, όταν τα όρια μεταξύ της ιδεολογίας της ομάδας συμβούλων περί τον πρωθυπουργό και του ναζιστικού μορφώματος έγιναν δυσδιάκριτα. Ήδη πριν από την κρίση υπήρξαν επώνυμες καταγγελίες από τον τότε ταμία της οργάνωσης Χάρη Κουσουμβρή για την χρηματοδότηση και την υλική στήριξη της ΧΑ και από τα δύο μεγάλα κόμματα εξουσίας, ιδίως όμως από την ΝΔ. Η μακρά σχέση της φασιστικής οργάνωσης με την εξουσία και την επίσημη δεξιά επιβεβαιώνεται από πολλά γεγονότα της τελευταίας 20ετίας, αλλά γίνεται κραυγαλέα ορατή από το 2012 μέχρι την δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Είναι τόσα και τέτοια τα περιστατικά της βίας στα οποία εμπλέκεται η Χρυσή Αυγή, και συνέβησαν με τέτοια θεαματική αδράνεια (και συχνά συνδρομή) της αστυνομίας που μοιάζει απίθανο η θέση των ναζί στο απυρόβλητο  να οφείλεται απλά και μόνο στις ακροδεξιές τάσεις μεγάλης μερίδας των εμπλεκομένων αστυνομικών. Η μόνη λογική εξήγηση για την εκτεταμένη αδράνεια ή και την προστασία αυτή, είναι πως η ΝΔ ανεχόταν και στήριζε την δράση της ΧΑ, παρότι φύλαγε την πλάτη της παρακολουθώντας και δημιουργώντας φάκελο για την οργάνωση σε περίπτωση που θα "παραέπαιρνε αέρα". Οι δεκάδες υποθέσεις που ξαφνικά πέρυσι μετά την δολοφονία του Φύσσα βγήκαν στην επιφάνεια είναι ενδεικτικές. Επίσης ενδεικτική για τις πολιτικές προτεραιότητες του συμπλέγματος ΜΜΕ-κυβέρνησης ήταν η πενιχρή (μέχρι τον Σεπτέμβρη του 2013 πάντα) κάλυψη από τα κανάλια, της συστηματικής βίας κατά πάντων που ασκούσε η Χρυσή Αυγή αλλά και κάθε θέματος που θα μπορούσε να αμβλύνει την ξενοφοβική ατζέντα της συγκυβέρνησης ή να αναδείξει τον ρόλο της αστυνομίας στην κάλυψη και την προστασία των ναζί. Μέχρι πριν την δολοφονία Φύσσα υπήρξαν γνωστά στελέχη της ΝΔ και δημοσιογράφοι του χώρου της που καλούσαν σε ανοιχτή συνεργασία με τους ναζί, ενώ οι καταγγελίες πως ο Μπαλτάκος εκβίαζε την συγκυβέρνηση με την απειλή της συμπόρευσης με την Χρυσή Αυγή (σενάριο δημόσια ομολογημένο) δείχνει πως υπήρχαν τέτοια σχέδια έτοιμα παρά τω πρωθυπουργώ. Η δίωξη εναντίον του ναζιστικού μορφώματος από τον Σεπτέμβρη του 2013 καταλάγιασε κάπως τον ζήλο για προς τα δεξιά διευρύνσεις στον όμορο χώρο, αλλά οι σχέσεις διασύνδεσης κάθε άλλο παρά λήξασες μπορεί να θεωρηθούν.
Παράλληλα εκκρεμεί το πόρισμα του ΣΔΟΕ για την χρηματοδότηση της οργάνωσης. Κάποιες διαρροές στην αρχή του χρόνου κάθε άλλο παρά εντυπωσιακές ήταν και σίγουρα ήταν πολύ λιγότερο θεαματικές από τις αρχικές διαρροές που ενέπλεκαν πολλούς και επώνυμους, αλλά και από τα σχετικά ρεπορτάζ.  Η οικονομική πλευρά της ενίσχυσης της εγκληματικής οργάνωσης, μαζί με την πολιτική ενίσχυση παραμένει επισήμως άδηλη. Πρόκειται όμως για τις κρισιμότερες όψεις του ζητήματος. Η διερεύνηση της συσχέτισης τμημάτων της Νέας Δημοκρατίας με την μεγέθυνση και την ενίσχυση της ναζιστικής συμμορίας, ιδίως μετά την αποκάλυψη των στενών σχέσεων του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος με αυτήν, αλλά και η συστηματική και ενδελεχής διερεύνηση της χρηματοδοτικής στήριξης της οργάνωσης από τμήματα των οικονομικών και πολιτικών ελίτ της χώρας (και όχι μόνο ενδεχομένως) είναι κρίσιμη. Χωρίς αυτό θα πρόκειται για μια μερική διαδικασία χωρίς βάθος. Η περίπτωση του Τάκη Μπαλτάκου, που ξέρουμε πλέον ότι συνεργαζόταν ανοιχτά και ήταν σε ευθεία επαφή με την ηγεσία της Χρυσής Αυγής χρήζει διερεύνησης από τους ανακριτές όπως και κάθε εμπλοκή του πρωθυπουργικού γραφείου με την υπόθεση αν αυτή προκύψει.
Πέρυσι, σημείωνα πως:
"Υπάρχει και επικαθορίζει την πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας μας μια κεντρική συνάρθρωση εξουσίας, μια "πρωταρχική διαπλοκή": Εκείνη μεταξύ επιχειρηματικών ελίτ· πολιτικών (μαζί και δικαστικών και διοικητικών) ελίτ· και οργανωμένου εγκλήματος. Πρόκειται για μια συνάντηση που γεννά συστηματικά και με πολλούς τρόπους παρακράτος και διαφθορά και είναι, ως προς την έκταση, την ιστορικότητα και το βάθος της σχέσης, μοναδική από όσο ξέρω στην "Δυτική" Ευρώπη, της Ιταλίας εξαιρουμένης. Η Χρυσή Αυγή σαν φαινόμενο ήρθε και κάθισε ακριβώς πάνω σε αυτή την συνάρθρωση και έγινε ένα με αυτή. Είναι δύσκολο αν όχι αδύνατον να εκριζωθεί αυτό το μόρφωμα από το κοινωνικό του ρόλο, χωρίς να πάρει μαζί τμήμα από το υπόβαθρο αυτό, να αποκαλύψει γυμνές τις αρθρώσεις της βαθιάς διαπλοκής και να τις εκθέσει σε κοινή θέα. Για να αποφευχθεί αυτό τα καθεστωτικά ΜΜΕ, πιθανώς εικάζω και τμήμα τουλάχιστον της δικαιοσύνης,  θα προσπαθήσουν να παίξουν το ρόλο του μικροχειρουργού των σχετικών αποκαλύψεων"
Φοβάμαι πως οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν την αρχική αυτή εκτίμηση

25.5.14

Αυτοδιοικητικός επίλογος: η σύγκρουση δυο κόσμων





Καμινισμός: η άσκηση εξουσίας με τον τύπο του νόμου αλλά ενάντια στο πνεύμα της δημοκρατίας, ο ψυχαναγκαστικός λεγκαλισμός ως λογική του άρχειν, η γραφειοκρατική ύπνωση, η αισθητική γιάπη η οποία, αν και επεκτείνεται πολύ πέραν του Δήμου Αθηναίων, έχει στον Καμίνη την απόλυτη ενσάρκωσή της.

Δεν υπάρχει πιο ξεκάθαρη απεικόνιση του Καμινισμού που μας έχει βρει από την περίπτωση της Δημοτικής Αγοράς Κυψέλης. Η Δημοτική αγορά ήταν ένα κύτταρο κοινωνικών πρωτοβουλιών και ζωής, σε ένα ιστορικό κτήριο που διασώθηκε από την κατεδάφιση από τους περιοίκους, και στέγασε για έξι χρόνια κάθε είδους δράσεις και πρωτοβουλίες. Ήταν μια κατάληψη, από αυτές που υπήρχαν και υπάρχουν σε όλη την Ευρώπη, μια χωρίς άλλο κοινωφελής χρήση ενός ιστορικού κτηρίου, με την επιδοκιμασία και το αγκάλιασμα της γειτονιάς. Αυτή την λειτουργική και κοινωφελή κατάληψη ήρθε ο νυν Δήμαρχος να διαλύσει με τα ΜΑΤ για να φτιάξει προγραμματικά... τα ίδια, και μετά από δυο χρόνια, τίποτα απολύτως ακόμα. Με ΜΑΤ επαναλαμβάνω. Ξημερώματα. Δεκαπενταύγουστο.

Η Δημοτική αγορά ήταν εστία αυτοδιαχείρισης, ανεκτικότητας, αντιρατσισμού (για αυτό και για τον αντιεραρχικό της χαρακτήρα την μισούσαν οι ακροδεξιοί με και χωρίς αρβύλες), κέντρο παραγωγής πολιτισμικού και κοινωνικού πλούτου, όαση μέσα στο ασφυκτικό και φτωχό κέντρο. Ο Δένδιας την έκλεισε ενόπλως (λες και είχε να κάνει με κομάντο απέναντι, όχι με βιοκαλλιεργητές και δασκάλες) επειδή "ήταν παράνομη", υπό τις επευφημίες και την παρώτρυνση του Καμίνη. Στην πραγματικότητα την έκλεισε γιατί είναι προγραμματικός αντίπαλος κάθε συλλογικής διεκδίκησης από τους πολίτες της εξουσίας πάνω στη ζωή τους.

Το θέμα είναι το εξής: σε μια λογική δημοτική αρχή, στο είδος της δημοτικής αρχής το οποίο στρατεύτηκα κατά το μικρό που μου αναλογεί για να φέρω στα πράγματα, πρώτο και βασικό κριτήριο αξιολόγησης μιας από τα κάτω πρωτοβουλίας θα ήταν η ωφελιμότητα της πρωτοβουλίας για τους δημότες και για την πόλη. Αν υπήρχε αυτό - και μόνο ναζί και πυροβολημένοι ισχυρίζονταν το αντίθετο - τότε οι νομικές διευθετήσεις θα βρίσκονταν: ο δήμος θα μπορούσε να ξεκινήσει έναν διάλογο με το εγχείρημα, να το αγκαλιάσει ή να το ανεχθεί, να το παρακολουθεί ή να το αγνοήσει, να αλληλεπιδράσει με αυτό και να βρει έναν τρόπο να συνυπάρξει. Αντ' αυτού με νομικίστικα προσχήματα, όπως είπαμε, η πρωτοβουλία κατεστάλη βιαίως: Για τον Καμινισμό, αυτού του είδους οι "από τα κάτω" διεκδικήσεις αυτονομίας και η αυτοδιαχειριστική λογική προσκρούουν σε μια λογική του αυτοσκοπού του νόμου και της χρήσης του ως προσχήματος καταστολής. Καλές πρωτοβουλίες για τους καμινίστας είναι δράσεις που χρηματοδοτεί η Eurobank, διοργανώνει κάποια ΜΚΟ και έχουν χορηγούς επικοινωνίας διάφορα κανάλια εργολάβων. Απέναντι σε αυτήν την λογική, έχω υπαρξιακό, όχι απλά πολιτικό, μέτωπο.

Πάρτε μια άλλη κατάληψη, τη Βίλα Αμαλία: η Βίλα Αμαλία σε οποιαδήποτε χαρτογράφηση του σύγχρονου αθηναϊκού πολιτισμού που δεν θα γινόταν από χουντικούς γυμνασιάρχες και σνομπ σουσούδες, είναι ιστορικός πολιτιστικός κόμβος του σύγχρονου λαϊκού αθηναϊκού πολιτισμού, και μόνο από την παρέλαση όλης της Ελληνικής πανκ σκηνής (πέραν όλων των άλλων) εκεί επί 20+ χρόνια. Η Βίλα Αμαλία είχε τεράστια προσφορά και στη γειτονιά αλλά και στην πόλη, ου μην αλλά και επειδή ήταν κέντρο αντίστασης και απόκρουσης της Χρυσής Αυγής στην περιοχή. Οι ναζί ήταν εκείνοι που έσκουζαν το περισσότερο από όλους για το κλείσιμό της, και η δική τους πίεση ώθησε τον Δένδια, πολιτικό συνεταίρο είπαμε του νυν δημάρχου, να εκκινήσει την βία εναντίον των "καταληψιών" και τον δήμαρχο να συνδράμει ενθουσιωδώς. Η Βίλα ήταν επίσης και εχθρός του πρεζέμπορου της περιοχής κάτι που την κατέστησε δυο φορές στόχο.



Η Βίλα Αμαλίας είναι για μένα και πάρα πολλούς ανθρώπους από τη γενιά μου ξεκινώντας και κατω, σημείο αναφοράς και χώρος ενηλικίωσης και ελευθερίας. Δεν είναι τυχαία η τεράστια διαδήλωση διαμαρτυρίας που ακολούθησε το κλείσιμό της. Ο Καμίνης, ως υπαρχηγός του Δένδια, είναι καταστροφέας αυτού του είδους των χώρων, εχθρός τους, εχθρός της κοινωνικής αυτοδιάθεσης και του πειραματισμού, εχθρός κάθε ανοιχτού και μη ελεγχόμενου κοινωνικού χώρου. Με την συνδρομή των ΜΜΕ και την χαύνωση των ηλιθίων που τα πιστεύουν, παρουσίασε τη Βίλα Αμαλίας σαν κάποιου είδους τρομοκρατική γιάφκα, ένας ισχυρισμός προφανώς καταγέλαστος για όσους είχαν περάσει ποτέ από εκεί.  Το ιδεώδες της πολης που διακονεί είναι ένα τεράστιο Mall - με πολίτες που δεν έχουν λεφτά παρά για να χαζέψουν στις βιτρίνες του. Όπως είπα και πριν: υπαρξιακό, όχι απλά πολιτικό το μέτωπο απέναντι σε όλο αυτό...



Έχω την αίσθηση πως συγκροτείται ένας ενιαίος πολιτισμικά χώρος μισανθρωπίας με διαφορετικές εκφάνσεις και ένταση, που περιλαμβάνει όλο το φάσμα από τον Καμίνη μέχρι τις παρυφές των Χρυσαβγών. Ένας χώρος που ζητά την "ευνομία" (και εννοεί την παθητικοποιημένη και με σπασμένο ηθικό κοινωνία πελατών), την "τάξη" (και εννοεί την προστασία και την παλινόρθωση διάφορων μορφών ιεραρχίας και προνομίων) και την ασφάλεια (και εννοεί την απομόνωση πολυποίκιλων "άλλων" κάπου μακρυά από τα μάτια του). Όντας ήδη καθεστώς, ο χώρος αυτός απαιτεί την ηγεμονία του και δεν έχει πρόβλημα να την επιβάλει με την κτηνωδέστερη κρατική καταστολή - η οποία σαφώς εξαιρείται από τις καταδίκες της  "βίας από όπου και αν προέρχεται". Και αν χρειαστεί δεν θα διστάσει να την επιβάλει καλώντας να αναλάβει δράση η "σοβαρή" Χρυσή Αυγή, που θα γίνει "σοβαρή" μόλις γίνει απαραίτητη για τη διαιώνιση του καθεστώτος. Η δημοκρατία για τον χώρο αυτό είναι εχθρός, είτε συνολικά, ή σε ό,τι ξεπερνά το τυπικό της θεσμικό κέλυφος και αφήνει να διεκδικηθεί οποιοδήποτε μικρό κομμάτι εξουσίας από τις υποτελείς τάξεις. Οι διαφορές στις εκφάνσεις του είναι μεν πολιτικά σημαντικές, αλλά ο πολιτισμικός χώρος που ξεκινά από την αρθρογραφία της Athens Voice, συγκλίνει ραγδαία πλέον με τον χώρο του Στόχου αν μη τι άλλο στο μίσος του για κάθε τι το χειραφετικό, στην ευκολία με την οποία μετέρχεται της συκοφαντίας, στο ελάχιστα συγκεκαλυμένο μίσος προς κάθε τι που ζητάει την διεύρυνση της δημοκρατίας αντί του περιορισμού της στα τετριμμένα και τελετουργικά. Δημιουργείται λοιπόν μια κοινωνική ρωγμή, που ξεκινά από, αλλά ξεπερνά, το μνημόνιο / αντιμνημόνιο και γίνεται ορατή στην αντίληψη για την πόλη και για τον δημόσιο χώρο (για να μιλήσω για τα αυτοδιοικητκά) και στην αναζήτηση της πηγής των εκάστοτε δεινών όχι στους ισχυρότερους, αλλά στους πιο αδύναμους.



Είχα την χαρά και την τιμή να συμμετάσχω στο ψηφοδέλτιο της Ανοιχτής Πόλης φέτος για τις δημοτικές εκλογές στην Αθήνα, και να πλαισιώσω την προσπάθειά της να βγει δήμαρχος ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης. Δεν το ανέφερα μέχρι τώρα κυρίως διότι νιώθω άβολα να χρησιμοποιήσω ένα διαδικτυακό επικοινωνιακό πλεονέκτημα για να επιχειρήσω να "ξεπεράσω" σε σταυρούς συντρόφους και φίλους πολύ πιο ενεργούς από μένα. Το απέφυγα.

Αλλά η μομφή του Καμίνη (που αποτελεί προσωποποίηση της τακτικής της στρουθοκαμήλου απέναντι στους ναζί και της θεωρίας των δύο άκρων) εναντίον της παράταξης δήθεν για "'ανοιγμα στην Χρυσή Αυγή", μιας παράταξης που περιλαμβάνει ανθρώπους που έχουν δώσει μάχες όχι μόνο απέναντι στους φασίστες, αλλά και απέναντι στην πολιτική που γεννά τον φασισμό και έχουν χαράξει κόκκινες γραμμές που δεν αφήνουν την παραμικρή χαραμάδα υπαναχώρησης στην φασιστική ατζέντα, υπερβαίνει τα εσκαμμένα και την εκλαμβάνω ως προσωπική προσβολή. Η υποκρισία εδώ συναντά την αναίδεια (διαμεσολαβημένη από κυβερνητικούς επικοινωνιολόγους υποψιάζομαι) καθώς ο δήμαρχος όπως παρουσίασα παραπάνω, πολέμησε τον ενεργό αντιφασισμό, από όπου και αν προερχόταν: στη Βίλα Αμαλία και στην Δημοτική Αγορά, στα παζάρια χωρίς μεσάζοντες και στις πολιτικές διαδηλώσεις... Δεν ξέρω τι θα γίνει αύριο, αλλά νικήσει-χάσει αυτός ο άνθρωπος έχει κερδίσει την μόνιμη αντιπαλότητά μου...

14.5.14

Για να μην υπερισχύσει το κακό


"Όσο διατηρείται η μνήμη της ελευθερίας και απασχολεί τον υπόδουλο, ο λαός θέλει και προβάλλει ισχυρή αντίσταση· όταν όμως υπερισχύσει το κακό και οι άνθρωποι δε συζητούν πια πώς θα το βγάλουν από πάνω τους αλλά πως θα ζήσουν ευκολότερα μαζί του, τότε η καταστροφή είναι ολοκληρωτική" 
Χίων, Επιστολή 14.2

Το απόσπασμα είναι από τη Γραμματολογία του Φάνη Κακριδή. Αναφερεται στην ρωμαϊκή Ελλάδα. Περιγράφει ως επικείμενο κίνδυνο, και τελικά όπως ξέρουμε πραγματωμένο, την διαδικασια μετάβασης από τις πόλεις των πολιτών στο κράτος των υπηκόων. Είναι η χρονική συγκυρία της αλλαγής ιστορικής φάσης, της πολιτικής καταστροφής, το σημείο όπου οι ηττημένες αξίες δίνουν την τελευταία τους μάχη.

Σήμερα ζούμε τον κλονισμό της κοινωνιολογικής φαντασίας, (της αντίληψης ότι η προσωπική δράση μπορεί να έχει ευρύτερη κοινωνική επίδραση) στην Ελληνική κοινωνία, όπως συνέβη και συμβαίνει σε όλες τις κοινωνίες στην μηχανή του κιμά της νεοφιλελεύθερης αγριότητας. Είναι στο στόχαστρο της τακτικής των ελίτ, μαζί με την συκοφάντηση των συλλογικοτήτων και την έκπτωση του πολίτη σε καταναλωτή. Η διαδικασία όμως στο γενικότερό της πλαίσιο, είναι η διαδικασία του περάσματος δημοκρατικών κοινωνιών στην υποτέλεια, και πολύ πριν από την νεωτερική εποχή ο Ανώνυμος επιστολογράφος του 1ου μ.Χ. αιώνα την ονομάζει: το Κακό. Απόλυτα. Συλλαμβάνει σαφώς τι σημαίνει το πέρασμα από τα συλλογικά υποκείμενα και την (πεπερασμένη αλλά υπαρκτή) αυτονομία, στην υποταγή. Από την ελευθερία στην εθελοντική υποδούλωση.

Στο άμεσο μέλλον θα δοθούν πολλές μάχες για την διατήρηση "της μνήμης της ελευθερίας", όχι μία, πολλές, παρότι ήδη πολλοί συμπολίτες μας ψάχνουν να βρουν να ζήσουν ευκολότερα με το κακό, μιντιακά δασκαλεμένοι δεκαετίες τώρα πως στο κακό κρύβεται, βαθιά αλλά "επιστημονικά βεβαιωμένα", ένα λαμπρό μέλλον, και τα τελευταία τέσσερα στον φόβο ενός υποθετικού βαρύτερου κακού, ή απλά αυτάρκεις στην ιδιωτεία τους. Θέλει χρόνο και προσπάθεια να ξερριζωθεί όλη η διάχυτη προπαγάνδα, να αποκατασταθεί η ελευθερία και η δημοκρατία σαν κοινωνικά επιθυμητά ιδεώδη και προτεραιότητες...

Για να μην υπερισχύσει τελικά το κακό, για να μην ολοκληρωθεί η καταστροφή, ας κρατήσουμε εμπράκτως όχι μόνο τη μνήμη της μικρής μας παλαιότερης ελευθερίας, αλλά και το όραμα μιας μεγαλυτερης και επερχόμενης.

3.2.14

Ο αφρός των σχολιαστών


Το σαμάρι και ο γάιδαρος

 Όταν έγινε το φονικό με τον Θανάση Καναούτη, μέσα στην γενική κατακραυγή είχαν βουήξει και τα σόσιαλ μίντια. Σε ελάχιστο καιρό όμως η συζήτηση έφυγε από το οργανωμένο έγκλημα της πριμοδότησης της επιθετικότητας των ελεγκτών με μερτικό από το εισιτήριο, και πήγε σε τι είπε η Χ μιντιακή περσόνα / ποπ-διανοούμενος, για το θέμα και στη συνέχεια σε τι είπε η Ψ μιντιακή περσόνα / ποπ διανοούμενος για την Χ - και η εμμονή αυτή είχε συνέχειες. Σε λίγο το αρχικό θέμα, το φονικό, έπαψε να απασχολεί τη συζήτηση, πέρασε σε δεύτερη μοίρα και έμεινε να κυριαρχεί στην συζήτηση ο αφρός του θέματος, ο επικοινωνιακός ντόρος, η τραγωδία ανηγμένη και υποβαθμισμένη σε οργισμένα ευφυολογήματα και κουτσομπολιά.
Λέω πως αυτό είναι σύμπτωμα αδυναμίας: αντί να οργιζόμαστε με το πολιτικό προκείμενο - π.χ. την κυβερνητική πολιτική που παράγει δυνάμει δολοφόνους και θύματα, που εισάγει λογική φαρ-γουεστ στην συλλογή εισιτηρίων, που έχει καταντήσει την μετακίνηση στην πόλη είδος πολυτελείας για τους ανέργους και ευρύτατα στρώματα - έχουμε μάθει να αντιδρούμε και να οργιζόμαστε με τα επιφαινόμενα, με την κουβέντα που ακολουθεί, με το νέφος φλυαρίας που περιτυλίγει το κάθε γεγονός. Και αυτό συμβαίνει λόγω αδυναμίας και λόγω αμηχανίας: είναι στα μέτρα της δημοσιολογούσας κοινότητας οι ποπ ψευδοδιανοούμενοι που ξεμυτίζουν στα σόσιαλ μίντια, στα κυβικά της. Ξέρει πώς να κερδίζει ρητορικές μάχες, να ταπώνει, να τους τρολάρει. Ο συμβολικός θρίαμβος αυτός δρα μετά κατευναστικά, το φονικό γίνεται αφορμή για κάτι άλλο και η διαχείριση της επικαιρότητας είναι επιπέδου πρωινάδικου καυγά μεταξύ άβαταρ ή λιθοβολισμού του εκάστοτε ψώνιου. Ο αποδιοπομπαίος κανιβαλίζεται, δικαίως ή αδίκως ανάλογα, και το θέμα ξεχνιέται.
Το θυμήθηκα αυτό γιατί όλως τυχαίως επανέρχεται πάλι τώρα θριαμβευτικά το κρίσιμο θέμα των ελεγκτών σαν επικήρυξη αυτή τη φορά: 50% το σκαλπ, με προοπτική απελευθέρωσης του κυνηγιού λαθρεπιβατών για την ιδιωτική πρωτοβουλία, σχολιάζεται ελάχιστα και περνάει στα ψιλά...

Κανιβαλισμός εκτός ορίων

Χθες, η Ελένη Τσαλιγοπούλου μας ενημέρωσε πως οι δήθεν συνεντεύξεις της είναι κολάζ και πως πιστεύει περίπου τα αντίθετα από ότι της αποδίδονται. Δυστυχώς δεν πρόλαβε την άρα των κοινωνικών μέσων.

Πέραν της θριαμβευτικής επικύρωσης της κυριαρχίας της μονταζιέρας σε κάθε πτυχή του Τύπου και των ΜΜΕ της Ελλάδας, αυτό που εμένα με τσατίζει για το "σπίτι μου" είναι η βιάση να κανιβαλιστεί ο κάθε ύποπτος επί καθεστωτισμώ από τα καθ'ημάς σόσιαλ μίντια σε χρόνο dt. Είναι εκνευριστικό:

1. γιατί δείχνει μια εξωφρενική ευήθεια και προθυμία να καταπιούμε αμάσητο ό,τι το σύστημα παραπλάνησης και διαστροφής της πραγματικότητας που λέγεται καθεστωτικά ΜΜΕ πασάρει, παρά την βεβαιωμένη αναξιοπιστία του (και εδώ δεν περιλαμβάνω όσους εργολαβικά αναπαράγουν τις συκοφαντίες του μουρουταίικου από τα "αριστερά", αυτοί τη δουλειά τους κάνουν όπως την κατανοούν) και της δημιουργίας έτσι αντιπαραθέσεων εκ του μη όντος, είτε αυτό αφορά πρόσωπα είτε καταστάσεις
2. γιατί δείχνει μια τεράστια διάθεση ανθρωποφαγίας που ακόμα και να ήταν ακριβές αυτό που καταλογίζεται, δεν θα ήταν δικαιολογημένη: Είναι "παράφωνη" ανακαλύπτεται αίφνης, είναι χοντρή, είναι ηλίθια... όλα αυτά για κάτι που παρουσιάστηκε μια φορά ως δήλωσή της. Λες και η επί παντός δημόσια διαπόμπευση και η συνολική απαξίωση πρέπει να είναι το τίμημα μιας άποψης ή ακόμα και κάποιας καταφανούς αστοχίας ή ανοησίας. Σε αυτή την περίπτωση δε, δεν υπήρχε καν κάποιο προηγούμενο, δεν είχε δώσει αφορμή, δεν έβγαινε να λέει την άποψη της απρόσκλητη σε τακτική βάση. Δεν είναι πολιτικό πρόσωπο, δεν εκπροσωπεί κάποιο κόμμα, πολίτης είναι, "επώνυμη" που λένε μεν, που την ρωτάνε να πει δε την άποψή της.

Αλλά και σε άλλες περιπτώσεις υπάρχει μια μόνιμη αδυναμία διαχωρισμού της πολιτικής κριτικής ή της κριτικής επί του δημόσιου ήθους και λόγου από την προσωπική υβριστική επίθεση. Οπότε δημιουργείται μια ατμόσφαιρα μόνιμης κακότροπης τσατίλας έως λύσσας, που τροφοδοτείται από κάτι που μόνο μισανθρωπισμό μπορώ να πω, παραγόμενο από την κρίση, ή τυφλή οργή, σαν τα ποντίκια που αρχίζουν να τρώνε το ένα το άλλο όταν μείνουν κλεισμένα και βασανιζόμενα σε ένα κλουβί για πολύ καιρό. Σαν να την έχουμε όλοι από πριν στημένη σε όλους, έτοιμοι να τους βγάλουμε τα μάτια για το παραμικρό λεκτικό ή ιδεολογικό ολίσθημα (και έχω κάνει και εγώ ανακλαστικά το ίδιο, σε μία τουλάχιστον περίπτωση, άρα δεν εξαιρώ τον εαυτό μου) και ανασύροντας όλα όσα τους έχει ποτέ καταμαρτυρήσει κανείς αν είναι γνωστοί. Κι αυτό ανεξάρτητα μάλιστα από τον πρότερο βίο του άλλου που απλά διαγράφεται από την συζήτηση, καθώς το επίκαιρα διακινούμενο γίνεται κυρίαρχο και μοναδικό και κάθε προσπάθεια ψύχραιμης αντιμετώπισης αντιμετωπίζεται ως συνεργασία με τον αιρετικό και οδηγεί στην πυρά του συλλογικού διαδικτυακού αναθέματος.

Καταλαβαίνω λέγοντας όλα αυτά πως από την άλλη ορισμένοι επιδιώκουν να γίνουν θέμα  συζήτησης, είτε γιατί είναι ψώνια, είτε για λόγους επαγγελματικούς, είτε για να δώσουν διαπιστευτήρια στην εξουσία. Δεν αναφέρομαι σε αυτούς, αν και εκεί τα όρια μεταξύ κριτικής επί του προσωπικού και ξεκατινιάσματος είναι λεπτά - αλλά μπορείς να πεις ότι οι άλλοι προσκαλούν τον χαβαλέ και την οργή. Ούτε αναφέρομαι σε δημόσια πρόσωπα των οποίων μέρος της περιγραφής της θέσης τους είναι η δημόσια έκθεση, η πρόκληση, η απορρόφηση ύβρεων και επαίνων, αν και πάλι εκεί θα θεωρούσα προσωπικά σοφό να φροντίζει κανείς να μην εκτίθεται στην επίθεση περισσότερο τελικά από όσο εκθέτει τον άλλον. Αλλά ας πούμε πως η Τσαλιγοπούλου όντως έλεγε αυτό για τον ΣΥΡΙΖΑ και τους 58 κτλ. Ε και; Τώρα που δηλώνει αντιμνημονιακιά, ψηφοφόρος ΣΥΡΙΖΑ κττ, επίσης, τι έγινε; Ίσως αυτά να αφορούν έναν κύκλο οπαδών της, άντε και διάφορους που τους αφορά το Ελληνικό τραγούδι ή ανθρώπους που την ξέρουνε. Η συνέντευξή της είναι ένα μόνο σημειακό δεδομένο στην όλη εικόνα της Ελληνικής κοινωνίας. Μακράν το πιο ενδιαφέρον της στοιχείο είναι ο πανικός της άλλης πλευράς που δεν μπορεί να μεταφέρει καν στα ΜΜΕ της, καλό λόγο τρίτων για τους Τρομακτικούς Αριστερούς και  κακό για το καθεστωτικό στρατόπεδο...

Τα κάνει η "άλλη" πλευρά; Προφανώς, σε πολύ χειρότερο βαθμό και μάλλον συντεταγμένα: είναι τμήμα του κυρίαρχου λόγου της. Αλλά δεν είναι μέτρο σύγκρισης, ούτε πολιτικής ηθικής, ούτε συλλογικού ήθους οι μονταζιέρες, τα διαπλεκόμενα, και τα σοσιαλμιντιακά έμμισθα ή άμισθα ενεργούμενά τους. Η αήθεια, ο κανιβαλισμός, ο σεξισμός, ο ρατσισμός, η χοντροκοπιά είναι στοιχεία της ταυτότητάς της κυβερνώσας ακροδεξιάς: η από εδώ πλευρά έχει ένα ηθικό πλεονέκτημα, ένα λόγο υποτίθεται προγραμματικά φιλάλληλο και περιεκτικό που θεωρητικά διαποτίζει και χαρακτηρίζει την οπτική της. Αλλά και κάτι ακόμα: το κάλεσμα για αλληλεγγύη και συναπόφαση, δύσκολα γίνεται πιστευτό όταν θεωρηθεί πως προέρχεται από μια κουλτούρα εκρήξεων οργής και λιντσαρίσματος, ιδίως αγελαίου, αδιάκριτα επί δικαίων, αδίκων και όποιου λέει την άποψή του. Βέβαια η από εδώ πλευρά δεν είναι μία. Είναι πολλές. Και υπό αυτό το πρίσμα τα παραπάνω έχουν περιορισμένους αποδέκτες...

Ένα τελευταίο σημείο: δεν είμαι σίγουρος πως το γεγονός πως ανάμεσα στους στόχους και της από εκεί πλευράς, αλλά και της από εδώ, υπερεκπροσωπούνται οι γυναίκες είναι τυχαίο. Ο πρόσφατος διαδικτυακός ντόρος γύρα από την Αφροδίτη Αλ Σάλεχ με αφορμή θηριώδεις, ομολογουμένως, και ίσως εσκεμμένα εξωφρενικές της κοτσάνες, που ενώ υπήρχε πεδίο πολιτικής επίθεσης ευρύ όσο ο κάμπος της Θεσσαλίας, περιστράφηκε δυσανάλογα σε θέματα γυμνής φωτογράφησής της και του φύλου της, είναι ενδεικτική - και τα έχει πει σχετικά πολύ καλά ο Γιάννης Ανδρουλιδάκης...

21.1.14

Συζήτηση: Εναντίον Όλων: Η απειλή της νεοναζιστικής εξάπλωσης

Αύριο θα έχω την χαρά και την τιμή να μιλήσω στη συζήτηση με αφορμή το βιβλίο του Κωστή Παπαϊωάννου "Τα καθαρά χέρια της Χρυσής Αυγής" για την άνοδο του νεοναζισμού στην Ελλάδα. Όποιος ή όποια θέλει, ευπρόσδεκτοι! Παραθέτω την πρόσκληση:

Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
σας προσκαλούν σε συζήτηση
με αφορμή το βιβλίο του Κωστή Παπαϊωάννου

ΤΑ «ΚΑΘΑΡΑ ΧΕΡΙΑ» ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ
Εφαρμογές ναζιστικής καθαρότητας

την Τετάρτη, 22 Ιανουαρίου 2014, στις 7 μ.μ.,
στον ΠΟΛΥΧΩΡΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
(Ιπποκράτους 118, Αθήνα).

Λίγους μήνες μετά την έναρξη της δικαστικής έρευνας και τις προφυλακίσεις ηγετικών στελεχών της Χρυσής Αυγής, ο δημόσιος διάλογος έχει απομακρυνθεί από το νεοναζιστικό φαινόμενο. Την ίδια ώρα, η δημοσκοπική αποτύπωση του ναζιστικού μορφώματος παραμένει πολύ υψηλή.
Οι συμμετέχοντες θα συζητήσουν για τις ρίζες του φαινομένου και τη σχέση αντιπροσώπευσης που έχει οικοδομηθεί με τμήμα του κοινωνικού σώματος. Θα διερευνήσουν αποτυπώσεις των ιδεών περί εθνοφυλετικής καθαρότητας στον λόγο και τα έργα του πολιτικού προσωπικού και ίχνη της διάχυσης αυτών των ιδεών σε άλλα πεδία του δημόσιου χώρου. Στη συζήτηση θα εξεταστούν οι προοπτικές του ελληνικού νεοναζισμού λίγους μήνες πριν από τις εκλογές που μπορεί να σηματοδοτήσουν  μια ακροδεξιά, ξενοφοβική αντιευρωπαϊκή στροφή ολόκληρου του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Θα μιλήσουν οι bloggers
Απόστολος Φωτιάδης, δημοσιογράφος (apostolisfotiadis.wordpress.com)
Μιχάλης Παναγιωτάκης, δημοσιογράφος-webmaster στην εφημερίδα ΑΥΓΗ
Σπύρος Παπαδόπουλος (tovytio.wordpress.com/)
Κωνσταντίνος Πουλής, συγγραφέας (pouliskonstantinos.blogspot.gr)

Συντονίζει ο Κωστής Παπαϊωάννου.

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ Τα «καθαρά χέρια» της Χρυσής Αυγής
«Αυτά τα χέρια μπορεί καμιά φορά να χαιρετούν έτσι, αλλά είναι καθαρά χέρια. Δεν είναι βρόμικα, δεν έχουν κλέψει».
Όταν ο Αρχηγός της Χρυσής Αυγής είπε αυτά τα λόγια χαιρετώντας φασιστικά, όλοι στάθηκαν στην απροσχημάτιστη παραδοχή της φασιστικής του ταυτότητας. Λίγοι επισήμαναν πως το «ακόμα και φασίστες ή νεοναζί, αλλά πάντως καθαροί και έντιμοι» αποτελεί κεντρικό άξονα επικοινωνίας της Χρυσής Αυγής. Η καθαρότητα αποτελεί κομβικό σημείο στην πρόσληψη του ναζιστικού φαινομένου γενικά, και του ελληνικού νεοναζισμού ειδικά∙ διατρέχει κάθε πτυχή του λόγου και της πράξης του.

Το βιβλίο αυτό εξετάζει: τη λειτουργία της Χρυσής Αυγής ως «εθνικού απολυμαντικού», παρακολουθώντας την εκρηκτική πορεία ανόδου μέχρι τις συλλήψεις του αρχηγού και στελεχών της∙ την καθολική επέκταση του νεοναζισμού που επιχειρεί να μην αφήσει καμιά γωνιά του δημόσιου βίου ανέλεγκτη και «ύποπτα ακάθαρτη»∙ τα επικίνδυνα «λοιμώδη νοσήματα» στην εκπαίδευση, την τέχνη, τη διανόηση∙ τους στόχους της εκκαθάρισης και τη βίαιη τελετουργία των ταγμάτων εφόδου∙ την ώσμωση των νεοναζί με την αστυνομία∙ την επέκταση στον δημόσιο χώρο με πρακτικές Μαφίας. Με λίγα λόγια, σκιαγραφείται ο διάχυτος εκφασισμός του κοινωνικού σώματος και η υιοθέτηση της ακροδεξιάς ατζέντας  από μέλη του πολιτικού προσωπικού. 

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ
Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου από το 2006 και διετέλεσε επί σειρά ετών Πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας. Συμμετείχε στην ίδρυση του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας. Αρθρογραφεί τακτικά στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο και διατηρεί το blog www.antiphono.wordpress.com. Εργάζεται ως φιλόλογος στην Ελληνογαλλική Σχολή Αγίας Παρασκευής.

31.12.13

Διαφημίσεις, στην εποχή της κρίσης



Προσωπικά, ποτέ δεν αγάπησα την διαφήμιση, ιδίως την τηλεοπτική. Αυτή η οργανωμένη φενάκη, η τέχνη της εξαπάτησης, το ψεύδος της καταναλωτικής ευδαιμονίας, οι ηθοποιοί που ντύνονταν οδοντογιατροί ή μηχανικοί για να πουλήσουν πραμάτεια με προσποιητή αυθεντία: όλη η κουλτούρα της οργανωμένης παραπλάνησης μου ήταν και παραμένει απεχθής. 

Από το ξέσπασμα της κρίσης και μετά όμως νιώθω πλέον φυσική, σωματική αποστροφή στη θέα τηλεοπτικών διαφημίσεων. Στο ελάχιστο που παρακολουθώ τηλεόραση κοιτάζω με φρίκη αυτό τον χορό ψυχωτικής καταναλωτικής χαράς που γεμίζει τις οθόνες εν μέσω της πάνδημης κατάθλιψης και παγωμάρας - μεταφορικής και κυριολεκτικής. Ευτυχείς χρήστες κινητής τηλεφωνίας, σαν να διαφημίζουν παραισθησιογόνα, παρουσιάζονται σε ένα παράλληλο κόσμο όπου καμία κρίση δεν τους αφορά παρά μόνο ενθουσιάζονται για την παραμικρή δυνατότητα επιπλέον γραπτών μηνυμάτων· αυτοκινητόβιοι ερήμην κάθε άγχους κατάθεσης πινακίδων (ή και πλαστογράφησής τους βεβαίως) και τεκμηρίου, μηδέ περί της τιμής της βενζίνης έγνοια, ζουν την οδηγική νιρβάνα μέσα σε κονσερβοκούτι που κάνει λίγο πάνω (ή περισσότερο) από το μέσο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα πλέον στη χώρα· παράτολμοι επιχειρηματίες και υποθετικοί αγοραστές κατοικίας σπεύδουν τρισευτυχισμένοι και με εμπιστοσύνη στο Ελληνικό Τραπεζικό Σύστημα, το "διασωθέν" υπό πελατών τε και αδεκάρων και χρεωκοπήσαν, να πάρουν και άλλα δάνεια, σαν να τα δίνουν τσάμπα, σαν να μην έχει υπάρξει τίποτα το σοβαρότερο από το 2007 και μετά στον ορίζοντα που να οδηγεί σε αλλαγή στάσης ως προς τα χρηματοοικονομικά παρά μόνο ίσως στην ανάγκη λίγο συντηρητικότερης έκθεσης στον δανεισμό. Αυτές τις ημέρες μάλιστα, ο Σάντα Κλόουζ, ο Ρούντολφ το ελαφάκι και και όλη η κομπανία των μυθικών χριστουγεννιάτικων μαρκετιστών που επιπίπτει επί των οθονών και των πόλεων, χρόνια τώρα, προσπαθώντας να μεγιστοποιήσει τις εορταστικές πωλήσεις, κάνουν απεγνωσμένες προσπάθειες αναζωπύρωσης του εσβησμένου, λόγω έλλειψης χρηματικού καυσίμου, παραδοσιακού κινητήρα της κατανάλωσης: της Γεννήσεως του Θεανθρώπου.
Έπρεπε να πέσει αυτή η πάγκοινη μαυρίλα και απόγνωση στην κοινωνία, να φτάνουμε σπίτια μας περνώντας πάνω από άστεγους - όσοι έχουμε ακόμα στέγη - για να γίνει ο διαφημιστικός κόσμος από ενοχλητικός, εφιαλτικός. Τους μόνους ανθρώπους που γελάνε συστηματικά στη χώρα τους βλέπεις πια στις διαφημίσεις. Είναι τέτοια η δυσαρμονία του δαιμονικά χαμογελαστού αυτού κόσμου με την έξω πραγματικότητα, που οι πρωταγωνιστές τους μοιάζουν σα να έχουν κάποιο βαρύ ψυχολογικό πρόβλημα ή σαν να ειρωνεύονται τους τηλεθεατές.
Μέχρι πρότινος όλο αυτό το βλαβερό παραμύθι ήταν μαζορέτα και προαγωγός μαζί της καταναλωτικής παραζάλης που έγινε πρότυπο στη χώρα - όπως σε όλο τον κόσμο. Ήταν η πολιτιστική εκφώνηση του καπιταλισμού, η μόνη πραγματική αγκιτ-προπ του. Όμως οι καιροί είναι δύσκολοι και το παραμύθι τελειώνει, και μόνο σαν άκαρδη φάρσα μπορεί κανείς να προσλάβει το πρόταγμα της κατανάλωσης καθώς δεν υπάρχει πια η μάζα που θα διανοηθεί έστω να οργανώσει τη ζωή της γύρω από αυτήν. Πολλές διαφημίσεις μοιάζουν να καλούν σε έναν κόσμο που έχει την τόση σχέση με την βιωμένη πραγματικότητα των θεατών τους όση έχουν οι σαπουνόπερες που έχουν σα θέμα τις ζωές Αμερικανών εκατομμυριούχων με τους θεατές τους στις καλύβες του Τρίτου Κόσμου. Η χλιδάτη διαφήμιση αυτή τη στιγμή μπορεί να θέλει να δρα ίσως ως παραμυθία φανταστική, ένα είδος παραδείσιου επέκεινα που μόνο η πίστη και οι θεοί της αγοράς, μεγάλη η χάρη τους, μπορούν να προσφέρουν σε χρόνο αόριστα μελλούμενο. Ή μπορεί να κινείται στην ίδια ρητορική της καταναλωτικής φρενίτιδας από αδράνεια. Εμένα πάντως, και όχι μόνο φαντάζομαι, μου δημιουργούν την επιθυμία να πετάξω την συσκευή της τηλεόρασης από το παράθυρο.
Τα αποτυπώματα της κρίσης προφανώς ακουμπούν και την ίδια την διαφήμιση, ίσως γιατί αρχίζει κανείς να σκέφτεται τι υπάρχει πίσω από την κάθε παραγωγή: Πόσα πληρώνουν τους ηθοποιούς και τους κομπάρσους για να γελάνε και να χαριεντίζονται; Φιλοδωρήματα φαντάζομαι. Πόσες στην ευχή είναι οι οικογένειες που σκοπεύουν να αγοράσουν καινούριο αυτοκίνητο μέσα στο 2014; Πόσοι εργαζόμενοι χωρίς εργασιακά δικαιώματα και σε πλήρη επισφάλεια κρύβονται πίσω από τα μανιακά χαμόγελα των εταιρειών κινητής και παρόχων διαδικτύου - και όχι μόνο; Οι εργαζόμενοι των 700 ευρώ και κάτω, η πλειονότητα των ήδη εργαζομένων, των εταιρειών που διαφημίζονται μπορούν να χωρέσουν στο επίπεδο κατανάλωσης που επιθυμούν προκειμένου να έχουν πωλήσεις; Τα κανάλια στα οποία μεταδίδονται οι διαφημίσεις γιατί συνεχώς αποφεύγουν να φορολογηθούν για αυτές;
Ξεφτίζει βέβαια παράλληλα και η γκλαμουριά: όλο και περισσότερες διαφημίσεις φτηνές, πρόχειρες και ακαλαίσθητες μετακινούνται από την σχετική ανυποληψία των μεταμεσονύκτιων ωρών (όπου η τηλε-τσόντα των 090 παραμένει βασιλιάς) και των καναλιών "β' διαλογής" (αν υπήρξε ποτέ α' διαλογή) σε ζώνες υψηλής τηλεθέασης των "μεγάλων" αυθαίρετων των τηλεοπτικών συχνοτήτων. Οι "εκπομπές προώθησης" κατακλύζουν το ήδη υποβαθμισμένο πρόγραμμα, που είναι άλλωστε ασορτί με την διαφημιστική χαζοχαρουμενιά: είναι αδύνατον να καταλάβει κανείς ότι η χώρα έχει πρωτοφανή προβλήματα παρακολουθώντας την ενιαία ζώνη infotainment, κουτσομπολιού και σαχλαμαρίσματος (με διαλείμματα άμεσης φιλοκυβερνητικής προπαγάνδας) που είναι σχεδόν όλο το πρόγραμμα όλων των καναλιών, ιδίως μετά την καταστολή της ΕΡΤ.
Από το 1990 και μετά, καθώς η χώρα βυθιζόταν στην βαρβαρότητα της νεοφιλελεύθερης "μεταρρύθμισης" ανατολικού τύπου, στα πλαίσια της κοινωνικής μηχανικής εργολαβίας για την προλείανση του εδάφους προκειμένου να επικρατήσει η λογική της TINA, τέθηκαν σε λειτουργία πολλών ειδών στρατηγικές πολιτιστικής ηγεμονίας. Πέρα από την επίμονη διακήρυξη της οριστικής και τελεσίδικης κατίσχυσης της Αγοράς επί των δημοσίων αγαθών, και της ανάδειξης της ιδιοτέλειας και της απληστίας ως αγαθοεργών κινητήρων της ανάπτυξης, επενδύθηκαν χρήματα και πόροι στην καλλιέργεια της ιδιώτευσης και του ναρκισσισμού σαν πολιτισμικές υποδομές της κατανάλωσης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η διαφήμιση απέκτησε συμβολική σημασία ως ένα είδος αναπαραστούμενου υπερεγώ μιας κοινωνίας σε χρηματοοικονομικό παραλήρημα, μέσα σε μια καλλιεργημένη φενάκη που προωθούσε την μαζική κατανάλωση και το δανεικό χρήμα ως στοιχεία εκσυγχρονισμού και εξευρωπαϊσμού. Οι μαθημένες συμπεριφορές και τα εξαρτημένα ανακλαστικά φεύγουν δύσκολα, και δύσκολα μπορεί να πει κανείς πως όλο αυτό το αξιακό πακέτο συμπεριφορών και επιβολής "αυτονοήτων" έχει αμφισβητηθεί συνολικά, όμως στην Ελλάδα, όπως και σε όλο τον κόσμο, προϋπόθεση για μια αλλαγή πλεύσης που θα αφορά τόσο τη μεγάλη κλίμακα, όσο και την μικρή καθημερινή κλίμακα, προϋπόθεση ζωής και αξιοπρέπειας, είναι η αμφισβήτηση του καταναλωτικού προτύπου και συνεπώς και της σημαιοφόρου του αισθητικής της διαφήμισης. Ως προς αυτό, η κρίση είναι πράγματι ευκαιρία...

18.12.13

Ιρλανδική "έξοδος"




Tα χαρμόσυνα νέα της απεμπλοκής της Ιρλανδίας από τα μνημόνια, εορτάσθηκαν από την Ιρλανδική κυβέρνηση προπαγανδιστικά ως απελευθέρωση "από τα δεσμά της τρόικα", ενδεικτική φράση για το πραγματικό περιεχόμενο των μνημονίων.
Η Ιρλανδία δεν μπήκε στα μνημόνια εξαιτίας του Δημοσίου Χρέους της. Αντίθετα το δημόσιο χρέος της εκτοξεύθηκε απότομα με την είσοδό της στην επίβλεψη της τρόικα, η οποία επέβλεψε την "δημοσιοποίηση" του ιδιωτικού τραπεζικού χρέους κυρίως, αλλά όχι μόνο, της αμαρτωλής Anglo Irish, της μεγαλύτερης δηλαδή τράπεζας της χώρας, που έπεσε έξω με την κρίση. Από το πενιχρό 25% περίπου του ΑΕΠ που ήταν το δημόσιο χρέος το 2007, έφτασε με την αρωγή της τρόικα στο 120% περίπου το 2012 με αβέβαιη εξέλιξη και στο μέλλον. Οι διοικούντες την τράπεζα έχει αποκαλυφθεί ότι εξαπάτησαν την Ιρλανδική κυβέρνηση υποεκτιμώντας το κόστος της διάσωσής της στα 7 δισ, έναν αριθμό που έχουν ομολογήσει πως τον επινόησαν (για την ακρίβεια "τον έβγαλαν από τον κ… τους", όπως σάρκαζαν κυνικά οι ίδιοι).
Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι η Ιρλανδία πέρα από τις άλλες "αρετές" της πριν την κρίση, όταν παρουσιαζόταν ως παράδειγμα προς μίμηση, σαν Κέλτικος Τίγρης, είχε επίσης ένα ρόλο καταφυγίου χαμηλών φορολογικών συντελεστών, μέσα σε ένα παγκόσμιο δίκτυο εταιρικής φοροαποφυγής που περιλάμβανε εταιρείες - κολοσσούς, όπως η Google και η Apple. Αυτό και η φούσκα των ακινήτων ήταν βασικά στοιχεία του ιρλανδικού θαύματος, που κατέρρευσε με την έναρξη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης
Αφού λοιπόν οι Ιρλανδοί φορτώθηκαν τα ιδιωτικά χρέη των μεγαλοτραπεζιτών, μετά από απαίτηση της ΕΚΤ και της τρόικα, ακολουθήθηκε η γνωστή "θεραπεία" καθολικής ισχύος: το νεοφιλελεύθερο δόγμα της λιτότητας. Η δόση της λιτότητας που επιβλήθηκε στην Ιρλανδία ήταν μικρότερη από την αντίστοιχη Ελληνική και το σημείο εκκίνησης των μισθών και των υποδομών πολύ ανώτερο. Η μείωση των μέσων μισθών (βλ. διάγραμμα κάτω για τον μέσο εβδομαδιαίο μισθό στην Ιρλανδία) ήταν πολύ μικρότερη από την Ελλάδα, η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους παρότι βίαιη και κοινωνικά καταστροφική δεν έφτασε ποτέ στην διάλυση των πάντων όπως στην χώρα μας - μετά την κρίση το μέσο διαθέσιμο εισόδημα του κάθε Ιρλανδικού νοικοκυριού (δηλαδή μετά την πληρωμή όλων των φόρων και των λογαριασμών) ήταν πάνω από 20.000 Ευρώ ετησίως. Παρόλα αυτά τα αποτελέσματα ήταν και στην Ιρλανδία καταστροφικά.
πηγή: Terrence McDonough, Professor of Economics, National University of Ireland, Galway


Ανεργία και μετανάστευση

Όπως και σε όλες τις χώρες της περιφέρειας, η πολιτική λιτότητας απογείωσε την ανεργία στη χώρα σε υψηλότατα επίπεδα, αλλά πάντως χαμηλότερα θα έλεγε κανείς από τις χώρες της Μεσογείου. Η πραγματική εικόνα είναι όμως διαφορετική. Η κοινή γλώσσα και οι μεγάλες ιρλανδικές κοινότητες σε όλο τον αγγλόφωνο κόσμο έχουν κάνει την φυγή των νέων μέσω της μετανάστευσης ευκολότερη στην Ιρλανδία από ότι στις υπόλοιπες χώρες της κρίσης. Στην διάρκεια της οικονομικής κατάρρευσης μετά λιτότητας, κάπου μεταξύ 5 και 10% του επίσημου εργατικού δυναμικού της χώρας μετανάστευσε, συγκρατώντας έτσι τεχνητά τα νούμερα της ανεργίας μακρυά από τα Ελληνικά και Ισπανικά υψηλά (όπως συνέβη και στις Βαλτικές χώρες κατά την διάρκεια της πρόσφατης κρίσης - με "Ελληνικά" παρόλα αυτά ποσοστά ανεργίας). Παράλληλα, υπάρχει η ανησυχία πως η κατάρρευση της αγοράς εργασίας έχει απομειώσει τόσο την βάση δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού ώστε αυτό να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ακόμα και αν βγει η χώρα από την ύφεση και τη στασιμότητα.
Η μετανάστευση έχει αποτελέσει βασικό εργαλείο αντιμετώπισης της κρίσης στην Ιρλανδία, τόσο που πρόσφατα η Ιρλανδική κυβέρνηση έστειλε επιστολές σε περίπου 6000 ανέργους να ψάξουν να βρουν δουλειά σε άλλη χώρα, στα πλαίσια του περιορισμού των δαπανών για τα επιδόματα ανεργίας...



Αύξηση της φτώχειας και των ανισοτήτων

Πρόσφατη έρευνα των Ιρλανδικών συνδικάτων έδειξε πως το 10% των Ιρλανδών υφίσταται "διατροφική φτώχεια" δηλαδή χάνει γεύματα επειδή δεν επαρκούν τα χρήματα για να αγοράσουν τα απαραίτητα τρόφιμα. Παράλληλα το ποσοστό των Ιρλανδών σε κίνδυνο φτώχειας στην χώρα αυξήθηκε στο 16%. Με όλα αυτά η ανισότητα στην χώρα αυξάνεται (με λιγότερο ταχείς ρυθμούς από εκείνους των χωρών του Νότου αξίζει και εδώ να σημειωθεί). Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε πως ακόμα και μετά τις περικοπές, τα επιδόματα ανεργίας είναι διπλάσια των αντίστοιχων Ελληνικών όπως και οι ανάλογες παροχές που προστατεύουν τους πιο ευάλωτους.
Παρότι όμως η Ιρλανδία είχε υπουργούς που δεν συναινούσαν αυθόρμητα στην κάθετη και βίαιη περικοπή του κοινωνικού κράτους με τον ίδιο ενθουσιασμό που επέδειξαν οι δικοί μας, η λογική της λιτότητας οδήγησε σε συνεχή περιορισμό του. Οι πρόσφατες μόνο περικοπές στο σύστημα πρόνοιας και επιδομάτων της Ιρλανδίας ήταν εκτενείς μέσα σε ένα συνολικό πλαίσιο περικοπών που έφτασε τα 2.5 δισ. Ευρώ

 

Ένα μοντέλο που οδηγεί πού;


Ο Terrence McDonough καθηγητής οικονομικών στο Δουβλίνο, μιλώντας στο συνέδριο του Ινστιτούτου Levy που έγινε πρόσφατα στην Αθήνα, μίλησε για μια "ανάκαμψη" σχήματος L: για την Ιρλανδία: δηλαδή μη-ανάκαμψη. Ισχυρίστηκε πως η λιτότητα έχει επιτύχει να ρίξει τις οικονομίες των χωρών όπου εφαρμόζεται ένα σκαλοπάτι πιο κάτω για το ορατό μέλλον. Η πτώση της Ιρλανδίας έγινε από ψηλότερο επίπεδο και ήταν μικρότερη από την Ελλάδα αλλά παρόλα αυτά "πέφτει κατηγορία"... Η Ιρλανδία όπως και όλη η Ευρώπη καλείται να βρει ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, που δεν θα διώχνει τον πληθυσμό της από τη χώρα, ούτε θα γεμίζει τις γραμμές των συσσιτίων και θα φουσκώνει τα πλήθη των απόρων, ούτε θα ζει από τους φοροφυγάδες όλου του κόσμου. Δεν συμβαίνει βέβαια κάτι τέτοιο: Ήδη η κυβέρνηση της Ιρλανδίας έχει κάνει σαφές πως μπορεί η επιτήρηση της τρόικα να έχει τελειώσει, αλλά η λιτότητα θα συνεχίζεται: το σύμφωνο σταθερότητας που δεσμεύει τα δημοσιονομικά των χωρών της Ευρωζώνης δρα σαν δεσμά που καθηλώνουν την χώρα - την Ευρωπαϊκή περιφέρεια ολόκληρη - σε μακρά στασιμότητα και αποδυνάμωση, παρότι μάλιστα η Ιρλανδία ήταν εξαρχής και παραμένει μια χώρα της οποίας η οικονομία είχε "εξαγωγικό προσανατολισμό", όσο στρεβλός και να ήταν αυτός..
Σε πρόσφατο κύριο άρθρο της εφημερίδας Guardian επισημαίνονταν η ειδική θέση της Ιρλανδίας και οι ιδιαιτερότητές της:
"Ύστερα από πέντε χρόνια προϋπολογισμών με το χασαπομάχαιρο οι ανησυχητικές στατιστικές παραμένουν. Το δημόσιο χρέος που ήταν προηγουμένως χαμηλό, παραμένει σαφώς υψηλότερο του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος και παρότι το Δουβλίνο το χρηματοδοτεί προς το παρόν περήφανα μέσω των αγορών, οποιοσδήποτε νέος γύρος ανησυχίας στις αγορές θα μπορούσε να το στείλει πάλι στην εντατική… Το ανθρώπινο κόστος έχει υπάρξει απελπιστικό. Παρόλα αυτά από τις θέσεις εργασίας μέχρι το ΑΕΠ τα δεδομένα δείχνουν επιτέλους πως κάποια στροφή αρχίζει να συμβαίνει. Συνεπάγεται αυτό πως αν υποφέρεις αρκετό από τον πόνο, θα κερδίσεις στο τέλος; Δεν υπάρχει καμία τέτοια βεβαιότητα…
… Η Ιρλανδία ήταν μάλλον σε καλύτερη θέση από κάποιες άλλες χώρες να αποφύγει πολλές από τις πολλές παγίδες που στήνει η λιτότητα. Ο ρόλος των ξένων εταιρειών σε τομείς όπως η υψηλή τεχνολογία καθιστά τις συνολικές επενδύσεις λιγότερο εξαρτημένες από τις διαθέσεις στο εσωτερικό της χώρας. Και πέρα από την ψυχολογία του επιχειρείν, υπάρχει η ευρύτερη στωική ψυχολογία ενός παραδοσιακά φτωχού πληθυσμού ιδιοκτητών, που ποτέ δεν πολυπίστεψε στα πλούτη που απέκτησε στην διάρκεια της ευημερίας. Ένα ιδιάζον κομματικό σύστημα που κριαρχείται από δύο Κεντροδεξιά κόμματα επέτρεψε στους ψηφοφόρους να εκτονωθούν το 2011 συντρίβοντας την μία κυβέρνηση χωρίς να αλλάζουν θεμελιωδώς την πορεία της χώρας. Ο θρίαμβος της λιτότητας στην Ιρλανδία δεν είναι εξασφαλισμένος και αν έρθει θα έχει συμβεί με φριχτό κόστος. Η ιστορία ενός νησιού που υπέφερε σιωπηλά δεν έχει μεταφέρεται εύκολα σε άλλες χώρες, όπου ο αέρας είναι γεμάτος με περισσότερη οργή"

Η Ιρλανδία δείχνει τις συνέπειες της παραμονής στη λογική της λιτότητας. Ο "καλός μαθητής" έχει διώξει τους πολίτες του από την χώρα, μειώνει τις κρατικές παροχές, κλείνει νοσοκομεία και δεν έχει κανένα εμφανώς βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης παρά τον εξαγωγικό του προσανατολισμό. Αυτή η μονιμοποίηση της στασιμότητας, η εξοικείωση με την μόνιμη απώλεια του βιοτικού επιπέδου και με τον "υποβιβασμό οικονομικής κατηγορίας" είναι το καλό σενάριο της ΕΚΤ. Είχα αναφέρει πέρυσι πως το μέλλον ενός "σταθεροποιημένου κράτους λιτότητας", με μια μόνιμη απώλεια βιοτικού επιπέδου, δημοκρατίας και δυνατοτήτων, είναι ένα από τα δυστοπικότερα (και φοβούμαι πιθανότερα ερήμην αντιδράσεων) σενάρια για το μέλλον της Ευρώπης. Μια "ανάκαμψη για λίγους" είναι στα χαρτιά. Επαναλαμβάνω εδώ μια σαφή παρατηρηση - προειδοποίηση:
"... η επιβολή δημοσιονομικής λιτότητας σε πολλές χώρες στην σημερινή κρίση θα διασφαλίσει όχι μόνο πως οι σημερινές απώλειες [στο βιοτικό επίπεδο των ασθενέστερων και επισφαλέστερων εργαζομένων] θα είναι τεράστιες, αλλά και πως οι συνθήκες εργασίας που απολάμβαναν μέχρι τώρα θα χαθούν για πάντα. Χρόνια, δεκαετίες, κατακτήσεων που αποκτήθηκαν με κόπους από τους εργάτες εξατμίζονται στον βωμό της λιτότητας
Δεν προκαλεί έκπληξη. Οι νεοφιλελεύθεροι χρησιμοποίησαν την παρατεταμένη κρίση για να ξαναεπιβάλουν το δικό τους πρόγραμμά μεταφοράς εισοδήματος και πλούτου προς τις ελίτ και να βάλουν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του κράτους - πρόνοιας. Αυτή είναι η ατζέντα τους και όλα τα χρηματοοικονομικά αλαμπουρνέζικά - για την επικείμενη χρεοκοπία και την εξέγερση των αγορών ομολόγων - δεν είναι παρά ένα παραπέτασμα καπνού για τις πιο φιλοχρήματές τους φιλοδοξίες"
Όλα αυτά είναι επαρκής λόγος να επιλέξει όλη η Ευρώπη έναν τελείως διαφορετικό δρόμο...

7.12.13

Υπερκειμενικές συνδέσεις προς την εικόνα του Νέλσονος Μαντέλα που θα γυρίζει στον τάφο του


[πηγή: Ημερησία]
«Αποχαιρετούμε, σήμερα, μαζί με ολόκληρη την παγκόσμια κοινότητα, τον ήρωα που έγραψε μοναδικές σελίδες στη νεότερη ιστορία της, το σύμβολο των αγώνων για ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ισότητα και ελευθερία, σε έναν καλύτερο και πιο δίκαιο κόσμο» αναφέρει στο μήνυμά του ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς.
«Το πρότυπο της ταπεινότητας, της ανιδιοτέλειας και της ανθρωπιάς, τον ιδεολόγο αγωνιστή ενάντια στη βία, το απαρτχάιντ και σε κάθε μορφής ρατσισμό» συνεχίζει, λέγοντας πως «οι Έλληνες θα τιμούμε για πάντα τη μνήμη του».
...
«Ο Νέλσον Μαντέλα είχε το προνόμιο να περάσει στο χώρο της παγκόσμιας ιστορίας, εδώ και πολλά χρόνια, ως εμβληματική φυσιογνωμία του οικουμενικού αγώνα κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας» ανέφερε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Ευ.Βενιζέλος.
«Ως σύμβολο του διαρκούς αγώνα για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ισότητα  και ελευθερία. Τον αποχαιρετά όλη η ανθρωπότητα σε μια εποχή που, δυστυχώς, πολλές από τις κατακτήσεις του δημοκρατικού  πολιτικού πολιτισμού  αμφισβητούνται»συνέχισε. 

«Το όνομα και η εικόνα του ας ευχηθούμε να λειτουργούν πάντα ως σημείο αναφοράς με ουσιαστικό θεσμικό και κοινωνικό περιεχόμενο» κατέληξε ο Ευ.Βενιζέλος."

2.12.13

Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

[Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου είπαν...» κ.λπ".

Επισήμανα αρχικά στον κ. Μανδραβέλη πως οι λιποθυμίες στα σχολεία έχουν καταγγελθεί με πλήρη επωνυμία π.χ. στους New York Times. Το γεγονός ότι συγκεκριμένα στοιχεία αναφέρονται και παρατίθενται σε ξένη εφημερίδα, θα έπρεπε να είχε υποψιάσει τον αρθρογράφο ίσως πως ο λόγος που δεν εμφανίζονται ονοματεπώνυμα πεινασμένων παιδιών μπορεί να έχει κάνει με την απροθυμία των καθηγητών να τα στιγματίσουν (σε μια γνωστής κανιβαλικότητας ελληνική δημοσιογραφία σημειώνω), με το ευαίσθητο του θέματος γενικά, αλλά και με τυχόν νομικές συνέπειες που θα είχε μια τόσο καραμπινάτη παραβίαση του ιδιωτικού απορρήτου δεδομένης της ελληνικής νομοθεσίας. Οι καταγγελίες είχαν όμως έγκυρη πηγή: προέρχονταν από τις ΕΛΜΕ (π.χ εδώ μια πρόσφατη σχετική καταγγελία) ή από συλλόγους γονέων. Αυτό ισχύει και για προηγούμενες καταγγελίες που είχε σταχυολογήσει τον Μάρτιο ο κ. Μανδραβέλης από την Αυγή. Αν ρωτούσε κανείς διδάσκοντες σε διάφορες περιοχές της χώρας, θα τον διαβεβαίωναν ότι παρόμοιες καταγγελίες κάθε άλλο παρά ανυπόστατες ήταν: Μετάφεραν αυτό που πολλοί από μας ακούγαμε από φίλους εκπαιδευτικούς, πως είχε επανεμφανιστεί παιδικός υποσιτισμός στην Ελλάδα. Σε ευρεία κλίμακα. Ένα μεγάλο μέρος των περιστατικών αντιμετωπιζόταν εκ των ενόντων, μέσα από τη σχολική κοινότητα.

Αν το θέμα είναι η ύπαρξη ή μη πείνας και λιποθυμιών,λοιπόν, το θέμα ξεκινά πριν τρία χρόνια. Αν είχε δίκιο ο κ. Μανδραβέλης το 2011 όταν πρωτοξεκίνησε να καταγγέλλει αυτόν τον "αβάσιμο λαϊκισμό", και όλο αυτό ήταν μια συστηματική επικοινωνιακή υπερβολή της Αυγής, την οποία καταγγέλλει για "προπαγάνδα της συγκίνησης", τότε όλη η έρευνα που παρατίθεται στην Ημερησία θα πρέπει να είναι επινοημένη! Διότι η έρευνα την οποία σχολιάζει ο αρθρογράφος της Καθημερινής, από το Ίδρυμα Νιάρχος, που δύσκολα το λες προμαχώνα του μηδενιστικού αριστερισμού, λέει πως υπήρχε πείνα, πως οι καταγγελίες που αποκήρυττε ο Πάσχος Μανδραβέλης ως υπερβολικές και πολιτικά υποκινούμενες, δεν ήταν καθόλου:
"Όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα το 2012, το 60% από τις περίπου 16.000 οικογένειες που επωφελούνται αντιμετώπιζε επισιτιστική ανασφάλεια, ενώ το 23% (περίπου 8.000 μαθητές) από αυτές ήταν αντιμέτωπο με την πείνα. Επιπλέον το 9% των παιδιών βρέθηκαν λιποβαρή. «Αποδεικνύεται πως οι κραυγές αγωνίας των διευθυντών είναι αληθινές και δεν σχετίζονται με πολιτικές σκοπιμότητες», σχολιάζει η πρόεδρος του Ινστιτούτου Prolepsis και καθηγήτρια της ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθηνά Λινού."
Αποδεικνύεται λοιπόν πως η ανησυχία του κ. Μανδραβέλη περί συναισθηματικής υπερφόρτωσης ήταν άστοχη. Οι καταγγελίες οδήγησαν σε έρευνες, στην επιβεβαίωση του προβλήματος του υποσιτισμού, σε πράξεις αλληλεγγύης, σε δημόσια παρέμβαση. Αν δεν είχαν γίνει, αν όλοι έκαναν πως δεν υφίσταται ζήτημα πείνας, όπως προτιμούσε ο ΠΜ τότε δεν θα υπήρχε και οργανωμένη αντίδραση. Ο αρθρογράφος βλέπει την διαπίστωση του Prolepsis και θεωρεί πως επιβεβαιώνεται η μη-ύπαρξη υποσιτισμού επειδή αντιμετωπίστηκε ήδη - στα 200+ σχολεία που αφορά το πρόγραμμα "Σίτιση και υγιεινή διατροφή". Δεν πεινάνε πια, πεινούσαν! Άρα δεν υπάρχει θέμα πείνας! Το πρόγραμμα όμως προέκυψε μετά από την επιβεβαίωση των καταγγελιών που ο ίδιος ο ΠΜ θεωρούσε υπερβολικές και αβάσιμες όταν έγιναν! Καταδικάζοντας την "προπαγάνδα της συγκίνησης" αναρωτιέται κανείς αν ο αρθρογράφος προτιμά την "αποσιώπηση της απάθειας" για ένα τόσο μείζον κοινωνικό θέμα. Η αποσιώπηση και η υποβάθμιση των συμβάντων ήταν άλλωστε και η κυρίαρχη στάση των καθεστωτικών ΜΜΕ για δυσάρεστα θέματα οικονομικής δυσπραγίας αυτής της βαρύτητας μέχρι πρόσφατα.

Προφανώς το ίδιο το πρόγραμμα Prolepsis, όμως, δεν έχει σαν στόχο την κάλυψη όλων των περιπτώσεων υποσιτισμού και τροφικής ανεπάρκειας. Οι επώνυμες καταγγελίες (1 07' 50") συνεχίζονται ακόμα και σήμερα.

Η περαιτέρω επιβεβαίωση ότι το πρόβλημα του υποσιτισμού παραμένει και σοβεί, έρχεται από τον ΟΟΣΑ. Στην πρόσφατη έκθεσή του, ακόμα και αυτός ο "τεχνοκρατικός" οργανισμός, ανάμεσα σε μέτρα που εγγυώνται την επίταση του προβλήματος της φτώχειας και της ανέχειας (επιμένω: το κινητήριο όραμα όλων αυτών για την Ευρώπη είναι η Αγγλία του Ντίκενς), θεωρεί το θέμα του επισιτισμού των φτωχότερων παιδιών αρκετά σημαντικό ώστε να ελεήσει να προτείνει "στοχευμένα", με βάση το εισόδημα, μέτρα για τα σχολεία (αγνοώντας προφανώς τον στιγματισμό που θα προκαλέσει μια τέτοια "στόχευση", αλλά άλλη συζήτηση αυτή) . Αυτό το κάνει γιατί θεωρεί (σε μια έκθεση που υποτιμά συστηματικά την έκταση της ανθρωπιστικής καταστροφής που έχει προκαλέσει η πολιτική της οποίας ο ΟΟΣΑ παραμένει ανυποχώρητος υποστηρικτής) πως το 10% όλων των παιδιών στα σχολεία αντιμετώπιζαν την πείνα ή κινδύνευαν από αυτήν το 2012:



Ο ΠΜ βεβαίως έχει δίκιο σε ένα πράγμα: ότι η φτώχεια δεν φέρνει μόνο λιποθυμίες, φέρνει παραδόξως και παχυσαρκία, λόγω της φτηνής διατροφής, ένα φαινόμενο που ονομάζεται "παράδοξο πείνας-παχυσαρκίας" όπως σωστά αναφέρει. Όμως αν διάβαζε τις αναφορές σε αυτό το φαινόμενο ο ΠΜ θα διαπίστωνε πως πείνα και παχυσαρκία είναι όψεις του ιδίου νομίσματος της προβληματικής διατροφής - και συνυπάρχουν. Έτσι οι New York Times αναφερόμενοι στην συνοικία Bronx της Νέας Υόρκης σημειώνουν πως είναι και μια από τις περιοχές των ΗΠΑ με τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και ταυτόχρονα η περιοχή με το υψηλότερο ποσοστό ανθρώπων που δεν είχαν χρήματα να αγοράσουν φαΐ να φάνε κάποια στιγμή τους τελευταίους 12 μήνες. Το ότι αναφέρει αυτές τις δύο εκδηλώσεις της προβληματικής επισίτισης ως αμοιβαία αποκλειόμενες, παρότι αναφέρεται εκπεφρασμένα στο "παράδοξο πείνας και παχυσαρκίας", δείχνει ότι δεν έχει μάλλον καταλάβει σε τι αναφέρεται.

Μαντατοφόροι κακών

Αφού δεν είχε νέα ευχάριστα να πει / καλύτερα να μη μας πει κανένα

Ανακεφαλαιώνω: Παρά την αρχική σιωπή των καθεστωτικών ΜΜΕ, ο εναλλακτικός τύπος και ο τύπος της αριστεράς, μαζί με τα κοινωνικά μέσα και τις οργανώσεις γονέων και εκπαιδευτικών είχε επισημάνει και αναδείξει από την αρχή της κρίσης την ανάδυση του υποσιτισμού ανάμεσα σε παιδιά των σχολείων στις υποβαθμισμένες περιοχές της χώρας (προφανώς και στους γονείς τους, σημειώνω) και όχι μόνο. Σε τοπικό επίπεδο οι ίδιοι οι καταγγέλλοντες των οποίων τους γείτονες, τους μαθητές και τους γνωστούς αφορούσε και αφορά το δράμα, έδρασαν για να καλύψουν όσο μπορούσαν με ίδιες δυνάμεις το πρόβλημα - συνέβη εκτενώς, σε όλη την Ελλάδα. Οι καταγγελίες αυτές κάποια στιγμή πέρασαν επιλεκτικά στα κανάλια. Η κυβέρνηση, αντιμέτωπη με μια επισιτιστική κρίση, αναγκάστηκε να παρέμβει επιλεκτικά και πυροσβεστικά. Τόσο το ίδρυμα Νιάρχος, όσο και ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζουν την πραγματικότητα και την τεράστια κλίμακα του προβλήματος. Η δημοσιοποίηση της πραγματικότητας (παρά τις παραινέσεις σε μνημονιακή σιωπή των καθωσπρέπει γραφίδων) οδήγησε σε πραγματικές πρωτοβουλίες ανακούφισης και προβληματισμό, σε αναζήτηση σε σχολεία και σε γειτονιές για το αν υπάρχουν παρόμοια φαινόμενα, σε ανακάλυψη περισσότερων παιδιών με ανάλογα προβλήματα. Η "προπαγάνδα της συγκίνησης" που λέει ο κ. Μανδραβέλης, η καταγραφή της πραγματικής έκτασης της κρίσης που λέω εγώ, συγκίνησε: δημιούργησε κινήσεις αντιμετώπισης του προβλήματος. Όχι μόνο επέτρεψε αλλά επέβαλε "τη κουβέντα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης" - απλά η "νηφαλιότητά" της μετριαζόταν από την αναγνώριση πως η κρίση δεν θα πάψει αν δεν εκλείψει η λιτότητα και η περιοριστική πολιτική, η ταξική πολιτική αναδιανομής πλούτου προς τα πάνω και προς τα έξω.

Ο χρήσιμος "λαϊκισμός"

Η συζήτηση αυτή αφορά πολύ ευρύτερα θέματα από το συγκεκριμένο. Δεν θα έμπαινα στον κόπο να γράψω αυτό το άρθρο αν η συγκεκριμένη κριτική, σε διάφορες παραλλαγές και ανάλογα προσαρμοσμένη, δεν αρθρωνόταν από πολλούς μνημονιακούς απολογητές σαν τμήμα μιας αλυσίδας κατηγοριών: "δεν τρέχει τίποτα το δραματικό στην Ελληνική κοινωνία, και να τρέχει τα παραλέτε, και να μην τα παραλέτε δεν βοηθάτε, και να βοηθάτε έχετε άλλους σκοπούς, και να μην έχετε άλλους σκοπούς είστε λαϊκιστές". Η ομολογία της καταστροφής είναι αδιανόητη, η πραγματικότητα πρέπει να φτιασιδώνεται, ο αλληλέγγυος πρέπει να εμφανίζεται ως κάποιου είδους υστερόβουλος, διότι αλλιώς το ηθικό σύμπαν του μνημονιακού ανορθολογισμού δεν ξέρει πώς να τον κατατάξει...

Αντίθετα με τα όσα άσκεφτα επαναλαμβάνονται, οι πρωτοφανείς για τη χώρα μας τα τελευταία χρόνια πρωτοβουλίες αλληλεγγύης και αλληλοϋποστήριξης - από τα αλληλέγγυα συσσίτια στις γειτονιές μέχρι τα δημοτικά κοινωνικά ιατρεία, από τις κινήσεις Χωρίς Μεσάζοντες μέχρι τις κινήσεις επανασύνδεσης του ρεύματος σε φτωχές οικογένειες και από τα κοινωνικά παντοπωλεία μέχρι τα δωρεάν μαθήματα σε άπορους μαθητές, μεταξύ πολλών άλλων - τροφοδοτήθηκαν ακριβώς από τους ανθρώπους εκείνους που ευαισθητοποιήθηκαν μέσω των εμπειριών τους και των ειδήσεων της έκτασης της κοινωνικής κρίσης στην χώρα μας. Η πληροφόρηση για το μέγεθος των προβλημάτων, όπως φυσικά και η ίδια εμπειρία, κινητοποίησε συμπολίτες μας να προσφέρουν εθελοντικά, αλλά και αντίστροφα: ήταν οι ίδιοι οι αλληλέγγυοι συμπολίτες, ή όσοι εργάζονταν δίπλα σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού που "διέσπερναν" τα δυσάρεστα νέα. Τον ρόλο αυτό δεν τον έπαιξαν τα καθεστωτικά μέσα.

Χωρίς αυτήν την κινητοποίηση, δεν θα υπήρχαν επιπλέον οι παρεμβάσεις του κράτους, των ΜΚΟ και τώρα του ΟΟΣΑ. Τα προβλήματα που κρύβονται κάτω από το χαλί παραμένουν εκεί, καμία πάνσοφη και αγαθή τεχνοκρατία δεν επιτηρεί την Ελληνική κοινωνία για να θεραπεύσει τις πληγές που της επιφέρει η λιτότητα. Τουναντίον.

Και ερχόμαστε στην λοιδωρημένη "Αυγή". Θα μπορούσε να κάνω τη συζήτηση αυτή με τον Πάχο Μανδραβέλη μέσα από το ιστολόγιό μου ή τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. Επιστρέφω και μεταφέρω τη συζήτηση από τα παλιά άρθρα της εφημερίδας και το twitter μέσω της Καθημερινής, πάλι εδώ, για να κλείσει ο κύκλος. Αποδεικνύεται με όλα αυτά πως η Αυγή είχε καλύψει μια πραγματική είδηση, πως οι αναφορές της, που αναδημοσιεύθηκαν ευρύτατα σε όλο το διαδίκτυο, έπαιξαν έναν ρόλο συναγερμού για περαιτέρω κοινωνικές παρεμβάσεις και πως έκανε τελικά τη δουλειά της: πληροφόρησε το αναγνωστικό της κοινό για την ανάδυση μιας σημαντικότατης κοινωνικής κρίσης. Αν αυτός είναι "λαϊκισμός" πρόκειται για έναν εξαιρετικά χρήσιμο λαϊκισμό...