Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι αρχές της Νυρεμβέργης

Πριν από σχεδόν ακριβώς 60 χρόνια, στις 20 Νοεμβρίου του 1945, ξεκινούσε η Δίκη της Νυρεμβέργης: η δίκη των ανώτατων στελεχών της Ναζιστικής Γερμανίας για τα εγκλήματα του πολέμου και το έγκλημα του πολέμου. Κάποιοι μίλησαν για την "δικαιοσύνη των νικητών", αλλά η αλήθεια είναι ότι με την διαδικασία αυτή οι κατηγορούμενοι δεν τιμωρήθηκαν σιωπηλα και αυθαίρετα, αλλά μέσα από τις δίκες καταδείχθηκε το βάρος και η έκταση των εγκλημάτων τους.

Στο αντιφασιστικό κλίμα της εποχής, η δίκη στάθηκε αφορμή για την διατύπωση, για πρώτη φορά με τέτοια γενικευμένη αποδοχή, αρχών διεθνούς δικαίου σχετικά με τον πόλεμο και τα όριά του. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι τα εγκλήματα των συμμάχων κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο πέρασαν ατιμώρητα (μικρότερα πάντως σε έκταση και δευτερογενή - προερχόμενα από το πρωταρχικό έγκλημα της κήρυξης του επιθετικού και κατακτητικού πολέμου των Ναζί), οι αρχές που προσδιορίστηκαν σε αυτήν την Δίκη, οι "Αρχές της Νυρεμβέργης", αποτελούν κατά την ταπεινή άποψη του γράφοντα, μνημείο νομικού πολιτισμού και θα όφειλαν να παραμείνουν σεβαστές και επιβαλλόμενες, ως ελάχιστη βάση πολιτισμού, σε κάθε περίπτωση επιθετικού πολέμου.

Οι τελευταίες εξελίξεις - περισσότερο ακόμα και από την υπόγεια υπονόμευση της απαξίωσης των πολεμικών/πολιτικών εγκλημάτων την εποχή του ψυχρού πολέμου - κάνουν την υπενθύμιση των αρχών αυτών επίκαιρη όσο ποτέ. Όπως κάνουν εξαιρετικά επίκαιρη την παρατήρηση του Αμερικανού εισαγγελέα, πεφωτισμένου νομικού, Ρόμπερτ Τζάκσον σχετικά με την δίκη:

"Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε στους Γερμανούς ότι το άδικο για το οποίο οι εκπεσμένοι ηγέτες τους δικάζονται δεν είναι ότι έχασαν τον πόλεμο αλλά ότι τον ξεκίνησαν. Και δεν θα πρέπει να επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να οδηγηθούμε σε μια δίκη για τις αιτίες του πολέμου, γιατί η θέση μας είναι ότι καμία αδικία ή πολιτική επιτρέπουν ποτέ την καταφυγή σε επιθετικό πόλεμο. Τον αποκηρύσσουμε και τον καταδικάζουμε ολοκληρωτικά ως εργαλείο πολιτικής..."

Για λόγους διάθεσηςτων αρχών αυτών και στα Ελληνικά στο διαδίκτυο (από όσο έψαξα δεν τις βρήκα πουθενά), και σε σχέση με τα όσα εννοούνται στην προηγούμενη καταχώριση, παραθέτω τις βασικές Αρχές της Νυρεμβέργης, ως υπενθύμιση όσων έχουν προ πολλού, φοβάμαι, ξεπεραστεί:

  • Αρχή Ι: Κάθε άτομο που διαπράττει ενέργεια που αποτελεί έγκλημα κατά το διεθνές δίκαιο είναι υπεύθυνο για αυτήν και άρα τιμωρητέο.

  • Αρχή ΙΙ: Το γεγονός ότι το διεθνές δίκαιο δεν επιβάλλει ποινή για μια ενέργεια που αποτελεί έγκλημα κατ' αυτό, δεν απαλάσσει το άτομο που δίεπραξε την ενέργεια αυτή από τις ευθύνες του υπό το διεθνές δίκαιο.

  • Αρχή ΙΙΙ: Το γεγονός ότι ένα άτομο που διέπραξε έγκλημα κατά το διεθνές δίκαιο, έδρασε ως επικεφαλής κράτους ή υπέυθυνος κρατικός αξιωματούχος δεν το απαλάσσει από την ευθύνη του υπό το διεθνές δίκαιο.

  • Αρχή IV: Το γεγονός ότι ένα άτομο έδρασε κατόπιν διαταγών της κυβέρνησής του ή ανωτέρου του, δεν το απαλάσσει από τις ευθύνες του υπό το διεθνές δίκαιο, υπό την προϋπόθεση ότι κάποια ηθική επιλογή του ήταν πράγματι διαθέσιμη.

  • Αρχή V: Κάθε άτομο που κατηγορείται για έγκλημα υπό το διεθνές δίκαιο έχει το δικαίωμα δίκαιης δίκης σε ότι αφορά τα γεγονότα και τον νόμο.

  • Αρχή VI: Τα εγλήματα που παρατίθενται κάτωθι θα τιμωρούνται ως εγκλήματα κατά το διεθνές δίκαιο:

    (α) Εγκλήματα κατά της ειρήνης:

    (1) Σχεδιασμός, προετοιμασία, πρόκληση ή πραγματοποίηση ενός πολέμου κατά παράβαση των διεθνών συνθηκών, συμφωνιών ή διαβεβαιώσεων.
    (2) Συμμετοχή σε κοινό σχέδιο ή συνομωσία για την επίτευξη οιονδήποτε από τις πράξεις που αναφέρονται στο (1)

    (β) Εγκλήματα πολέμου:

    Παραβιάσεις των νόμων και των ηθών του πολέμου που περιλαμβάνουν τα εξής, αλλά δεν περιορίζονται σε αυτά: δολοφονία, κακομεταχείριση ή εξαγωγή για υπόδουλη εργασία ή για οποιονδήποτε άλλο σκοπό του αμάχου πληθυσμού μιας κατεχόμενης περιοχής, ή που εντός μιας κατεχόμενης περιοχής, δολοφονία ή κακομεταχείριση αιχμαλώτων πολέμου ή ανθρώπων στην θάλασσα, η δολοφονία ομήρων, η λεηλασία δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, αναίτα καταστροφή πόλεων, κωμοπόλεων ή χωριών, ή καταστροφές που δεν δικαιολογούνται από στρατιωτική αναγκαιότητα.

    (γ)Εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας:

    Δολοφονίες, εξόντωση, υποδούλωση, απέλαση και άλλες απάνθρωπες πράξεις εναντίον κάθε αμάχου πληθυσμού, ή πολιτικές, φυλετικές, ή θρησκευτικές διώξεις, όταν τέτοιες πράξεις τελούνται ή όταν τέτοιες διώξεις γίνονται σε εκτέλεση ή σε σχέση με οιοδήποτε έγκλημα κατά της ειρήνης ή οιοδήποτε έγκλημα πολέμου.


  • Αρχή VII: Η συμμετοχή ή συνενοχή στην διάπραξη ενός εγκλήματος κατά της ειρήνης, ενός εγκλήματος πολέμου ή ενός εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας, όπως προσδιορίζονται στην αρχή VI αποτελεί έγκλημα υπό το διεθνές δίκαιο.


  • Αξίζει να σημειωθεί ότι ο τελευταίος επιζών Αμερικανός κατήγορος στην Νυρεμβέργη έχει εκφράσει την άποψη ότι όχι μόνο ο πόλεμος κατά του Ιράκ, αλλά και η εισβολή στο Αφγανιστάν είναι παράνομη - λίγες μέρες μάλιστα μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Αξίζει να σημειωθεί η δήλωσή του: "προτιμώ τον νόμο από τον πόλεμο υπό όλες τις περιστάσεις".

    Σχόλια

    Ο χρήστης jim_hellas είπε…
    Επιτέλους! Βρέθηκε άτομο που να λέει ξεκάθαρα το αυτονόητο! Ο πόλεμος δεν είναι επιλογή! Είναι έγκλημα!!!

    Η φράση του Ferencz τα λέει όλα:

    "Yes. I prefer law to war under all circumstances."
    Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
    Χμ, οι νόμοι, όμως, είναι σχετικοί. Ο χ νόμος, τον οποίο σήμερα θεωρούμε, σωστό, μπορεί σε μια άλλη εποχή να τον θεωρούσαμε λανθασμένο. Όπως και τον νόμο που κάποτε θεωρούσαμε λανθασμένο, σήμερα να τον θεωρούμε σωστό. Τα πάντα είναι σχετικά και γι' αυτό ανεκτά -κάπως έτσι δεν το είπε ο, νομίζω, Βολταίρος;
    Ο χρήστης ALKIBIADES είπε…
    Θαρρώ πως η φράση εννοεί ως νόμοτην ευτάκτη και ειρηνική συμβίωση και όχι τον νόμο καθευατό.
    Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
    Συμφωνώ με την προάσπιση των θεμελιωδών αρχών που καθοδήγησαν τη Νυρεμβέργη και με την θέση σου σχετικά με τα εγκλήματα πολλών ηγετών και κρατών κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Θα προσυπέγραφα επίσης και την άποψη οτι ο Truman απουσιάζε από τον κατηγορητήριο της Νυρεμβέργης, για τον επαίσχυντο βομβαρδισμό στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι.

    Δεν συμμερίζομαι, ωστόσο, την πεποίθηση οτι ο πόλεμος είναι πάντα και παντού ηθικά επιλήψιμος. Σίγουρα δεν είναι πάντα και παντού παράνομος (το UN Charter επιτρέπει τον πόλεμο σε περιπτώσεις δίκαιης άμυνας, νομίζω στο άρθρο 51). Αλλά δεν μας ενδιαφέρει τόσο η νομική, όσο η ηθική πλευρά των πραγμάτων. Θα πήγαινα λίγο πιο μακριά: σε περιπτώσεις εμφυλίων πολέμων, όπως στην Βοσνία κατά την περίοδο 1992-95, μπορεί μία επέμβαση να είναι ηθικά επιβεβλημένη. Αν κανείς παίρνει σοβαρά τα ανθρώπινα δικαιώματα και την διαφύλαξή τους, πρέπει να είναι διατεθειμένος να κηρύξει πόλεμο, αν μπορεί κατ'αυτόν τον τρόπο, να αποσοβήσει τον σφαγιασμό αθώων (έχω υπόψη μου σφαγές τύπου Σρεμπρένιτσα).

    Αυτό βέβαια δεν σημαίνει οτι κανείς μπορεί κατά το δοκούν να κηρύττει πόλεμο προφασιζόμενος διαφύλαξη ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αλλά αν πραγματικά σεβόμαστε το δικαίωμα των συνανθρώπων μας να ζούν, να μιλούν και να πράττουν όπως θέλουν, οπουδήποτε στον κόσμο, πρέπει να είμαστε διατεθειμένοι να υπερασπιστούμε το δικαίωμα αυτό με τη ζωή μας (κατά τη βολταιρική ρήση).

    Αν σε ενδιαφέρει, είχαμε κάνει μία σύντομη συζήτηση για κάποιες ηθικές προεκτάσεις συναφείς με την επέμβαση στο Αφγανιστάν στο http://blog.theorein.org/?p=24

    Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

    Ζωνιανά

    Διαβάζω και ακούω τα όσα γράφονται και λέγονται το αιματηρό περιστατικό στα Ζωνιανά με την ελαφρά δυσανασχέτηση που ως Κρητικός της διασποράς νιώθω, βλέποντας ότι ο κοινός τόπος και το αναμενόμενο παρά τοις Κρησί, γίνεται πηχυαίος τίτλος και "ανακαλύπτεται" από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ ως κεραυνός εν αιθρία, ως κάτι το αναπάντεχο. Η δυσανασχέτηση προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοιου είδους θέματα φτάνουν μέχρι την Αθήνα όταν υπάρχουν νεκροί - και τότε φτάνουν ως έτοιμο θέαμα και με μεγάλη απόσταση από την τοπική οπτική. Από την άλλη δεν νιώθω αρκετά κοντά στα τεκταινόμενα στο νησί πλέον, ώστε να έχω κάποια σημαντική άποψη να συνεισφέρω. Αυτοί που βιώνουν την κατάσταση, είναι καλύτερα σε θέση και να την εκτιμήσουν. Εδώ θέλω να παρατηρήσω κάποια πράγματα και να παραπέμψω σε πλησιέστερους παρατηρητές.

    - Όσοι βλέπουν στις μαφίες του Μυλοποτάμου κάποιου είδους "αντεξουσιαστές" και "εχθρούς του κράτους", είναι μακριά νυχτωμένοι. Η κατάσταση αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα π…

    Το όπλο της λανθασμένης πρόβλεψης

    Επ' αφορμή της νικηφόρου μάχης του πακέτου λιτότητας και της σίγουρης επιστημοσύνης με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών μετέφερε την αισιοδοξία του, ας εξετάσουμε τις βάσεις της και την προϊστορία των επισήμων εκτιμήσεων για την πορεία της Οικονομίας της χώρας μας στα χρόνια της κρίσης:
    Sins of Commission Από το Real World Economics Review, o Jesse Frederik, στο άρθρο του "Folly from Olly. The disasterous quality of the economic predictions of the European Commission" κάνει την παρακάτω παρατήρηση σε ότι αφορά τις προβλέψεις της Κομισιόν για τις επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας, κατά την διάρκεια του Μεγάλου Ελληνικού Κραχ, την οποία μετάφρασα στα Ελληνικά (χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ελπίζω στην κατανόησή του λόγω της πιεστικής επικαιρότητας):



     Στον πίνακα παρουσιάζονται οι πέντε ενημερώσεις της εκτίμησης της Κομισιόν, κατά την διάρκεια του έτους με την πρώτη να δημοσιεύεται την άνοιξη της προηγούμενης από την εκτιμώμενη χρονιά. Σημειώνω πως η τελευταία επικαιροπ…

    Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

    Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

    [Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



    Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

    @Mandravelis Η πείνα των μαθητών δεν είναι hoax http://t.co/WbAe7biTwp
    — talws (@talws) November 25, 2013 Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου …