Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Κλείσε το φως να κοιμηθούμε

Πρόκειται για παρεξήγηση προφανώς: αν το να κλείσουμε όλοι, ένα βράδυ, για μια ώρα τα φώτα του σπιτιού μας, του μαγαζιού μας, των δρόμων μας κοκ. παγκοσμίως είναι ακτιβισμός, τότε η έννοια ακτιβισμός δεν είναι συνώνυμη του αγγλικού activism, η οποία αναφέρεται σε έντονη και άμεση δράση εναντίον των στόχων του ακτιβισμού (π.χ. απεργίες και συγκρούσεις). Έτσι για παράδειγμα ακτιβισμός στο θέμα της κλιματικής αλλαγής (επί της ουσίας), ήταν οι διαδηλώσεις για την ματαίωση των νέων λιθανθρακικών σταθμών ενέργειας που σχεδίαζε η καταπληκτικά οικολογική κυβέρνησή μας. Το να σβήνεις για λίγο τους διακόπτες, είναι ίσως μια συμβολική κίνηση, μια πράξη σιωπηρής διαμαρτυρίας – στην καλύτερη περίπτωση. Ακτιβισμός όμως δεν είναι. Και όλως παραδόξως η συμβολική κίνηση γνωρίζει πολύ μεγαλύτερη δημοσιότητα από την ουσιαστική...


Πέραν τούτων, αν η εξαιρετικά νεφελώδης έννοια της κοινωνίας των πολιτών (που έχει υποκαταστήσει σημειώνω όλο και περισσότερο τις μάλλον σαφέστερες λέξεις, λαός, κοινωνία, κινήματα, συλλογικότητες κοκ) ορίζεται μέσω συμβολικών κινητοποιήσεων αυτού του τύπου, αυτό σημαίνει και την περιθωριοποίησή της στον χώρο των γραφικών, χαριτωμένων πλην ανούσιων πρωτοβουλιών ή χειρότερα ακόμα, στον χώρο των εργαλείων κατασκευής κοινωνικής συναίνεσης.


Διότι καλό είναι να νιώθουμε πως κάνουμε κάτι για τον πλανήτη κτλ., αλλά είναι καλό αυτό μόνο όταν κάνουμε όντως κάτι καλό για τον πλανήτη. Το σβήσιμο των φώτων θα προσφέρει την ψευδαίσθηση της συμμετοχής σε μια διαμαρτυρία, την ψευδαίσθηση πως γίνεται κάτι για το κλίμα – την ψευδαίσθηση κυρίως πως η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν απαιτεί παρά συμβολικές και εύκολες ενέργειες. Διδάσκει δηλαδή το αντίθετο από ότι ισχύει: η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής απαιτεί την συνολική αναθεώρηση του ενεργειακού μοντέλου της ανθρωπότητας, απαιτεί τον ανασχεδιασμό της οικονομίας, απαιτεί συνεπώς εξαιρετικά «άβολες» αρχικά αλλαγές τρόπου ζωής των μεσοαστικών στρωμάτων της Δύσης (και όχι μόνο φυσικά), αλλά και την συμμετοχή τους σε μια πολιτική σύγκρουση με ισχυρότατους οργανωμένους πόλους οικονομικής εξουσίας, που θεωρούν πως έχουν συμφέρον να μην αλλάξει τίποτα για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτή η ψευδής ευκολία της συμβολικής διαμαρτυρίας δεν εξαντλείται στο θέμα της κλιματικής αλλαγής: η αντιμετώπιση του AIDS δεν θέλει κορδέλες και γιορτές, θέλει λεφτά για έρευνα, λεφτά για πρόληψη, λεφτά για εκπαίδευση τα οποία θα πληρώσει ο φορολογούμενος της Δύσης (με την ευρεία έννοια) κυρίως. Αντίστοιχα, η εκστρατεία του «Να Κάνουμε την Φτώχεια Ιστορία», αποδείχθηκε ανεπαρκής για την εκπλήρωση του μετριοπαθούς της αυτού στόχου, καθώς ούτε ο Μπόνο ο ίδιος (βοήθειά μας) δεν κατάφερε να την εξαλείψει. Ίσως επειδή η παγκόσμια φτώχεια δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί κανείς να εξορκίσει δια των χορών (σε μια μεταμοντέρνα παραλλαγή του ινδιάνικου χορού της βροχής, ή των τελετών εξορκισμού δαιμόνων), αλλά παγιωμένο καθεστώς, διεθνές μάλιστα και συστατικό στοιχείο του διεθνούς συστήματος, το οποίο δεν αλλάζει παρά με οξύτατους πολιτικούς αγώνες: πόσοι στην Δύση είναι έτοιμοι να βγουν σε γενική απεργία π.χ. προκειμένου να αρθούν τα χρέη των χωρών του Τρίτου Κόσμου, ειδικά στην σημερινή παγκόσμια συγκυρία; Λιγότεροι από όσους θα πάνε σε μια συναυλία των U2 πάντως.


Όταν το συμβολικό γίνεται άλλοθι για την ουσιαστική αδράνεια, για την υποτίμηση των δυσκολιών, χωρίς ούτε καν ένα απτό αποτέλεσμα (σε αντίθεση π.χ. με τις δεντροφυτεύσεις που είναι μεν συμβολικές, φυτεύουν πραγματικά δέντρα τουλάχιστον δε), αλλά και κατευνασμός, αναρωτιέται κανείς για τον στόχο του, επί της ουσίας. Αν η «κοινωνία των πολιτών» δεν μπορεί να πετύχει περισσότερα από το να κατασκευάζει μια εύληπτη καρικατούρα ακτιβισμού 0%, τότε οι «Μ»-ΚΟ και οι συμπράττοντες σε αυτήν ουσιαστικά είναι κυβερνητικότατα και εξουσιαστικότατα εργαλεία κατασκευής ικανοποίησης για την ελάχιστη δυνατή δράση. Η οποία όμως ως γνωστόν δεν αρκεί.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ζωνιανά

Διαβάζω και ακούω τα όσα γράφονται και λέγονται το αιματηρό περιστατικό στα Ζωνιανά με την ελαφρά δυσανασχέτηση που ως Κρητικός της διασποράς νιώθω, βλέποντας ότι ο κοινός τόπος και το αναμενόμενο παρά τοις Κρησί, γίνεται πηχυαίος τίτλος και "ανακαλύπτεται" από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ ως κεραυνός εν αιθρία, ως κάτι το αναπάντεχο. Η δυσανασχέτηση προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοιου είδους θέματα φτάνουν μέχρι την Αθήνα όταν υπάρχουν νεκροί - και τότε φτάνουν ως έτοιμο θέαμα και με μεγάλη απόσταση από την τοπική οπτική. Από την άλλη δεν νιώθω αρκετά κοντά στα τεκταινόμενα στο νησί πλέον, ώστε να έχω κάποια σημαντική άποψη να συνεισφέρω. Αυτοί που βιώνουν την κατάσταση, είναι καλύτερα σε θέση και να την εκτιμήσουν. Εδώ θέλω να παρατηρήσω κάποια πράγματα και να παραπέμψω σε πλησιέστερους παρατηρητές.

- Όσοι βλέπουν στις μαφίες του Μυλοποτάμου κάποιου είδους "αντεξουσιαστές" και "εχθρούς του κράτους", είναι μακριά νυχτωμένοι. Η κατάσταση αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα π…

Το όπλο της λανθασμένης πρόβλεψης

Επ' αφορμή της νικηφόρου μάχης του πακέτου λιτότητας και της σίγουρης επιστημοσύνης με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών μετέφερε την αισιοδοξία του, ας εξετάσουμε τις βάσεις της και την προϊστορία των επισήμων εκτιμήσεων για την πορεία της Οικονομίας της χώρας μας στα χρόνια της κρίσης:
Sins of Commission Από το Real World Economics Review, o Jesse Frederik, στο άρθρο του "Folly from Olly. The disasterous quality of the economic predictions of the European Commission" κάνει την παρακάτω παρατήρηση σε ότι αφορά τις προβλέψεις της Κομισιόν για τις επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας, κατά την διάρκεια του Μεγάλου Ελληνικού Κραχ, την οποία μετάφρασα στα Ελληνικά (χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ελπίζω στην κατανόησή του λόγω της πιεστικής επικαιρότητας):



 Στον πίνακα παρουσιάζονται οι πέντε ενημερώσεις της εκτίμησης της Κομισιόν, κατά την διάρκεια του έτους με την πρώτη να δημοσιεύεται την άνοιξη της προηγούμενης από την εκτιμώμενη χρονιά. Σημειώνω πως η τελευταία επικαιροπ…

Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

[Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

@Mandravelis Η πείνα των μαθητών δεν είναι hoax http://t.co/WbAe7biTwp
— talws (@talws) November 25, 2013 Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου …