Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη...



Δικαιοσύνη είναι ο ανεκτός συμβιβασμός των αντιτιθέμενων συμφερόντων της κοινωνίας, και δεν πιστεύω πως υπάρχει κάποια βασιλική οδός για την επίτευξη της συγκεκριμενοποίησης αυτού του συμβιβασμού.
Δικαστής B. Learned Hand 

Ο νόμος στην μεγαλοπρεπή του ισότητα, απαγορεύει στους πλούσιους όπως και στους φτωχούς να κοιμούνται κάτω από γεφύρια, να ζητιανεύουν στους δρόμους και να κλέβουν ψωμί.


Είναι συνηθισμένη πια η μομφή και είχε εκφραστεί πριν από ένα-δυο χρόνια από τον Θεόδωρο Πάγκαλο: η έγκληση ότι το σύνθημα «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη» καταδεικνύει την μη-αποδοχή της την κοινοβουλευτικής δημοκρατίας εκ μέρους εκείνων που το φωνάζουν (της «άκρας αριστεράς» είχε ο πει ο κ. Πάγκαλος). Έτσι το «δίκιο του αγρότη», το δίκιο του καθενός, διακωμωδείται και καταγγέλλεται ως αντιδημοκρατική εκτροπή, ή τουλάχιστον σαν αφόρητος λαϊκισμός. Έτσι δημιουργούνται και κυκλοφορούν παραλλαγές του συνθήματος «νόμος είναι το δίκιο του κουκουλοφόρου», «νόμος είναι το δίκιο του ταβερνιάρη», κοκ, προκειμένου να καταδειχθεί «το γελοίον» της ιδέας.
Σε μια χώρα όμως όπου η ταξική διάσταση της απονομής δικαιοσύνης, το απυρόβλητο, όχι μόνο της πολιτικής ελίτ (όπως είδαμε πρόσφατα) αλλά και της επιχειρηματικής από μεγάλο μέρος των κυρώσεων που αφορούν τους «κοινούς θνητούς» είναι καταφανές (π.χ. πόσοι ιδιώτες θα μπορούσαν να συνεχίσουν απρόσκοπτα την κατασκευή κτίσματος την οποία το ΣτΕ έχει χαρακτηρίσει παράνομη, όπως συνέβη προ ετών, χωρίς να βρεθούν στην φυλακή;), αναρωτιέται κανείς μήπως το «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη» είναι μια έκκληση, μια απαίτηση, εκδημοκρατισμού των νόμων (ή τέλος πάντων της εφαρμογής τους) και της δικαιοσύνης. Δεν κυριολεκτεί, υποδεικνύει. Άλλωστε «εργάτες» με την ευρεία έννοια, είμαστε οι περισσότεροι.
Οι νόμοι είναι προϊόντα κοινωνικών συμβιβασμών και αποτυπώνουν τον συσχετισμό των κοινωνικών δυνάμεων, υπό το φως του εθιμικού και του ιστορικά επικρατήσαντος. Το ίδιο και οι όροι εφαρμογής τους. Είναι αστείο να θεωρείται η νομιμότητα ως ένα ον πέρα από την ιστορία και την κοινωνική ζυγαριά, σαν «μαθηματικά αξιώματα και πορίσματα», όπως σημείωνε απαξιωτικά και ένας άλλος Αμερικάνος δικαστής ο Oliver Wendell Holmes.
Το «δίκιο του εργάτη» είναι λοιπόν αίτημα και αγώνας στο πεδίο της κοινωνικής σύγκρουσης που παράγει τους καθοριστικούς για τους νόμους συσχετισμούς: απαιτεί να γείρει η ζυγαριά της κοινωνικής διαπραγμάτευσης πιο κοντά στα συμφέροντα της πλειοψηφίας και όχι της μειοψηφίας της κοινωνίας, και δηλώνει την προθυμία να αγωνιστεί κανείς για αυτό. Όχι μόνο είναι δημοκρατικά νόμιμο, είναι και δημοκρατικά επιθυμητό, εφ όσον τουλάχιστον παραδέχεται κανείς ότι ένα από τα καθήκοντα της δημοκρατίας είναι να μην νομοθετεί συστηματικά εναντίον των συμφερόντων της πλειονότητας.
Εγείρονται βέβαια ζητήματα: ποιος προσδιορίζει το «δίκιο του εργάτη»; Ποιος το νομοθετεί; Μα η ίδια η δημοκρατική διαδικασία είναι η απάντηση – εγώ θα έλεγα και η κοινοβουλευτική. Δεν νοείται διαμεσολάβηση άλλη από αυτήν που συνειδητά εγκρίνει ο καθένας. Η δημοκρατία είναι ακριβώς το μόνο πεδίο μέσα στο οποίο το «δίκιο του εργάτη» νομιμοποιείται ως δημοκρατικό αίτημα.
Τέλος: αν η δυσαρέσκεια με τους νομοθέτες και την δικαιοσύνη εντείνεται όταν οι κοινωνικοί συσχετισμοί δεν αποτυπώνονται έγκαιρα στα επίπεδα αυτά, είναι βέβαιο ότι στην καινούρια συγκυρία στην οποία εισερχόμαστε, ένα αναζωογονημένο, πολύμορφο και διεκδικητικό κίνημα θα απαιτήσει πλέον εντονότερα το δίκιο του εργάτη και του αγρότη, με ποικίλα, συγκλίνοντα συνθήματα.
«Θεωρώ πως οι ταξικές διαφορές είναι αντίθετες στην δικαιοσύνη και, σε τελική ανάλυση, βασισμένες στην βία»

Αλβέρτος Αϊνστάιν, «Ο κόσμος όπως τον βλέπω»





Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ζωνιανά

Διαβάζω και ακούω τα όσα γράφονται και λέγονται το αιματηρό περιστατικό στα Ζωνιανά με την ελαφρά δυσανασχέτηση που ως Κρητικός της διασποράς νιώθω, βλέποντας ότι ο κοινός τόπος και το αναμενόμενο παρά τοις Κρησί, γίνεται πηχυαίος τίτλος και "ανακαλύπτεται" από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ ως κεραυνός εν αιθρία, ως κάτι το αναπάντεχο. Η δυσανασχέτηση προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοιου είδους θέματα φτάνουν μέχρι την Αθήνα όταν υπάρχουν νεκροί - και τότε φτάνουν ως έτοιμο θέαμα και με μεγάλη απόσταση από την τοπική οπτική. Από την άλλη δεν νιώθω αρκετά κοντά στα τεκταινόμενα στο νησί πλέον, ώστε να έχω κάποια σημαντική άποψη να συνεισφέρω. Αυτοί που βιώνουν την κατάσταση, είναι καλύτερα σε θέση και να την εκτιμήσουν. Εδώ θέλω να παρατηρήσω κάποια πράγματα και να παραπέμψω σε πλησιέστερους παρατηρητές.

- Όσοι βλέπουν στις μαφίες του Μυλοποτάμου κάποιου είδους "αντεξουσιαστές" και "εχθρούς του κράτους", είναι μακριά νυχτωμένοι. Η κατάσταση αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα π…

Το όπλο της λανθασμένης πρόβλεψης

Επ' αφορμή της νικηφόρου μάχης του πακέτου λιτότητας και της σίγουρης επιστημοσύνης με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών μετέφερε την αισιοδοξία του, ας εξετάσουμε τις βάσεις της και την προϊστορία των επισήμων εκτιμήσεων για την πορεία της Οικονομίας της χώρας μας στα χρόνια της κρίσης:
Sins of Commission Από το Real World Economics Review, o Jesse Frederik, στο άρθρο του "Folly from Olly. The disasterous quality of the economic predictions of the European Commission" κάνει την παρακάτω παρατήρηση σε ότι αφορά τις προβλέψεις της Κομισιόν για τις επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας, κατά την διάρκεια του Μεγάλου Ελληνικού Κραχ, την οποία μετάφρασα στα Ελληνικά (χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ελπίζω στην κατανόησή του λόγω της πιεστικής επικαιρότητας):



 Στον πίνακα παρουσιάζονται οι πέντε ενημερώσεις της εκτίμησης της Κομισιόν, κατά την διάρκεια του έτους με την πρώτη να δημοσιεύεται την άνοιξη της προηγούμενης από την εκτιμώμενη χρονιά. Σημειώνω πως η τελευταία επικαιροπ…

Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

[Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

@Mandravelis Η πείνα των μαθητών δεν είναι hoax http://t.co/WbAe7biTwp
— talws (@talws) November 25, 2013 Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου …