30.11.05

Σκάνδαλα

[Αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη καταχώριση]
Τελικά τα μπλογκ βγάζουν μερικά ουσιώδη σκάνδαλα - από εκείνα που το γεγονός ότι λίγοι καταλαβαίνουν ότι είναι σκάνδαλα είναι το πιο ανησυχητικό:...

1. Αυτό που σας είχα τάξει σε προηγούμενη καταχώριση: ένα σκάνδαλο δεοντολογίας άλλου τύπου από τα συνηθισμένα από τον DKTF / J95. Ο οποίος είχε προλάβει να προσθέσει κι άλλο ένα ποστ για την ομοιοπαθητική - και έπεται και ένα τελευταίο. Έτσι συμπληρώνεται η ενότητα ομοιοπαθητική - αφού συμπεριλάβω και την σχετική καταχώριση του BuBlog.

2. Πόσο εκτιμά το Ελληνικό δημόσιο το ελεύθερο λογισμικό; Τόόόόσο (λέει ο Γιάννης Μπερεδήμας). Είχα σχολιάσει την αρχική συμφωνία του σκανδάλου προ μηνών και την σχέση δημοσίου (και ΥΠΕΠΘ ειδικότερα)-ΕΛ/ΛΑΚ προ ετών. Επαναλαμβάνω την παλιότερη πρότασή μου με άλλο τελικό αποδέκτη: κάποιος να στείλει αυτήν την, εκ Περού, επιστολή στην κυρία Γιαννάκου.

24.11.05

OTE: Άντε λίγο ακόμα...

Η πρόταση μου προ καιρού για την αντίδραση στον ΟΤΕ, φαίνεται πως ευδοκίμησε εν μέρει: Στην αναζήτηση στο google της λέξης "ληστης", ο ΟΤΕ είναι 4ος πια, ενώ πρώτο είναι το ποστ του Γιάννη Μπερεδήμα που διέδωσε την ιδέα!

Λίγα ακόμα λινκ, και το Το πρώτο επιτυχές googlebombing στην Ελλάδα θα είναι γεγονός. (Ενημέρωση 30/11)

22.11.05

Ομοιοπάθειες και τιποτεπαθητική ιατρική

Ξεκίνησα να γράφω το σχόλιο αυτό για την ομοιοπαθητική, όταν συνειδητοποίησα ότι ο J95 είχε αρχίσει σειρά καταχωρίσεων επί του θέματος - απαλλάσσοντας με από την υποχρέωση πολλών προλόγων. Τα δύο, προς το παρόν, μέρη του εν λόγω πονήματος (ένα, δύο)βρίσκονται στον ιστοτόπο του αφίλητου βατράχου και αποτελούν προαπαιτούμενο αυτού εδώ του κειμένου που διαβάζετε. Έγκυρες πηγές αναφέρουν ότι ο βάτραχος θα αποκαλύψει προσεχώς καραμπινάτο σκάνδαλο επί του θέματος - από εκείνα που δεν ενδιαφέρουν δυστυχώς κανέναν τηλε-εισαγγελέα και είναι εγκλήματα δεοντολογίας μάλλον παρά ποινικά.

Επί της ουσίας: το ιατρικό περιοδικό Lancet, δημοσίευσε τον Αύγουστο που μας πέρασε μια μετα-ανάλυση κλινικών ερευνών με τίτλο "Are the clinical effects of homoeopathy placebo effects? Comparative study of placebo-controlled trials of homeopathy and allopathy" [δωρεάν εγγραφή - περάστε από εδώ] ("Είναι τα κλινικά αποτελέσματα της ομοιοπαθητικής φαινόμενα πλασέμπο; Συγκριτική μελέτη ομοιοπαθητικών και αλλοπαθητικών [κλασικών ιατρικών] δοκιμών, με ελέγχους πλασέμπο). Η πλήρης μελέτη δεν είναι δωρεάν διαθέσιμη, αλλά η σύνοψη είναι επαρκής για την συζήτησή μας.

Η μετα-ανάλυση είναι η αθροιστική ανάλυση συναφών κλινικών δοκιμών, δηλαδή μια συνολική "μελέτη πολλών συναφών μελετών" ώστε το δείγμα να διευρύνεται και μεμονωμένες αδυναμίες επιμέρους αναλύσεων να αλληλο-αναιρούνται, ή να αποδυναμώνονται κατά το δυνατόν, ώστε να εξαχθεί μια γενική στατιστική εικόνα για το υπό μελέτη γενικό φαινόμενο.

Σε ποιο συμπέρασμα καταλήγει η ανάλυση αυτή; Στο ακόλουθο: "Εγγενή σφάλματα είναι παρόντα σε δοκιμές με ελέγχους πλασέμπο τόσο της αλλοπαθητικής όσο και της ομοιοπαθητικής ιατρικής. Όταν τα σφάλματα αυτά συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση, προέκυψαν ασθενή στοιχεία για συγκεκριμένη επίδραση των ομοιοπαθητικών ιαμάτων, αλλά ισχυρά στοιχεία υπέρ της συγκεκριμένης επίδρασης των συμβατικών επεμβάσεων. Το εύρημα είναι συμβατό με την άποψη ότι τα κλινικά αποτελέσματα της ομοιοπαθητικής είναι φαινόμενα πλασέμπο".

Το Lancet σε επιφυλλίδα του που δεν είναι διαθέσιμη δωρεάν στο διαδίκτυο, αλλά αναφέρεται σε σχετικό άρθρο στην Guardian, καταλήγει στο εξής προφανές συμπέρασμα:

"Οι γιατροί πλέον θα πρέπει να είναι γενναίοι και ειλικρινείς με τους ασθενείς τους για την μη-ωφέλεια της ομοιοπαθητικής, και με τους εαυτούς τους για την αποτυχία της σύγχρονης ιατρικής να ανταποκριθεί στην ανάγκη των ασθενών για εξατομικευμένη φροντίδα..."


Ενώ ο Matthias Egger, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης εξηγεί:

"Δεχόμαστε ότι είναι αδύνατο να αποδείξει κανείς ένα αρνητικό [την απουσία ωφελημάτων], αλλά δείξαμε πως τα αποτελέσματα που βλέπουμε σε δοκιμές της ομοιοπαθητικής που υπόκεινται σε έλεγχο σύγκρισης με πλασέμπο, είναι συμβατά με την υπόθεση της αιτιολόγησης τους από το φαινόμενο πλασέμπο"


Πριν προχωρήσουμε, ας πούμε δυο λόγια για το φαινόμενο πλασέμπο: πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο ασθενείς στους οποίους χορηγείται μια αδρανής ουσία ως φάρμακο (ή υποβάλλονται σε κάποια ψευτο-θεραπεία) έχουν καλύτερα ποσοστά ίασης ή βελτίωσης από εκείνους στους οποίους δεν δόθηκε καμία θεραπεία, υπό την προϋπόθεση ότι νομίζουν ότι τους δίνεται κανονικό φάρμακο. Το εικονικό φάρμακο μπορεί να είναι ένα χαπάκι από ζάχαρη, νεράκι, αλλά ακόμα και μια ένεση με φυσιολογικό ορό κτλ. Το θέμα είναι να πιστεύει ο ασθενής ότι λαμβάνει φάρμακο και - κάτι - ενεργοποιείται μέσα του ώστε να αυτο-ιαθεί (σε κάποιο μικρό βαθμό βέβαια). Πρόκειται για την θεραπευτική του τίποτα - η οποία είναι παράδοξα αποτελεσματική. Σχετικό φαινόμενο είναι και το nocebo: η παθογένεση δηλαδή από το "τίποτα". Πρόκειται για εξαιρετικά ενδιαφέροντα φαινόμενα ούτως ή άλλως.

Τα ομοιοπαθητικά σκευάσματα είναι κατά κανόνα (όπως διαβάσατε και στο dontkissthefrog) καθαρό νεράκι (με την επιφύλαξη ότι στην Ελλάδα πουλάνε βότανα ως "ομοιοπαθητικά" διατελώντας εν συγχύσει, ή εσκεμμένα. Τα βότανα έχουν ενεργές ουσίες και είναι "αλλοπαθητικά" - δηλαδή δρουν με τρόπους αναγνωρίσιμους από την "κλασσική" ιατρική που είναι και η μόνη ιατρική που έχει συστηματική σχέση με την εμπειρική μέθοδο). Ως εκ τούτου η ομοιοπαθητική είναι, αν το καλοσκεφτεί κανείς, κλασικά "θεραπεία" πλασέμπο. Ο μόνος τρόπος να μην ήταν είναι να πιστέψει κανείς την ιδέα των ομοιοπαθητικών ότι το νερό έχει "μνήμη" και θυμάται τι είχε διαλυθεί μέσα του - γιατί στις ισχυρές αραιώσεις (και κατά την ομοιοπαθητική, όσο μεγαλύτερη είναι η αραίωση, τόσο δραστικότερο είναι το ομοιοπαθητικό σκεύασμα) δεν έχει μείνει ούτε ένα μόριo της "δραστικής" ουσίας στο νεράκι που πουλάνε. Στην πραγματικότητα ούτε αυτή η "μνήμη" από μόνη της δεν επαρκεί ως επεξηγηματικός μηχανισμός δράσης, καθώς μετά θα πρέπει κάποιος να δείξει το πως αυτή η μνήμη μεταφράζεται σε "ιαματική ικανότητα" - με ποιον μηχανισμό δηλαδή...

Αν λοιπόν οι ενδείξεις για την θεραπευτική ικανότητα αυτού του μνήμονος ύδατος ήταν ισχυρές, αν δηλαδή αλλεπάλληλες κλινικές δοκιμές, διαδοχικά πειράματα και όλες οι μετα-αναλύσεις έδειχναν μια σαφή δραστικότητα - πέρα και πάνω από το πλασέμπο και κοντά στα επίπεδα της "συμβατικής" ιατρικής - ίσως αυτό να ήταν επαρκές για αρχίσουμε να σκεφτόμαστε να αναθεωρήσουμε την εξαιρετικά καλά επιβεβαιωμένη εμπειρικά στατιστική φυσική και την θερμοδυναμική οι οποίες και θα ανατρέπονταν δραματικά σε μια τέτοια περίπτωση. Αν τα αποτελέσματα είναι (στην καλύτερη περίπτωση) κοντά (έστω και λίγο πάνω - που δεν είναι) σε εκείνα που θα περίμενε κανείς από το φαινόμενο πλασέμπο, λογικά θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί σε μια θεωρία που ζητά, με αέρα κοπανιστό, να ανατρέψει μια από τις επιτυχέστερες θεωρίες της φυσικής επιστήμης μέσω εικαζόμενων φαινομένων που δεν είναι συμβατά με αυτήν. Τελεία. Δεν είναι ότι η ιατρική είναι επιστήμη με την τυπική έννοια του όρου, αλλά τουλάχιστον βασίζεται στην εμπειρική μέθοδο και είναι επιστημονική - δεν αντιβαίνει δηλαδή σε κανέναν τεκμηριωμένο φυσικό νόμο και χρησιμοποιεί αποτελέσματα των φυσικών επιστημών.

Μια πολύ καλή ανάλυση για την ομοιοπαθητική και το πλασέμπο θα βρείτε στην στήλη Bad Science του Guardian, όπου μεταξύ άλλων εξαιρετικά εύστοχων, για την ομοιοπαθητική και για το πλασέμπο και την λειτουργία του, ο Ben Goldacre λέει τα εξής για την "εναλλακτική ιατρική" τα οποία αξίζει να τα λάβετε υπόψη - ιδιαίτερα καθώς τα συγκρίνει με μια παλαιότερη (για την Αγγλία υποθέτω) πρακτική των κλασσικών γιατρών:

... [αυτό είναι το κλειδί της εναλλακτικής ιατρικής]: η ομοιοπαθητική είναι μια "πολύπλοκη παρέμβαση", πλούσια σε πολιτισμική σημασία, που αντλεί από ελκυστικές μοντέρνες ιδέες όπως η ατομικότητα, η απόδοση εξουσίας στον ασθενή και η εξατομικευμένη περίθαλψη, καθώς και η από στόμα σε στόμα διαφήμιση. Ακόμα σημαντικότερο είναι ότι όλες οι εναλλακτικές θεραπείες προσφέρουν επίσης κάτι που λείπει από την σύγχρονη ιατρική, τον "περιορισμό" των συμπτωμάτων με κατανόηση και βεβαιότητα.

Ένας ειλικρινής σύγχρονος γιατρός θα πει: "Δεν μπορώ να είμαι 100% σίγουρος για την αιτία του προβλήματός σου. Η θεραπεία αυτή μπορεί και να το βελτιώσει, αλλά, ξέρεις, μπορεί και όχι". Ωραία. "Ά, μπορεί επίσης να έχει και αυτές τις παρενέργειες". Ευχαριστώ. Μερικές φορές καταλήγουμε με ένα "τι λες κι εσύ;"

Εδώ μπαίνει ο εναλλακτικός ιατρός, κατανοούν τα προβλήματά σου όποια και να είναι αυτά. Είναι ιδιώτες και άρα έχουν όλο τον χρόνο που χρειάζεσαι. Και έχουν μια απάντηση. Μπορούν μάλιστα να σου δώσουν μια ελκυστικά πολύπλοκη, εσκεμμένα δυσνόητη τελεσίδικη εξήγηση για το οτιδήποτε συμβαίνει στο σώμα σου. Ενέργειες, τσάκρα, κάποιου είδους επινοημένη και χημικοφανής διατροφική ανεπάρκεια, ότι και να αγοράζεις, το πουλάνε. Διατηρούν την ανισορροπία εξουσίας, στην θεραπευτική τους σχέση μαζί σου, επειδή χρησιμοποιούν προς όφελός τους την αποκλειστική τους πρόσβαση σε κάποιου είδους απόκρυφη γνώση, και την αυθεντία τους...


Τέλος, μερικές πηγές ακόμα:
  • Tο Αμερικανικό Εθνικό Συμβούλιο για την αντιμετώπιση της απάτης στην υγεία σχετικά με την ομοιοπαθητική.

  • To Λεξικό του Σκεπτικιστή για την ομοιοπαθητική.

    Και, εν κατακλείδι, η δήλωση του θεωρητικού φυσικού David Deutsch για την ομοιοπαθητική: "Όπως το καταλαβαίνω εγώ, ισχυρίζονται πως όσο λιγότερο χρησιμοποιείς την ομοιοπαθητική, τόσο καλύτερα δουλεύει. Αυτό μου φαίνεται εύλογο."
  • 17.11.05

    Εδώ Πολυτεχνείο

    Ένα παλιό αφιέρωμα του ΜΠΕ για τα γεγονότα του Νοέμβρη του 1973. Με ηχητικό υλικό, π.χ. την πρώτη μετάδοση του σταθμού του Πολυτεχνείου.

    Μια παλιά συνέντευξη με νόημα.

    Για την δίκη του Πολυτεχνείου

    Αφιέρωμα στην εξέγερση από το Παπί, με πάρα πολλούς σχετικούς συνδέσμους.

    Εξαιρετικά αφιερωμένα σε όσους δεν εξαργύρωσαν με θέσεις εξουσίας (ή περί την εξουσία) την συμμετοχή τους στην εξέγερση.

    Σπέρνεις αυξήσεις θερίζεις τα ΕΠΑΚόλουθα




    Σε σχέση με την αύξηση τιμών στην χρέωση των αριθμών ΕΠΑΚ από τον ΟΤΕ: πέρα από το σηματάκι που μου έστειλε ο Αρκούδος, και το πληρέστατο ποστ του Αστέρη, υπάρχει η είδηση ότι υποχώρησε λέει ο ΟΤΕ μετά από την σύσταση του ΕΕΤΤ και την παρέμβαση του Καραμανλή αυτοπροσώπως. Για την ακρίβεια, ο οργανισμός λέει ότι θα αυξήσει σταδιακά τις τιμές, το οποίο μου θυμίζει το ανέκδοτο με το ανάπηρο γουρουνάκι που ήταν ανάπηρο γιατί το αγαπούσαμε και το τρώγαμε σιγά-σιγά.

    Πάντως ο κυβερνητικός απρόσωπος διαψεύδει την υπόθεση κατά τον Σκάι αφού, "...σε ερώτηση αν θα επανεξεταστεί η τιμολογιακή πολιτική της απλής σύνδεσης, ο κ. Αντώναρος απάντησε αρνητικά..."

    Κάτι που θα πρέπει να χαροποιεί υποθέτω τους μετόχους του Οργανισμού και να προϊδεάζει τι θα συμβεί όταν θα παραδοθεί ο ΟΤΕ ολόκληρος σε ιδιωτική εταιρία ως μονοπώλιο, και δεν θα μπορεί κανείς Καραμανλής να λέει σε μια ιδιωτική επιχείριση πώς να τιμολογεί τις υπηρεσίες της. Ο ΟΤΕ πάντως λέει ότι μπαίνει μέσα ρε φίλε, από το ψωμί των παιδιών του κόβει για να σου επιδοτεί την σύνδεση... Αναρωτιέμαι αν οι κατοικούντες αλλού έχουν να αναφέρουν συγκριτικές τιμές σε άλλες χώρες (ή αν υπάρχει σχετικός πίνακας με χρεώσεις, EΠΑΚ και ADSL ανά την Ευρώπη - και την Αφρική ίσως, για να δούμε αν έχουν δίκιο!)

    Διάφορες μορφές αντίδρασης έχουν προταθεί για την πρόθεση του ΟΤΕ να αυξήσει τα απλά τιμολόγια (αλλά και για το εξαιρετικά ακριβό ADSL). Εγώ να υπενθμίσω και να προτείνω έναν εξαιρετικά εύκολο και δοκιμασμένο για τα ιστολόγια τρόπο αντίδρασης, και να κάνω την αρχή:


    ληστές.

    15.11.05

    Οδηγώ και δεν σκέφτομαι

    Το υπουργείο υγείας προειδοποιεί: το αυτοκίνητο κάνει κακό στην υγεία...

    Ένα άρθρο για το αυτοκίνητο, τον κοινωνικό μας εθισμό σε αυτό και τα συμπαραδηλούμενά του. Υλικό για σκέψεις:

    "... Τα αυτοκίνητα καλύπτουν και πνίγουν τις ζωές μας αλλά, με κάποιον τρόπο η κυριαρχία τους είναι επίσης παράδοξα αόρατη. Η μοναδική μας προσαρμοστικότητα ως είδους μας έχει επιτρέψει να εγκλιματιζόμαστε στην εκπληκτική τους "πανταχού παρουσία" και να μην την βλέπουμε ως κάτι παράξενο. Αν το αυτοκίνητο ήταν αρρώστια θα ήταν επιδημία. Παρόλα αυτά, μαγεμένοι, αγκαλιάζουμε τον μέγα καταστροφέα και σχεδιάζουμε τις ζωές μας, τις κοινότητές μας και την ύπαιθρό μας γύρω του. Καλωσορίζουμε τα αυτοκίνητα στην ζωή μας, όταν, λογικά, θα έπρεπε να τα καλύπτουμε με προειδοποίησεις δημόσιας υγείας όπως τα πακέτα των τσιγάρων. "Το οδήγημα βλάπτει σοβαρά την υγεία", ή "η οδήγηση σκοτώνει".

    Στον αιώνα που πέρασε από το πρώτο καταγεγραμμένο θανατηφόρο τροχαίο ατύχημα, τα αυτοκίνητα έχουν στοιχήσει 30 εκατομμύρια ζωές. Ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός/Ερυθρά Ημισέληνος προβλέπει ότι μέχρι το 2020 τα αυτοκίνητα θα γίνουν η τρίτη κοινότερη αιτία θανάτου και αναπηρίας. Ο ΠΟΥ εκτιμά πως 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν την ζωή τους στους δρόμους κάθε χρόνο: αριθμός συγκρίσιμος με τον αριθμό εκείνων που πεθαίνουν από ελονοσία.

    Σε ότι αφορά την μη-διατηρίσιμη χρήση των ορυκτών καυσίμων, τίποτα δεν είναι συμβολικότερο από το αυτοκίνητο. Αν η αντιμετώπιση του αυτοκινήτου άλλαζε με τον ίδιο τρόπο που έχει αλλάξει η αντιμετώπιση του καπνίσματος, θα μπορούσαμε εύλογα να συμπεράνουμε ότι μπορούμε να ελπίζουμε ενώπιον του οικολογικού χρέους της αλλαγής κλίματος. Ισχύει και το αντίστροφο..."


    αφιερώνεται στην μνήμη της Αλεξάνδρας μας, της Μαρίνας, της Ελένης, του κύριου Γιάννη και του παππού Δημήτρη...

    Μηνιαία Επιθεώρηση

    Επειδή όταν δεν αναφέρεις εκείνο με το οποίο συνεργάζεσαι, ειδικά όταν αποκτά διαδικτυακή παρουσία, πέφτει και σε πλακώνει... (Είναι σε δοκιμαστική λειτουργία, ενημερώνεται και διορθωνεται όμως ήδη καθώς γράφω)

    Α-ΣΥΝ-αρτησίες

    Ακολουθεί μακρύς εξωτερικευμένος εσωτερικός μονόλογος σχετικά με το κόμμα που υποστηρίζω/ψηφίζω/γαμοσταυρίζω συστηματικά και ανελλιπώς. Πιθανόν να σας αφήσει αδιάφορους, αλλά μου λένε ότι είναι καλό να εκτονώνεις δημόσια την οργή σου για να μην έχεις προβλήματα υγείας καθώς μεγαλώνεις...

    Λοιπόν: Ο πολιτικός χώρος της λεγόμενης ανανεωτικής, ριζοσπαστικής, οικολογικής κ.ο.κ. αριστεράς, έχει ως κουσούρι από γεννησιμιού του την τάση να θεωρεί ότι κάνεις πολιτική κυρίως κάνοντας εσωκομματική πολιτική ή μάλλον, για να είμαστε ακριβέστεροι, εσωτερικό μονόλογο.

    Μπορώ πολύ καλά να καταλάβω την ψυχοσύνθεση του φραξιονιζόμενου στελέχους (γιατί ο ΣΥΝ έχει μόνο στελέχη, τα μέλη του τελείωσαν) καθώς, την παλιά καλή εποχή του ενιαίου Ρήγα (αμέσως μετά την Πασόκαινο) φραξιονιζόμουν κι εγώ ασύστολα, ως μέρος της αριστερής λεγόμενης τάσης της νεολαιίστικής οργάνωσης την, στην εσωκομματική πιάτσα τότε, αποκαλούμενη και "Τσουτσουβήδες". Λέω ενιαίου Ρήγα και παραπλανώ, γιατί η οργάνωση είχε μόλίς συνέλθει από την διαγραφή της Β' Πανελλαδικής (της ομάδας με το υψηλότερο Δείκτη Νοημοσύνης στην οργάνωση - αν εξαιρέσει κανείς την αδυναμία πολλών από τα στελέχη της προς μια σειρά μεταστρουκτουραλιστών Γάλλων τσαρλατάνων και μαρξιστών της συμφοράς - αλλά αυτή είναι μια άλλη συζήτηση). Στην πραγματικότητα τόσο ο Ρήγας όσο και το ΚΚΕεσ, όπως τα έζησα, ήταν χαλαρές συνομοσπονδίες φραξιών που συνυπήρχαν για ιστορικούς και εκλογικούς λόγους. Η κατάσταση αυτή, από όσο μαθαίνω έχει μεταφερθεί και στον Συνασπισμό, με δύο διαφορές: οι φράξιες λέγονται τάσεις και έχουν επισημοποιηθεί, ενώ δεν υπάρχουν πια σοβαρές οργανώσεις βάσης ώστε οι εσωκομματικές διαφωνίες να μεταφέρονται έστω και από δεύτερο χέρι και έξω από το κόμμα, κάνοντας την όλη διαδικασία ακόμα αυτιστικότερη και πιο σολιψιστική (και πιο εύκολα διαχειρίσιμη από τα ΜΜΕ των εργολάβων - αλλά αυτό είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία). Το κόμμα απευθύνεται μόνο δευτερευόντως στην Ελληνική κοινωνία, απλώς αντιμαχόμενες ομάδες διαγκωνίζονται για την επικράτηση πάνω σε ένα μικρό ποσοστό Ελλήνων αριστερών που θεωρούνται δεδομένοι και μάλλον βολεύει να παραμένουν και λίγοι για να μην χανόμαστε. Το κόμμα δεν δημιουργεί πολιτικές συμπεριφορές, απλώς συσπειρώνει όσους έχουν από τα πριν συγκεκριμένη πολιτική άποψη και ψηφίζουν το κόμμα του πολιτικού τους χώρου.

    Αντίθετα, αξιζει να σημειώσει κανείς τον πολιτικό φτωχομπινεδισμό που προκύπτει ως αποτέλεσμα της εσωτερικής ομφαλοσκόπησης, καθώς όλοι πανηγυρίζουν που, σε μια εποχή που είναι "αντικειμενικά" (κατά τα κλασσικά μαρξιστικά επιρρήματα) πρόσφορη για την αριστερά, το κόμμα διατηρείται οριακά πάνω από το όριο κοινοβουλευτικής ύπαρξης.

    Χαρακτηριστική περίπτωση του πολιτικού μαζοχισμού του κόμματος είναι ότι, ενώ καράβια χάνονται, και εξαιρετικές προτάσεις περιμένουν να προωθηθούν, κεντρικό ζήτημα - και μάλιστα μεταφερόμενο έξω από το κόμμα (σε λίγο και στα τηλεπαράθυρα;) είναι η επιλογή του προσώπου που θα κατέβει υποψήφιος δήμαρχος στην Αθήνα. Τονίζω το "προσώπου", γιατί από πουθενά δεν προκύπτει ότι οι δύο υποψήφιοι θα είχαν έστω και οριακά διαφορετικά προγράμματα για τον δήμο. Βεβαίως οι μηχανισμοί ουδόλως ενδιαφέρονται για τα αυτοδιοικητικά προγράμματα, καθώς σκιαμαχούν αυτοϊκανοποιημένοι μέσα στον κομματικό μικρόκοσμο, αλλά οι απέξω (και θα έρθω και στο *γιατί* απέξω) που υποστηρίζουν (και ψηφίζουν) τον Συνασπισμό υποψιάζομαι ότι ενδιαφέρονται για την πόλη στην οποία ζουν και το τι μέλλει γενέσθαι σε αυτήν, περισσότερο από ότι για το ισοζύγιο εσωκομματικών συσχετισμών. Επιπλέον το να περιστρέφεται η συζήτηση γύρω από το πρόσωπο του υποψηφίου στην Αθήνα, αντιβαίνει σε μια σειρά αντιλήψεων της αριστεράς για τα κοινά, ενώ η υπόδειξη εκ των άνω, προσώπων που δεν έχουν δράση στον συγκεκριμένο χώρο (και αναφέρομαι και στους δύο έτσι;) δεν διαφέρει σε τίποτα από τις πρακτικές των αστικών κομμάτων - και υστερεί σε δημοκρατικότητα συγκρινόμενη ακόμα και με τις πρακτικές του ΚΚΕ.

    Αλλά ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι στην Αθήνα (για αυτήν μιλάμε, τα πράγματα είναι ομολογουμένως υγιέστερα σε Πειραιά και Θεσσαλονίκη) οι, υποτίθεται, αυτόνομες δημοτικές κινήσεις/παρατάξεις, οι οποίες δεν είναι, πάλι υποτίθεται, απλά όργανα του κόμματος αλλά ανεξάρτητες δημοτικές κινήσεις (πώς λεγόταν εκείνη που υποστήριξε τον Κουβέλη;) δεν έχουν τον παραμικρό λόγο από ότι φαίνεται στην επιλογή υποψηφίου και λειτουργούν ως μετωπικά σχήματα απόλυτα ελεγχόμενα από τον ΣΥΝ. Σε αυτό η σύγκλιση με την πρακτική του ΚΚΕ είναι απόλυτη. Θα πρότεινα λοιπόν πως ή ο Συνασπισμός θα πρέπει να πάρει παντού στα σοβαρά το τι σημαίνει "αυτόνομη παράταξη" ή θα πρέπει να πάψει να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο φύλλο συκής και να παραδεχτεί πως πρόκειται για μετονομασία του ΣΥΝ (άντε και των υπολοίπων ομάδων που αποτελούν τον ΣΎΡΙΖΑ) για εκλογικούς λόγους.

    Επί του προκειμένου: βρίσκομαι πολιτικά εγγύτερα στην λεγόμενη πλειοψηφία και ειλικρινά δυσκολεύομαι να κατανοήσω μια σειρά από απόψεις της λεγόμενης μειοψηφίας του ΣΥΝ. Παρόλα αυτά, όπως είπα, κανένας δεν μου έχει υποδείξει διαφορά μεταξύ των δυο υποψηφίων σε αυτοδιοικητικά θέματα. Αν λοιπόν ως προς το δημοτικό πρόγραμμα οι αποκλίσεις είναι μηδαμινές, οι υπόλοιπες είναι άνευ σημασίας. Η διαφορά είναι στην εσωκομματική ισορροπία και στην επικοινωνιακή εμβέλεια των δύο υποψηφίων. Ο μεν Παπαγιαννάκης είναι στέλεχος πανελλήνιας αναγνωρισιμότητας και εμβέλειας. Ο Τσίπρας δεν είναι και είναι αμφίβολο αν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στο μπαράζ από ατάκες που αποτελούν σήμερα, δυστυχώς, τον τηλεδημοκρατικό λόγο με την ίδια ευχέρεια που θα είχε ο Παπαγιαννάκης (χωρίς αυτό να σημαίνει κάτι για την αξία του, που εγώ την θεωρώ δεδομένη). Επί της ουσίας περικόπτεις έναν δημοφιλή μειοψηφούντα (ρωσικά: μπολεσεβίκο) για έναν άγνωστο πλειοψηφούντα (ρωσικά: μενσεβίκο) ο οποίος δεν έχει προέλθει καν από διαδικασίες βάσης. Ο μπολσεβίκος σε αυτήν την περίπτωση έχει προκύψει ως υποψήφιος από μια κουβέντα (δέσμευση;) του Προέδρου η οποία εκλαμβάνεται σαν συμβόλαιο από την μειοψηφία. Κατά τα πρότυπα του Ζαχαριάδη υποθέτω;

    Υπάρχει ένα ουσιώδες θέμα απελευθέρωσης του ΣΥΝ από την κομματική νομενκλατούρα των ίδιων και των ίδιων εκπροσώπων, και η υποψηφιότητα του Τσίπρα θα ήταν όντως μια ευχάριστη αρχή - αν όντως αποτελούσε αρχή μιας νέας νοοτροπίας και όχι εμβαλωματική λύση για εσωτερική κατανάλωση. Δυστυχώς κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Για να συνέβαινε αυτό, ο ΣΥΝ θα έπρεπε π.χ. να υποσχόταν από τώρα την ριζική ανανέωση των ψηφοδελτίων του ενόψει των επομένων εκλογών, να αρχίσει την στελεχική του ανανέωση σε επίπεδο ηγεσίας, να προτείνει μια σειρά από νέους, γυναίκες, μειονοτικούς υποψηφίους στην αυτοδιοίκηση, κτλ. Πού τέτοια χαρά.

    Όσο για την επικοινωνιακότητα: θα ήμουν και εδώ πανηγυρικά σύμφωνος με την κάθοδο ενός επικοινωνιακά "απέξω" για δήμαρχο, αν ο ΣΥΝ ήταν συνεπής στην αμφισβήτηση της μιντιακής παντοκρατορίας στην χώρα μας. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει: από τον Μάκη μέχρι τον Χατζηνικολάου, ο ΣΥΝ νομιμοποιεί με την συμμετοχή του την τηλεοπτική αυθαιρεσία (ποιο ιδιωτικό κανάλι έχει νόμιμη άδεια;) και την συστηματική παραπληροφόρηση των εργολάβων κηδειών της τηλεοπτικής μας παράγκας. Αν θες να το παίξεις υπεράνω της συμβατικής επικοινωνιολογίας, αυτοεξαιρείσαι από την ιδιωτική τηλεόραση (με όλες της συνέπειες που αυτό θα συνεπιφέρει), δημιουργείς άλλου είδους κανάλια μαζικής παρέμβασης και, κυρίως, ενδιαφέρεσαι να κτίσεις τις οργανώσεις βάσης σου και την κοινωνική και πολιτική σου παρουσία από τα κάτω. Αλλιώς, αν κοιτάζεις να ελιχθείς το δυνατόν καλύτερα μέσα στο εκλογικό γίγνεσθαι - με άλλα λόγια σε ενδιαφέρει βασικά το αποτέλεσμα - δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην υποστηρίξεις το πρόσωπο που έχει την μεγαλύτερη εμβέλεια. Και αντίθετα από ότι ίσως πιστεύεται στην Κουμουνδούρου η πλειοψηφία των ψηφοφόρων του ΣΥΝ (ή περί του ΣΥΝ) - ενδιαφέρεται πρωτίστως για την επιτυχία του κόμματος ανεξαρτήτως τάσεων και έως και καθόλου για την εσωκομματική τριβή. Ιδιαίτερα αφότου έφυγαν οι εγκάθετοι του ΠΑΣΟΚ στο κόμμα, που είχαν προνομιακή σχέση με τα ΜΜΕ και μας εξέθεταν όλους.

    Αλλά ο Παπαγιαννάκης δεν είναι η ίδια ιστορία. Αν ήθελε να πάει ΠΑΣΟΚ θα το είχε κάνει εδώ και καιρό, και με ανταλλάγματα πολύ ουσιαστικά. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξεπουλιούνται για λόγους αρχής και άνθρωποι που δεν ξεπουλιούνται γιατί κανείς δεν ενδιαφέρεται να τους αγοράσει. Ο Μ.Π., από την δημόσια παρουσία του κρίνοντας, δεν ανήκει στην δεύτερη κατηγορία. Όσο και αν έχω πολλά να του σούρω για την τελευταία του ομιλία.

    Τα αναφέρω αυτά διότι συνομιλώντας με ψηφοφόρους του ΣΥΝ (αδιάφορους για τις εσωκομματικές ισορροπίες, όπως οι περισσότεροι) διακρίνω οργή για το ότι δεν επελέγη ο Παπαγιαννάκης ως υποψήφιος δήμαρχος. Οι περισσότεροι το θεωρούν ως απόδειξη της άθλιας εσωστρέφειάς του ΣΥΝ. Δεν έχω λόγο να πιστεύω ότι η μάζα των ψηφοφόρων του ΣΥΝ στην Αθήνα θα έχει διαφορετική αντίληψη των πραγμάτων. Οπότε οι συνέπειες θα είναι εκλογικά σκληρές.

    Όλοι αυτοί βεβαίως οι οργισμένοι είναι άνθρωποι ενεργοί και με πολιτικά ενδιαφέροντα στην πλειοψηφία τους. Θα ήθελαν να συμμετάσχουν με κάποιον τρόπο στα διαδραματιζόμενα. Αλλά κανένας στον Συνασπισμό δεν θεωρεί σημαντικό να τους εντάξει κάπως στην λειτουργία του. Ίσα-ίσα επειδή νοιάζονται για την συντήρηση εσωκομματικών ισορροπιών ίσως και να το απεύχονται πολλοί.

    Τέλος, επειδή η διαδικασία είναι καθρέφτης της νοοτροπίας: αν με ρωτούσε κανείς, θα συμβούλευα τον Αλέξη Τσίπρα ότι είναι προβληματικό επί της διαδικασίας να αποδέχεται το χρίσμα του κόμματος για τον Δήμο Αθηναίων όταν η πλειοψηφία των οργανώσεων της Αθήνας δεν τον στηρίζει. Μιλώ απέξω, χωρίς γνώση των διαδικαστικών λεπτομερειών και με μόνο οδηγό το αξιοπρεπές και το δέον. Καμία εσωκομματική ισορροπία δεν είναι σημαντικότερη από την τήρηση των προσχημάτων έστω, μιας δημοκρατικής, αποκεντρωμένης διαδικασίας. Αλλιώς ας καταργηθούν και οι οργανώσεις βάσης.

    Και για να υπάρχει αίσθηση του μέτρου: δεν είναι δα ότι διακδικεί κανείς από τους δυο την δημαρχία της Αθήνας...

    ΥΓ: Η κοινοβουλευτική ύπαρξη είναι ο κακός σύμβουλος του χώρου. Το κόμμα πάσχει από έναν εκλογικισμό (φυσικό επακόλουθο του να είσαι παράθεση στελεχικών μηχανισμών και όχι συλλογική πολιτική έκφραση πολιτών), που το κάνει πολιτικά ηλίθιο: τα πάντα κρίνονται σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, αφού δεν υπάρχουν σταθερές κοινωνικές βάσεις, κοινωνικές αναφορές και στρατηγική πέρα από το επόμενο εκλογικό αποτέλεσμα. Αποτέλεσμα αυτού του εκλογικισμού είναι και οι δύο προκύπτουσες τάσεις: η μία που θεωρεί ότι σκοπός της εκλογικής καθόδου είναι η ως αυταξία φιλοδοξία συνδιαχείρισης της εξουσίας και συνδιαμόρφωσης με όποιον είναι πρόσφορος (δηλαδή κυρίως με τους Γιελτσινικού τύπου "σοσιαλιστές" του ΠΑΣΟΚ) και η άλλη που απλώς απορρίπτει κάθε μη-αντιπολιτευτική κοινοβουλευτική παρουσία. Και οι δύο τάσεις είναι πολιτικά ανάπηρες και εκλαμβάνουν την αναπηρία τους ως πολιτικό προσόν. Αν οι στόχοι και οι αναφορά σου είναι κοινωνικοί και όχι εκλογικοί, οι εκλογές και η επιτυχία τους κρίνονται από το πόσο σε διευκολύνουν να πετύχεις τους στόχους αυτούς. Αν π.χ. θεωρείς ότι η ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ ή της ΔΕΗ είναι καταστροφικές κοινωνικά, υπόσχεσαι να υποστηρίξεις οιαδήποτε κυβέρνηση ανατρέψει τις ιδιωτικοποιήσεις αυτές. Αν θεωρείς ότι οι νόμοι περί την μετανάστευση είναι εγκληματικοί - υπόσχεσαι να υποστηρίξεις οιαδήποτε κυβέρνηση τους ανατρέψει, κ.ο.κ. Δεν συνεργάζεσαι για να συνεργαστείς και δεν κάνεις αντιπολίτευση για να το λες. Χρησιμοποιείς το κοινοβούλιο για να θέσεις στο κεντρικό πολιτικό προσκήνιο θέματα τα οποία παλεύεις εκεί που (σαν αριστερά θα έπρεπε να) πιστεύεις ότι κρίνεται η πολιτική σου: στην κοινωνία. Επίσης για να μπλοκάρεις εξελίξεις που θεωρείς αντι-κοινωνικές. Ακόμα και αν δεν υπάρχει ρεαλιστική προοπτική υιοθέτησης των θέσεών σου από κανέναν (όπως στην παρούσα συγκυρία), η διακηρυγμένη θέση σου ως προς το τι προτίθεσαι να συζητήσεις, τι να διαπραγματευτείς και τι να μην διαπραγματευτείς, μεταφέρει το βάρος της απάντησης στον συνομιλητή σου - και ανοίγει την συζήτηση στον κόσμο του.

    Απλά πράγματα αν δεν είσαι παγιδευμένος στο και καλά υπαρξιακό διακύβευμα των εκλογών. Αν έχεις κοινωνικές αναφορές, κανένα εκλογικό αποτέλεσμα δεν σε εξαφανίζει. Αντίθετα η συνεπής ιεράρχηση των πολιτικών στόχων είναι πιθανό να δώσει και το λεγόμενο "καλό" εκλογικό αποτέλεσμα.

    8.11.05

    Σφαγή στην Φαλούτζα: τεκμήρια του εγκλήματος

    Η τηλεόραση της RAI φιλοξενεί ένα ντοκυμαντέρ για την σφαγή της Φαλούτζα, που παρουσιάζει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του αγγλοαμερικανικού, ηθικού τρόπου πολέμου: καμμένα πτώματα από χημικά όπλα (λευκό φώσφορο), Αμερικανούς στρατιώτες να εξηγούν γιατί καθαρίζουν και δεκάχρονα, πτώματα με εμφανή σημάδια βασανιστηρίων και άλλα πολλά τεκμήρια της Αραβικής υπανάπτυξης. Εξαιρετικά αφιερωμένο στους θιασώτες των ανθρωπιστικών επεμβάσεων και του ιμπεριαλισμού της απελευθέρωσης.
    Δεν πρέπει να το δουν άνθρωποι που δεν έχουν γερά στομάχια ή είναι ευαίσθητοι σε τέτοια θεάματα.

    Υπάρχει και σε αγγλική βερσιόν.

    Η παράδοξη επικαιρότητα της Οκτωβριανής Επανάστασης



    [Τα σοβαρότερα που έλεγα]:

    Στην European Tribune (έναν αριστερό, συλλογικό διαδικτυακό χώρο μεταξύ πολυιστολογίου και χώρου διαλόγου), ο φίλατος DoDo, Ούγγρος ιστολόγος με ιδία πείρα περί των αποτελεσμάτων την Οκτωβριανής Επανάστασης, κατέθεσε ένα εξαιρετικό κείμενο για την σχέση της Οκτωβριανής Επανάστασης με το σήμερα, το οποίο μεταφράζω (περίπου) καθώς αποτελεί σύνοψη εκτιμήσεων που σε μεγάλο βαθμό συμμερίζομαι και οι οποίες ανακύπτουν σε συζητήσεις εδωπέρα κατά καιρούς:

    Η Οκτωβριανή Επανάσταση
    Μια χιονισμένη μέρα στην Αγία Πετρούπολη συνέβη κάτι.

    Για μένα, παλιά επί ancien regime, η 7η Νοεμβρίου σήμαινε πως έπρεπε να στέκομαι όρθιος επί μια ώρα σε μια απολύτως βαρετή τελετή, μαζί με ολόκληρο το σχολείο (με, κατά μέσον όρο, μια ντουζίνα από εμάς να λιποθυμούν και να πέφτουν κάτω στην διάρκειά της). Ήταν ένα μάλλον ευδιάκριτο σημάδι μιας ξένης κατοχής.

    Με την ΕΣΣΔ από καιρό νεκρή, θα νόμιζε κανείς πως η Οκτωβριανή Επανάσταση είναι ακόμα λιγότερο επίκαιρη σήμερα από τότε. Αλλά, όπως θα επιχειρηματολογήσω σε τέσσερα βήματα, έχει πολύ μεγαλύτερη σχέση με την σημερινή μας κατάστασή από όσο θα θέλαμε να παραδεχτούμε – θα πρέπει να παίρνουμε την ρητορική των νεοσυντηρητικών πιο σοβαρά...

    1. Ρομαντισμός

    Παρόλο και ενώ μισούσαμε την 7η Νοεμβρίου και γνωρίζαμε ότι το σύστημα βασιζόταν στο ψέμα, είχαμε ακόμα ρομαντικές αυταπάτες για τις απαρχές της επανάστασης – κάποιες από αυτές ήταν διαδεδομένες ακόμα και στη Δύση. Θα ήταν σοφό όμως να τις απορρίψει κανείς όλες μαζί (όπως το έκανα καθώς μάθαινα περισσότερα).

    Για τα παιδιά (καταλάβαμε μόνο στον γυμνάσιο πια) είχε να κάνει με τους καταπιεσμένους εργάτες και την ανατροπή του Τσάρου – αλλά ο Τσάρος είχε ανατραπεί έξι μήνες νωρίτερα: οι Μπολσεβίκοι ανέτρεψαν την καινούρια αστική κυβέρνηση, εκμεταλλευόμενοι τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις της. Ο Λένιν δεν ήταν ο αγνός ηγέτης του οποίου η κληρονομιά διαβρώθηκε από τον Στάλιν – τα πρώτα Γκουλάγκ (στα οποία εκτελούνταν οι κρατούμενοι) δημιουργήθηκαν κατά μήκος του καναλιού της Λευκής Θάλασσας υπό τον Λένιν, λίγους μήνες μετά την επανάσταση. Η Τσεκά του Ντζερζίνσκι (αργότερα KGB) ξεκίνησε την κόκκινη τρομοκρατία την ίδια περίπου εποχή.
    Ο Στάλιν επίσης, δεν ήταν εκείνος που ξεκίνησε την σύγκρουση με την πλειοψηφία των αγροτών. Ο ήρωας των Δυτικών διανοούμενων κομμουνιστών, ο Τρότσκυ, ήταν μισητός στους αγρότες, επειδή δήμευε τα πλεονάσματα και έκανε επιστρατεύσεις την εποχή της συγκομιδής, στρατολογώντας έναν Κόκκινο Στρατό που τον διοικούσαν κομισάριοι και τον πειθαρχούσαν οι εκτελέσεις, καθώς και επειδή κατέστειλε τις εξεγέρσεις που ο ίδιος προκαλούσε με τις μεθόδους του. Μάλιστα η επιστροφή στην κολεκτιβοποίηση απετέλεσε στροφή 180 μοιρών για τον Στάλιν, που υιοθέτησε την θέση του Τρότσκυ για το ζήτημα – και η περιορισμένη οικονομία της αγοράς την δεκαετία του '20, μπορεί να θεωρηθεί σαν μια πρώτη οικονομική αποτυχία της επανάστασης.

    Αυτό που ακολούθησε θα μπορούσε να ονομαστεί κρατικός καπιταλισμός – με τα μέλη του κόμματος να παίζουν τον ρόλο, επί της ουσίας, του ιδιοκτήτη, δρώντας ως καπιταλιστές. Το ότι κατέληξε εκεί, είναι αποτέλεσμα της ιδέας του Λένιν περί επαναστατικής πρωτοπορίας: από νωρίς η εκ των άνω καθοδήγηση σήμαινε την απίσχνανση του δημοκρατικού στοιχείου της επανάστασης, δηλαδή των Σοβιέτ (εργατικών συμβουλίων). Καθώς η επιλογή υποκαθιστούσε την εκλογή, η νομενκλατούρα έγινε η καινούρια ελίτ. Έτσι όχι μόνο οι αγρότες αλλά και οι εργάτες έγιναν υπήκοοι και όχι συμμετέχοντες.

    Εξάλλου τα πρώτα χρόνια, υπήρχε μια εναλλακτική λύση που ήταν και αριστερή-ριζοσπαστική και δημοκρατικά υποστηριζόμενη: στην Σιβηρία μια αντίπαλη κυβέρνηση, που την αποτελούσαν άλλοι κομμουνιστές (Μενσεβίκοι και Σοσιαλεπαναστάτες) και φιλελεύθεροι, εφάρμοσαν παρόμοιες εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις και ξεκίνησαν τον δικό τους Κόκκινο Στρατό χωρίς τρομοκρατία. Αλλά η κυβέρνηση αυτή ανετράπη από την επέμβαση του (Λευκού) αντιναύαρχου Κόλτσακ.

    2. Από την άλλη, πάλι

    Αν θέλει κανείς να κρίνει την Οκτωβριανή Επανάσταση η εστίαση στα παραπάνω είναι πολύ μυωπική. Ποιες ήταν οι εναλλακτικές λύσεις; Οι Λευκοί είχαν τη δική τους Λευκή Τρομοκρατία. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν ήταν πιο δημοκρατικοί από τους Μπολσεβίκους και υποστηρίζονταν από ξένες δυνάμεις που είχαν τους δικούς τους ιμπεριαλιστικούς στόχους. Μιλάμε για μια χώρα όπου μόλις μερικά χρόνια νωρίτερα, η μέθοδος που προτιμούσε η κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει την δημόσια δυσαρέσκεια ήταν να τα ρίχνει στους Εβραίους και να ξεκινά μαζικά πογκρόμ [1]

    Η αδυναμία μάλιστα της κυβέρνησης Κερένσκυ και η ευκολία με την οποία η κυβέρνηση της Σιβηρίας ανετράπη, μπορούν να θεωρηθούν αποδείξεις για το ότι οι καλοπροαίρετοι προοδευτικοί δεν είχαν καμία ελπίδα να πετύχουν, για το ότι δεν υπήρχε κάποια πραγματική πλουραλιστική εναλλακτική λύση, ούτε κάποιος μη-επαναστατικός τρόπος για να εκδιωχθούν οι παλιές ελίτ. Το ότι ο Κόκκινος Στρατός ήταν δεκαπλάσιος σε αριθμό στρατιωτών από όλα τα στρατεύματα των Λευκών μαζί, καταδεικνύει κάτι περισσότερο από τις σκληρές μεθόδους του Τρότσκυ: την μαζική υποστήριξη που διέθετε. Η Επανάσταση των Μπολσεβίκων ήταν μια γνήσια προσπάθεια να επιτευχθεί πραγματική πρόοδος, αλλά οι δρόμοι προς την καταστροφή ήταν πολλοί και ανοιχτοί.

    Λέγεται συχνά πως έξω από την Μόσχα, η ύπαιθρος μοιάζει σαν πριν έναν αιώνα, και ότι η εξουσία παραμένει η ίδια από τότε: ο Τσάρος Νικόλαος έδωσε την θέση του στον Τσάρο Πούτιν. Ούτε αυτό είναι απόλυτα ακριβές. Οι ετοιμόρροπες παράγκες στα χωριά αυτά που δεν τα φτάνει ασφαλτοστρωμένος δρόμος έχουν ηλεκτρισμό και τρεχούμενο νερό. Οι συντάξεις είναι ελάχιστες, οι δημόσιες συγκοινωνίες κακές, αλλά τίποτα από όλα αυτά δεν υπήρχε πριν από 100 χρόνια. Δεν υπάρχουν μεγάλοι γαιοκτήμονες: αντίθετα από την κολεκτιβοποίηση, η αναδιανομή της γης πριν και μετά τις δημεύσεις του Τρότσκι δεν μπορεί να αντιστραφεί.

    Οι αντιλήψεις άλλαξαν κι αυτές. Άνθρωποι κάθε κοινωνικής προέλευσης θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική την εκπαίδευση των παιδιών τους. Παραδόξως, παρότι το καθεστώς φτιάχτηκε πάνω σε ένα σωρό από ψέματα εμφανή σε όλους, κάποια από τα διατυμπανιζόμενα ως ιδεώδη του υιοθετήθηκαν από την πλειονότητα του πληθυσμού. Οι ολιγάρχες της περιόδου Γιέλτσιν ήταν τόσο μισητοί που δεν προκαλεί εντύπωση η ευκολία με την οποία τους αποτελείωσε ο Πούτιν. Και παρότι τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου και της Κεντρικής Επιτροπής είχαν τις ιδιωτικές τους βίλες (ντάτσες), άνετες με όλες τις Δυτικές συσκευές, αυτό που μου έκανε εντύπωση όταν τις πρωτοείδα σε φωτογραφίες μετά το 1989 ήταν η έλλειψη διακόσμησης: ένα είδος πουριτανισμού που επιβαλλόταν ακόμα και στους δικτάτορες.

    3. Ανακωχή

    Όμως, θα μπορούσε να πει κανείς, δεν ήταν μόνο πολλά από τα παραπάνω αποτέλεσμα προπαγανδιστικών κινήσεων, αλλά η ίδια πρόοδος επιτεύχθηκε και στην Δύση – και προχώρησε περισσότερο χωρίς το αιματοκύλισμα!

    Δεν νομίζω.

    Οι δυτικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις συνέβησαν υπό την σκιά της ΕΣΣΔ. Η σύνδεση είναι μάλλον ξεκάθαρη στην περίπτωση του Αμερικάνικου Νιου Ντηλ [2] (όπου όντως το Νιου Ντηλ, το FBI και τα κακά νέα από την Ρωσία συνδυάστηκαν για να ξεριζώσουν τα κοινωνικά κινήματα) και των φασισμών (που συχνά αυτοπροσδιορίζονταν ως αντίπαλοι του Μπολσεβικισμού). Τα κύματα των μεταρρυθμίσεων μετά από τους δύο παγκόσμιους πολέμους, ειδικά μετά τον Δεύτερο, όταν το κράτος-πρόνοιας εγκαθιδρύθηκε πανευρωπαϊκά από τους Σοσιαλδημοκράτες ή από τους Χριστιανοδημοκράτες, συνέβησαν με συγκριτικά μικρές αντιστάσεις από την πλευρά των ελίτ – ή πάντως πολύ μικρότερες από ότι πριν τους Πολέμους (Άλλωστε ο βίαιος θάνατος του επεκτατικού φασισμού [3] τον καθιστούσε λιγότερο ελκυστική ως εναλλακτική λύση.)

    Το αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων αυτών ήταν μια κοινωνία που δεν ταίριαζε πια με την κλασσική Μαρξιστική ανάλυση: η νέα πλειοψηφία έγινε η μεσαία τάξη. Μια μεσαία τάξη που ονειρευόταν να γίνει ανώτερη τάξη και παρότι, όπως και πριν, τα όνειρα αυτά πραγματοποιούνταν μόνο για τους λίγους τυχερούς, η προοπτική αυτή εξαφάνισε τις σκέψεις για επανάσταση – ή ακόμα και την ιδέα της κοινωνικής τάξης, εξ ου και η σχετική ψευδαίσθηση μιας αταξικής κοινωνίας. Για να το πούμε απλά: εκείνοι που είχαν τα περισσότερα μπορούσαν πια να βασίζονται σε μια πλειοψηφία «εχόντων αρκετά» εναντίον εκείνων που δεν είχαν τίποτα, για να υπερασπιστούν την καθεστηκυία τάξη.

    Εκεί που θέλω να καταλήξω με αυτό το τρίτο σημείο ήταν ότι το Ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος και το Αμερικανικό Νιου Ντήλ συνέβησαν επειδή οι περισσότερες από τις ελίτ συμφώνησαν σε μια ανακωχή στον ταξικό πόλεμο – και αυτό σε μεγάλο βαθμό επειδή φοβόντουσαν μια κομμουνιστική επανάσταση στις χώρες τους, φοβισμένοι από το φαινομενικά άτρωτο της Σοβιετικής Ένωσης.

    Έτσι, όπως το βλέπω και για να το πούμε με ακραίο τρόπο: η ευμάρεια πολλών από σάς έγινε δυνατή μόνο με τον θάνατο εκατομμυρίων Ρώσων (και άλλων υπηκόων της αυτοκρατορίας) .[4]

    Υπάρχει μια ομάδα ιδεολόγων που φαίνεται να το γνωρίζουν αυτό καλά

    4. Οι νεοσυντηρητικοί

    Με ενοχλούσαν αφόρητα οι Αμερικάνικες θριαμβολογίες (κυρίως από τους νεοσυντηρητικούς, αλλά όχι μόνο από αυτούς και όχι μόνο από ρεπουμπλικάνους) για το πώς υποτίθεται ότι «κέρδισαν» τον Ψυχρό πόλεμο. Αν κάτι είχε συμβεί ήταν η εσωτερική κατάρρευση των καθεστώτων – και τα γεγονότα όπως είχαν εκτυλιχτεί ξάφνιασαν την Δύση.
    Κοιτάζοντας όμως τα γεγονότα των τελευταίων δεκαπέντε χρόνων, αρχίζω να το σκέφτομαι καλύτερα.

    Φανταστείτε το θέμα από την δικιά τους σκοπιά, σύμφωνα με την οποία κάθε απειλητικός προοδευτισμός συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με τους Κομμουνιστές, και όπου η απειλή του Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου και η «απειλή» των κοινωνικών αλλαγών συνδέονται άρρηκτα ως μια ενιαία απειλή για την ύπαρξή τους. Οι πρώην τροτσκιστές ανάμεσά τους θα πρέπει να γνώριζαν τόσο ότι η Σοβιετική αυτοκρατορία προήλθε από γνήσιες απόπειρές αριστερής αλλαγής (βλ. το σημείο 2) και ότι οι σπόροι των τεράστιων προβλημάτων της είχαν σπαρθεί εξ αρχής (βλ. σημείο 1). Τι αίσθημα ανακούφισης θα πρέπει να τους προσέφερε η κατάρρευση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας. Μια τεράστια αποτυχία της αριστεράς. Η έκλειψη του κινδύνου οριστικής ήττας. Καμιά ρεαλιστική εναλλακτική λύση.

    Καμιά ανάγκη πια για ανακωχή.

    Κέρδισαν. Κέρδισαν την ελευθερία να ξαναξεκινήσει ο ταξικός πόλεμος και την αυτοπεποίθηση ότι θα τον κερδίσουν κι αυτόν.

    Για τα ευρύτερα τμήματα της οικονομικής, πολιτικής και μιντιακής ελίτ (τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη) αυτό δεν χρειάζεται να συνειδητοποιηθεί παρά μερικώς. Λέγοντας «ταξικό πόλεμο», δεν εννοώ ούτε κάποια μεγάλη συνωμοσία, ούτε ότι ο κάθε πλούσιος συμμετέχει αναγκαστικά – απλώς ότι εκείνοι που προτίθενται να διαστρεβλώσουν την πραγματικότητα για να υπερασπίσουν τα προνόμιά τους θα το κάνουν, όπως και ότι όσων η άποψη της πραγματικότητας περιορίζεται από την κοινωνική τους θέση, θα την διατηρήσουν ως έχει. Αλλά για τους νεοσυντηρητικούς (και εν μέρει και τους νεοφιλελεύθερους) ο τελικός στόχος είναι ξεκάθαρος: η κατάλυση εκατό χρόνων κοινωνικής προόδου.

    Έτσι ηττήθηκε το σχέδιο [στις ΗΠΑ] για καθολική περίθαλψη, έτσι πήρε μπροστά η οικονομία-φούσκα του Γκρήνσπαν και έτσι ξεδιπλώθηκαν οι πολιτικές της διάλυσης των πάντων από την κυβέρνηση Μπους. Έτσι ήρθαν και οι υποχωρήσεις των σοσιαλδημοκρατών παγκοσμίως, μπροστά στις ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις των νεοφιλελευθέρων την δεκαετία του 1990, οι οικονομικές και κοινωνικές «μεταρρυθμίσεις» και οι σαθρές στατιστικές που τόσο κριτικάρουμε εδώ στην European Tribune. Και όλα αυτά θα συνεχιστούν: τι έχουν να φοβηθούν;

    Άλλωστε η φθορά των μεσαίων τάξεων είναι πολύ αργή, Ακόμα και αν η επερχόμενη κατάρρευση της βασισμένης στην πίστωση Αμερικανικής οικονομίας είναι χειρότερη από ότι αναμένεται, μπορεί να πάρει δεκαετίες μέχρι η νέα κατώτερη τάξη (που και πάλι δεν χωράει στην κλασσική Μαρξιστική ανάλυση: θα είναι λιγότερο εργατική και περισσότερο τάξη υπηρεσιών) να γίνει πλειοψηφική. Μέχρι τότε, η μεσαία τάξη θα συμπεριφέρεται σαν να μην παίρνει χαμπάρι τι της συμβαίνει. Ούτε η σημερινή κατώτερη τάξη είναι ιδιαίτερα ενεργή – συγκρίνετε και αντιπαραθέσετε την σημερινή αύξηση των εμπρησμών στην Γαλλία (τις «ταραχές») με, ας πούμε, τα πρόσφατα γεγονότα στην Αργεντινή ή την Βολιβία, ή ιδιαίτερα το 1968. (Θα ήταν η μέγιστη ειρωνεία αν γινόταν κάποια επανάσταση στην Κίνα, μια επισήμως κομμουνιστική χώρα)

    Συμπέρασμα

    Όχι δεν θέλω να ισχυριστώ ότι θα χρειαστούμε μια επανάσταση για να το σταματήσουμε αυτό, πόσο μάλλον Ερυθρή Τρομοκρατία. Αλλά αυτό που πιστεύω είναι ότι σήμερα, για να επιτύχει μια αριστερή κυβέρνηση ως αριστερή, θα πρέπει να είναι έτοιμη να συγκρουστεί σκληρά και να μην αναδιπλωθεί μπροστά σε μια έντονη και συνεχή αντιπολίτευση [5]. Για μας τους Ευρωπαίους αυτό σημαίνει ότι δεν θα πρέπει απλά να ονειρευόμαστε μια επιστροφή στο συναινετικό «Μοντέλο της Ρηνανίας», γιατί τα περισσότερα από τα βιομηχανικά αφεντικά μας δεν έχουν διάθεση να συνεργαστούν για κάτι τέτοιο – ονειρεύονται πια διαφορετικά όνειρα. Από την άλλη, η εστίαση απλά στο τι κάνουν οι αντίπαλοί μας δεν αρκεί – η Οκτωβριανή Επανάσταση θα πρέπει να αποτελέσει μάθημα για το ότι το έργο μπροστά μας είναι δύσκολο και για το ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να καταλήξουν οι καλές προθέσεις σε καταστροφή.

    [1]Τότε ήταν που κατασκευάστηκε το «κλασσικό» αντισημιτικό «Τα πρωτόκολλα των σοφών της Σιών» από την τσαρική μυστική αστυνομία. Αργότερα η προπαγάνδα των Λευκών θα δημιουργούσε την εξίσωση Κομμουνιστές=Εβραίοι (νομίζω πως η σημασία των Ρώσων προπαγανδιστών έχει υποτιμηθεί και το έργο των Γερμανών αντισημιτών του 19ου αιώνα έχει υπερτιμηθεί, στην συζήτηση για τις ιστορικές καταβολές της ναζιστικής ιδεολογίας?

    [2] Ο Keynes έγραφε:

    "Τα αυταρχικά σημερινά καθεστώτα μοιάζουν να λύνουν το πρόβλημα της ανεργίας εις βάρος της αποτελέσματικότητας και της ελευθερίας. Είναι σίγουρο ότι ο κόσμος δεν θα ανεχτεί για πολύ περισσότερο την ανεργία η οποία, πέρα από σύντομα διαστήματα ενθουσιασμού, σχετίζεται κατά την γνώμη μου αναπόφευκτα με το σημερινό καπιταλιστικό ατομικισμό. Αλλά ίσως να καταστεί δυνατό με την σωστή ανάλυση του προβλήματος να θεραπεύσουμε την αρρώστια αυτή διατηρώντας την αποτελεσματικότητα και την ελευθερία."

    [3] Ο φασισμός δεν πέθανε με τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Ισπανική και η Πορτογαλική εκδοχή του συνεχίστηκε – αν και αποσκληρύνθηκαν – μέχρι την δεκαετία του 1970 και αναστήθηκαν μετά στην Λατινική Αμερική [και στην Ελλάδα θα πρόσθετα εγώ].

    [4] Θα μπορούσε κανείς να εικάσει τι θα γινόταν αν η επανάσταση άρχιζε από την Αγγλία, αλλά παραμένω σκεπτικιστής – οι Μαρξιστές ήταν πολύ αφελείς για να έχουν αρκετούς ελέγχους και μηχανισμούς εναντίον ατόμων με εξουσιαστικές φιλοδοξίες και ακόμα και με εργατικό έλεγχο αντί για κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας, υποψιάζομαι ότι θα είχε αποτύχει οικονομικά στο επίπεδο της ανάπτυξης.

    [5] Υπάρχει ένα πιο πρόσφατο και λιγότερο αιματηρό παράδειγμα από την Οκτωβριανή Επανάσταση. Αν και μπορεί κανείς να κριτικάρει τον Τσάβες για πολλά πράγματα, αυτό είναι σίγουρα ένα μάθημα από την Βενεζουέλα.

    7.11.05

    Οκτωβριανή Επανάσταση

    Σήμερα είναι η επέτειος της μεγάλης Σοβιετικής Επανάστασης (ναι τον Νοέμβριο λόγω αλλαγής ημερολογίων στο ενδιάμεσο). Η γιορτή αυτή μπορεί να μην είναι πλέον στο επίσημο Ρωσικό εορτολόγιο, αλλά η πλειοψηφία των Ρώσων την βλέπει ακόμα μάλλον θετικά. Οι χώρες που την μνημονεύουν πλέον είναι τύπου Βιετνάμ.

    Ως συνεισφορά του Ιστολογίου στους εορτάζοντες σας παραπέμπω στο εμ πι τρία του Σοβιετικού ύμνου (δεξί κλικ και save as), στην μετάφραση του ύμνου στα Αγγλικά και στην φωνητική απόδοση των ρωσικών στίχων με λατινικούς χαρακτήρες.

    Λοιπόν πάμε όλοι μαζί:

    "Σογιούζ νερουσίμι ρεσπούμπλικ σβομπόντνιχ
    σπλοτίλα ναβέκι βελίκαγια Ρους..."


    Τα σοβαρότερα σε λίγο...

    Σαρκοζύ κανείς ή να μη ζει;

    Με τις δουλειές που έχω δεν κατόρθωσα να γράψω για όλα εκείνα που ήθελα την εβδομάδα που πέρασε. Ιδού η συντετμημένη βερσιόν περί των διαδραματιζόμενων στην Γαλλία εν τάχει:

    Το μόνο καλό από την συνεχιζόμενη εξέγερση στα banlieu είναι ότι ξεβρακώνεται αυτό το φασιστόμουτρο ο Σαρκοζύ. Ο απίστευτος αυτός καραγκιόζης φρόντισε με τις αλλεπάλληλες δηλώσεις του να οξύνει τα πράγματα καθημερινά, μιλώντας για κατακάθια και για "αμμοβόλιση ή υδροβόλιση" των συνοικιών. Είναι σίγουρο πως πιστεύει ότι κτίζει έτσι πολιτικό κεφάλαιο - μεταξύ των ξενόφοβων και των νοικοκυραίων. Είναι νομίζω αναπόφευκτο όμως ότι, αν σε λίγο καιρό κατέβει υποψήφιος για πρόεδρος, θα προκληθεί και πάλι χάος. Δήλωσε πάντως ο μεγάλος ότι "οι ταραχές συντονίζονται πανεθνικά μέσω του Ίντερνετ από σπείρες εγκληματιών", εξασφαλίζοντας έτσι το ειδικό βραβείο για την πιο ιδιαζόντως ανόητη τεχνοφοβική δήλωση της χρονιάς, ενώ ταυτόχρονα έθεσε σοβαρή υποψηφιότητα για την πιο αστήρικτη κουβέντα που ξεστόμισε δημόσιο πρόσωπο το 2005.

    Να σημειώσω ότι όπως αναφέρει αυτό το πρόσφατο προφίλ του ανδρός στο Foreign Policy, κι ο Σαρκοζύ, "δικός μας" είναι:

    His Hungarian father fled the communists at the end of World War II and ended up in Paris, where he married the daughter of a Greek ?migr? surgeon. The marriage was short-lived, and Sarkozy’s mother worked hard to give, on her own, a typical bourgeois Parisian education to her three sons.


    Τι σου φτιάχνει το έθνος...

    Επειδή σε θέματα εξεγέρσεων σε φτωχές συνοικίες δεν πιστεύω την επίσημη άποψη, μια και τα πράγματα είναι συνήθως πιο σύνθετα (ή απλώς διαφορετικά) από ότι μια αφελής κοινωνιολογία επιτρέπει να διακρίνουμε, περιμένω να καλμάρουν τα πράγματα για να ακούσω από πρώτο χέρι το τι παίχτηκε. Αυτό που ενώνει τους εξεγερμένους πιτσιρικάδες μοιάζει πάντως να είναι ο "Σαρκό".

    Προς το παρόν:

  • ο Jerome στο Παρίσι, γράφοντας για την εξαιρετική και συνιστώμενη, διαδικτυακή European Tribune, μεταφέρει μια ψυχραιμότερη και κοντινότερη εικόνα της κατάστασης - σε αντίθεση με τις υστερικές κραυγές του αγγλόφωνου τύπου, οι οποίες είναι συχνά κωμικές.


  • Ο Doug Ireland, αναφέρει άρθρο της Monde [δεν το βρήκα στο δίκτυο], που γράφει ότι:

    Ο Σιράκ και οι συντηρητικοί του έχουν επιδεινώσει 30 χρόνια αδιαφορίας για τα γκέτο περιορίζοντας ακόμα περισσότερο τα κοινωνικά προγράμματα: μείωσαν κατά 20% των επιδοτήσεων για συνοικιακές ομάδες που συνεργάζονται με την νεολαία σε σχέση με το 2003, περιέκοψαν τα προγράμματα εργασιακής εκπαίδευσης για νέους και την φορολογική επιβράβευση της πρόσληψης νέων από τα γκέτο, περιέκοψαν την εκπαίδευση και τα προγράμματα που είχαν ως στόχο την εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης στα παιδιά, περιέκοψαν την συνοικιακή αστυνομία που γνωρίζει τα παιδιά του γκέτο και συνεργάζεται μαζί τους (όταν ο Σαρκοζύ πήγε στην Τουλούζη είπε στην συνοικιακή αστυνομία "Η δουλειά σας δεν είναι να παίζεται ποδόσφαιρο με τα παιδιά αυτά, η δουλειά σας είναι να τα συλλαμβάνετε!"). Με όλο και λιγότερους συνοικιακούς αστυνομικούς για να επιτελέσουν το έργο πρόληψης που θα εκτόνωνε την αποξένωση της νεολαίας και την βία, η εναλλακτική λύση ήταν να περιμένουν κι άλλες εκρήξεις και να στέλνουν μέσα μετά τα CRS (Γαλλικά ΜΑΤ). Οι περικοπές των κοινωνικών προγραμμάτων και η ένταση της καταπίεσης είναι συνταγή για περισσότερη βία.


  • Τέλος, ο λένιν του διαδικτύου συνοψίζει τα όσα λέχθηκαν και έγιναν και παραπέμπει σε εξαιρετικά πλούσιο και πολύπλευρο σχετικό υλικό.
  • 3.11.05

    Κι άλλη ηλεκτρονική γκάφα

    Σε μια είδηση που δεν κατόρθωσα να βρω στα Ελληνικά ΜΜΕ, συνελήφθη λέει, Σουηδός προγραμματιστής ως σπάμερ, με κατά τα φαινόμενα επιεικώς αστεία στοιχεία. Ο Σουηδός, Ρικ Ντάουνς (Rick Downes) είναι ιδιοκτήτης των εταιριών λογισμικού Rixstep.com και Radsoft.net και πολέμιος του σπαμ. Φαίνεται πως τρέχει τις εταιρίες του αυτές από το σπίτι του στην Κρήτη και πρόσφατα προτάθηκε για το ΔΣ της καινούριας υπηρεσίας της ΕΕ για την ασφάλεια του διαδικτύου. Οι αρχές στα Χανιά (από ότι καταλαβαίνω) συνέλαβαν τον άνθρωπο και του πήραν τον υπολογιστή...

    Με δεδομένη την ασχετίλα που δέρνει την Ελληνική αστυνομία για τα σχετικά θέματα, θεωρώ εξαιρετικά πιθανή άλλη μια γκάφα στην δίωξη του ηλεκτρονικού εγκλήματος. Όποιος ξέρει κάτι περισσότερο επί του θέματος παρακαλείται να συνεισφέρει στα σχόλια.

    Το εξοργιστικό της υπόθεσης εξιστορείται σε αυτήν εδώ την επιστολή στο σάιτ της Rixstep, ενώ η γυναίκα του έστειλε αυτήν την επιστολή διαμαρτυρίας στον Καραμανλή.

    Με άλλα λόγια: πεδίο ρόμπας λαμπρό...

    Ενημέρωση: Εμ δεν σας προφταίνω, το είπα, μέχρι να το γράψω αυτό, είχε ανεβάσει την είδηση (με τα ίδια ακριβώς λινκ) ο Τζιτζίκος. Γερνάω και αργώ.

    Εμημέρωση 2: Ημερολόγιο των εξελίξεων από τον ίδιο τον παθόντα. Η εκτίμησή του περί αστυνομικού κράτους και οι φόβοι του ότι η τοπική αστυνομία θα εγκαταστήσει κάτι στον υπολογιστή του για να τον ενοχοποιήσει, ίσως να φανούν υπερβολικοί - αλλά τα θεωρεί κανείς αδικαιολόγητα;