Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αϊτή: το χρέος


Haïti, mon pays,
wounded mother I'll never see.
Ma famille set me free.
Throw my ashes into the sea.

Mes cousins jamais nés
hantent les nuits de Duvalier.
Rien n'arrete nos esprits.
Guns can't kill what soldiers can't see.


Arcade Fire: Haiti


 
Ο Τρίτος Κόσμος δεν είναι μια στατική περιγραφή μιας χώρας: είναι η περιγραφή μιας κοινωνικής και οικονομικής ιστορικής διαδικασίας. Η Αϊτή δεν «γεννήθηκε» φτωχή: ήταν για ένα αιώνα η επικερδέστερη Ευρωπαϊκή αποικία στον κόσμο. Μια κερδοφορία που είχε επιτευχθεί μέσω φυσικά της δουλείας, και προηγουμένως της γενοκτονίας των ιθαγενών της κατοίκων. Ο σεισμός που έπληξε την Αϊτή ήρθε και κάθησε πάνω σε μια ιστορία – και μόνο μέσω της πορείας αυτής είναι δυνατόν να γίνει κατανοητή η καταστροφικότητά του. Ακολουθούν χαρακτηριστικά στιγμιότυπα από την ιστορία αυτή:

Η Αϊτή υπήρξε το θέατρο της μόνης επιτυχημένης εξέγερσης σκλάβων στην ιστορία. Το 1794 η επιτυχία της Αϊτινής επανάστασης και η συγκυρία, οδήγησαν την (επαναστατική) Γαλλική εθνοσυνέλευση στην κατάργηση της δουλείας σε όλες τις Γαλλικές κτήσεις και την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Αϊτής. Και οι δύο αυτές εξελίξεις αναστράφηκαν: ο Ναπολέων επανέφερε την δουλεία στις Γαλλικές κτήσεις (αν και δεν μπορούσε να κάνει κάτι για την Αϊτή και την Γουαδελούπη όπου συνάντησε σθεναρότατη αντίσταση και αποδέχθηκε το τετελεσμένο) και το 1824 ο Κάρολος της Γαλλίας επανήλθε σαν κοινός εκβιαστής και ζητούσε από τους πάμπτωχους Αϊτινούς να πληρώσουν «αποζημίωση» 150 εκατομμυρίων φράγκων (που έγιναν 90 μετά από διαπραγματεύσεις), για τις απώλειες των Γάλλων δουλοκτητών σε σκλάβους και φυτείες – ή να αντιμετωπίσουν ένα γενικό αποκλεισμό από όλες τις ναυτικές δυνάμεις της εποχής, δηλαδή την βεβαιότητα του λιμού. Το ποσό αυτό ήταν ιλιγγιώδες, ίσο περίπου με το εθνικό εισόδημα της Γαλλίας την εποχή εκείνη (σήμερα θα ισοδυναμούσε με 22 δισεκατομμύρια δολάρια, τότε ήταν περισσότερο από το ΑΕΠ της Γαλλίας!) και η Αϊτή αναγκάστηκε να το δεχτεί. Και το πλήρωνε. Μέχρι το 1947. Ένα απίστευτο βάρος για μια χώρα του τρίτου κόσμου, αλυσίδα στο πόδι και χειροπέδες.

Η συνέχεια περιλάμβανε περαιτέρω γεωπολιτικούς γκανγκστερισμούς: ο «ειρηνιστής» Πρόεδρος Ουίλσον εισέβαλε στην Αϊτή για να διαφυλάξει τα Αμερικανικά συμφέροντα και να αποκρούσει στην «Γερμανική επιρροή», αλλά και να αποτρέψει την πιθανότητα αποκήρυξης των χρεών της χώρας. Έτσι η Αϊτή έμεινε υπό Αμερικανική κατοχή από το 1915 μέχρι το 1934, ενώ παρενέβαινε στην οικονομική διαχείριση της χώρας μέχρι το 1947. Στην συνέχεια ένα σύντομο διάστημα αστάθειας υπό την υψηλή εποπτεία των ΗΠΑ διαδέχθηκε μια από τις κλεπτοκρατικότερες οικογενειακές δικτατορίες στην σύγχρονη παγκόσμια ιστορία, η αιματηρή και καταστροφική δικατατορία των Ντυβαλιέ, πατέρα και υιού, προστατευομένων της CIA. Όταν ανατράπηκε από μια λαϊκή εξέγερση, ο Ζαν Κλωντ Ντυβαλιέ (ο γιος), λέγεται πως απέδρασε από την χώρα έχοντας εκπατρίσει 500 - 900 εκατομμύρια δολάρια από την χώρα, ποσό μεγαλύτερο ίσως από το εξωτερικό χρέος που είχε η  Αϊτής όταν ανέλαβε ο Φρανσουά Ντυβαλιέ (ο πατέρας, γνωστός και ως Παπά Ντοκ) – πέρα από τα όσα είχαν καταναλώσει στην τριακονταετία οικογενειακώς... Τα χρήματα αυτά αποτελούν σήμερα τμήμα του εξωτερικού χρέους της Αϊτής. Η Αϊτή διεκδικέι μέρος τους με κάποια μικρή επιτυχία. Ο γενναιόδωρος Ζαν Κλωντ, πρόσφερε 6 εκατομμύρια Ευρώ, από την βίλα του στο Παρίσι για τα θύματα του σεισμού.

Ο πρώην πρόεδρος Ζαν Μπερτράντ Αριστίντ, παρά τις ταλαντεύσεις και τα παραστρατήματά του, υπήρξε ο μόνος πρόεδρος που έδειξε ενδιαφέρον και βελτίωσε την πρόσβαση της πλειονότητας του πληθυσμού στην περίθαλψη, στην δικαιοσύνη και στην παιδεία, φρόντισε για την επάρκεια και την πρόσβαση σε τρόφιμα, ανδιένειμε την γη και έπραξε διάφορα άλλα αντιαναπτυξιακά. Για αυτό τον λόγο άλλωστε ανετράπη δύο φορές μέσα σε δέκα χρόνια, την τελευταία φορά το 2004, όταν και τον απήγαγαν και τον ξαπόστειλαν στην Νότιο Αφρική και απαγόρευσαν δια νόμου το κόμμα του, παρότι ήταν το μεγαλύτερο κόμμα της χώρας. Η απαγόρευση συνεχίζεται με τις ευλογίες της κυβέρνησης Ομπάμα.

Πάνω σε όλα αυτά και στην συνεχή εχθρότητα της υπερδύναμης απέναντι σε οποιονδήποτε δήλωνε πως επιθυμούσε καν να στρέψει πόρους μακριά από τα κέρδη των τραπεζών, για την ανάπτυξη της χώρας δημιουργήθηκε το κέλυφος μιας χώρας που τσάκισε ο σεισμός. Η υπανάπτυξη δεν είναι αποτέλσμα της οκνηρίας ή της μαλθακότητας των κατοίκων της χώρας, αλλά ιστορικών επιλογών, όχι κυρίως των ιδίων αλλά της Δύσης.

Σήμερα λοιπόν, βασική προϋπόθεση οιασδήποτε ανοικοδόμησης στην χώρα είναι η απαλοιφή του χρέους της ως μη-νόμιμου. Ήδη υπάρχουν  κινήσεις και συλλογή υπογραφών για ακριβώς αυτόν τον λόγο, αλλά και ακόμα παραπέρα και μια ανάλογη διακήρυξη για την επιστροφή από την Γαλλία του χρέους της εξαγοράς της ελευθερίας της Αϊτής (των "λύτρων" ενός χυδαίου εκβιασμού), της αποκατάστασης μιας ιστορικής αδικιάς. Είναι βέβαιο ότι η κατάργηση του χρέους, η αποκατάσταση της δημοκρατίας, αλλά και η υποδοχή και η νομιμοποίηση των χιλιάδων προσφύγων από την Αϊτή που θέλουν να πάνε σε συγγενείς τους στις ΗΠΑ κυρίως, και στην Γαλλία, ή που ήδη βρίσκονται εκεί, είναι μέτρα πυ μάλλον θα αποδειχθούν πολλάκις αποτελεσματικότερα της αποστολής πεζοναυτών στο αεροδρόμιο του Πορτ-ο-Πρένς...


 



Arcade Fire, Haiti

Σχόλια

Ο χρήστης Kouti είπε…
Αναδημοσιευσαμε το αρθρο σου στο Κουτι της Πανδωρας.
Καλη συνεχεια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ζωνιανά

Διαβάζω και ακούω τα όσα γράφονται και λέγονται το αιματηρό περιστατικό στα Ζωνιανά με την ελαφρά δυσανασχέτηση που ως Κρητικός της διασποράς νιώθω, βλέποντας ότι ο κοινός τόπος και το αναμενόμενο παρά τοις Κρησί, γίνεται πηχυαίος τίτλος και "ανακαλύπτεται" από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ ως κεραυνός εν αιθρία, ως κάτι το αναπάντεχο. Η δυσανασχέτηση προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοιου είδους θέματα φτάνουν μέχρι την Αθήνα όταν υπάρχουν νεκροί - και τότε φτάνουν ως έτοιμο θέαμα και με μεγάλη απόσταση από την τοπική οπτική. Από την άλλη δεν νιώθω αρκετά κοντά στα τεκταινόμενα στο νησί πλέον, ώστε να έχω κάποια σημαντική άποψη να συνεισφέρω. Αυτοί που βιώνουν την κατάσταση, είναι καλύτερα σε θέση και να την εκτιμήσουν. Εδώ θέλω να παρατηρήσω κάποια πράγματα και να παραπέμψω σε πλησιέστερους παρατηρητές.

- Όσοι βλέπουν στις μαφίες του Μυλοποτάμου κάποιου είδους "αντεξουσιαστές" και "εχθρούς του κράτους", είναι μακριά νυχτωμένοι. Η κατάσταση αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα π…

Το όπλο της λανθασμένης πρόβλεψης

Επ' αφορμή της νικηφόρου μάχης του πακέτου λιτότητας και της σίγουρης επιστημοσύνης με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών μετέφερε την αισιοδοξία του, ας εξετάσουμε τις βάσεις της και την προϊστορία των επισήμων εκτιμήσεων για την πορεία της Οικονομίας της χώρας μας στα χρόνια της κρίσης:
Sins of Commission Από το Real World Economics Review, o Jesse Frederik, στο άρθρο του "Folly from Olly. The disasterous quality of the economic predictions of the European Commission" κάνει την παρακάτω παρατήρηση σε ότι αφορά τις προβλέψεις της Κομισιόν για τις επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας, κατά την διάρκεια του Μεγάλου Ελληνικού Κραχ, την οποία μετάφρασα στα Ελληνικά (χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ελπίζω στην κατανόησή του λόγω της πιεστικής επικαιρότητας):



 Στον πίνακα παρουσιάζονται οι πέντε ενημερώσεις της εκτίμησης της Κομισιόν, κατά την διάρκεια του έτους με την πρώτη να δημοσιεύεται την άνοιξη της προηγούμενης από την εκτιμώμενη χρονιά. Σημειώνω πως η τελευταία επικαιροπ…

Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

[Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

@Mandravelis Η πείνα των μαθητών δεν είναι hoax http://t.co/WbAe7biTwp
— talws (@talws) November 25, 2013 Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου …