Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Μια ωραία δημογραφική κρίση

Η δημογραφική κρίση λοιπόν επίκειται. Το 2050 το αργότερο, τέρμα τα δίφραγκα. Πετάχτε την γιαγιά από τον τραίνο, μην ταΐζετε άλλο τον παππού. Ο γέρος δεν είναι παρά ένα παράσιτο σε έναν κόσμο που ζει και πεθαίνει για να μεγεθύνει τους οικονομικούς δείκτες – και μόνον. Αν θέλουν να επιζήσουν, να πάνε να δουλέψουν τα ρεμάλια.

Δεν υπάρχει βέβαια αμφιβολία ότι η δημογραφική κατάρρευση όπως την βλέπουμε στην χώρα μας από την δεκαετία του 80 και μετά προκαλεί μια γενική ανησυχία. Αλλά ας είμαστε ψύχραιμοι:

Η πρόγνωση δημογραφικών δεδομένων και μάλιστα σε βάθος χρόνου μιας τεσσαρακονταετίας, δεν είναι ακριβής επιστήμη, ξεπερνά τα όρια της εύλογης εκτίμησης και περνά στην σφαίρα της θολής εικασίας. Κανένας το 1950 δεν προέβλεπε ότι οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου θα έφταναν να έχουν δείκτη γονιμότητας κοντά στην μονάδα. Ελάχιστοι προέβλεπαν πως θα υπάρξει παγκόσμια μείωση στις γεννήσεις μετά το 2000, και αυτοί θεωρούνταν αισιόδοξοι. Αυτό διότι η μείωση του παγκόσμιου πληθυσμού μέσω της μείωσης των γεννήσεων ήταν τότε επιθυμητός στόχος, καθώς αν δεν συνέβαινε αυτό η ανθρωπότητα θα αντιμετώπιζε μια κρίση υπερπληθυσμού. Προϋπόθεση της αποφυγής του υπερπληθυσμού ήταν να περάσουμε σε «κρίση» υπογεννητικότητας. Ο στόχος επετεύχθη. Και μάλιστα παγκοσμίως. Ίσως το βέλτιστο θα ήταν μια μικρότερη απόκλιση στην διεθνή κατανομή του αριθμού παιδιών ανά γυναίκα. Αλλά στην πραγματικότητα και αυτό συμβαίνει. Σύμφωνα με την ΕΣΥΕ

Από 2,09 γεννήσεις ανά μητέρα το 1981... [η γεννητικότητα] μειώθηκε στο 1,26 το 2001 και … στο 1,40 το 2006 και το 1,41 το 2007…

Για να ξέρουμε πού βρισκόμαστε λοιπόν είμαστε στο μέσο μιας μικρής (;) ανάκαμψης της γεννητικότητας στην χώρα μας, που μπορεί και να συνεχιστεί. Και δεν είμαστε οι μόνοι: η Γαλλία έγινε η πρώτη χώρα που επανέκαμψε δημογραφικά σε επίπεδα αντικατάστασης του πληθυσμού της. Φαίνεται πως η ίδια τάση υφίσταται και στη βόρεια Ευρώπη, ενώ η Ρωσία μετά από την κοινωνική κατάρρευση των χρόνων Γιέλτσιν, βλέπει και αυτή την γεννητικότητά της να ανακάμπτει. Όλα αυτά ενώ οι παραδοσιακές χώρες υψηλής γεννητικότητας στον τρίτο κόσμο προσγειώνονται σε πολύ ολιγομελέστερες οικογένειες από ότι στο παρελθόν.

Με άλλα λόγια: η δημογραφική «κρίση» είναι η απαραίτητη παγκόσμια κρίση για την αποφυγή του υπερπληθυσμού. Μοιάζει να οδηγεί (σε όχι μεγάλο βάθος χρόνου) στην εξίσωση, περίπου, των δεικτών γεννητικότητας σε όλον τον κόσμο και είναι αντιμετωπίσιμη. Ο λόγος που αναδεικνύεται με τέτοια ένταση ανά τον κόσμο, είναι πως μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα θέλουν να βάλουν χέρι στον κορβανά των συντάξεων και της πρόνοιας.

Αυτό είναι σαφές από το πρόσφατο αφιέρωμα του Economist στο δημογραφικό, όπου στις ΗΠΑ (με υποτυπώδες για τα Ευρωπαϊκά δεδομένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και ρωμαλέους ακόμα δείκτες γεννητικότητας), έχουν να αντιμετωπίσουν, λέει, κάποιου είδους «περικοπές» εν ονόματι (της πρακτικά ανύπαρκτης ακόμα, αλλά εικαζόμενης, μελλοντικής, κάποτε) δημογραφικής κρίσης. Πρόκειται για την επωδό της “κρίσης του Social Security” στις ΗΠΑ.  Πέραν της τρέχουσα κρίσης και των δυνάμει επιπτώσεών της, αυτό το πράγμα δεν υφίσταται παρά στην φαντασία των, προσφάτως διαψευσθέντων, νεοφιλελεύθερων ιδεοληψιών.

Τέλος, δυο λέξεις για τα καθ’ ημάς:

-          Αν και μόνιμη κατακλείδα της περί υπογεννητικότητας κινδυνολογίας είναι η «ανάγκη μεταρρύθμισης [διάβαζε: «αποδιάρθρωσης»] των δημόσιων συστημάτων πρόνοιας και περίθαλψης», κανένας δεν προτείνει σοβαρή λύση για το θέμα, αν δεν θέλουμε να έχουμε ανθρώπους να οδηγούν νταλίκες μέχρι τα 80 τους, ή να σερβίρουν χάμπουργκερ σε ταχυφαγεία πάνω σε «πι», δηλαδή. Αν επιπλέον δεν θέλουμε να τους αφήσουμε να ψοφάνε σαν τα σκυλιά στον δρόμο (μιλάμε για τον πατέρα και την μάνα μας, και για εμάς τους ίδιους λίγο πιο μακροπρόθεσμα) πρέπει να συνεννοηθούμε πως ήδη τα επίπεδα των συντάξεων είναι πενιχρά για την πλειονότητα των συνταξιούχων. Το 69% των συνταξιούχων έχει εισόδημα από συντάξεις και ΕΚΑΣ μικρότερο των 750 Ευρώ το μήνα. Αν μειωθούν οι συντάξεις αυτές, τα υπόλοιπα, τα απαραίτητα για αξιοπρεπή γηρατειά θα τα βάζει η λοιπή οικογένεια από την τσέπη της. Δηλαδή εσύ. Ή το παιδί σου.

-          Το να δουλεύεις μια ζωή για να βάλεις κάτι ελάχιστο στην μπάντα ώστε να μην ψωμολυσσάς στα γεράματά σου, αν το δει κανείς ψύχραιμα είναι αντικίνητρο τεκνοποίησης. Αλλά νόμιζα πως ο σκοπός είναι να αυξήσουμε τις γεννήσεις, όχι να τις αποθαρρύνουμε...

Σύμφωνα με την κατακλείδα του κύριου άρθρου του αφιερώματος στην δημογραφική κρίση του Economist:

«Κάποιοι λένε πως αν τα πάντα είναι σε αναστάτωση, επιτυγχάνονται ευκολότερα οι αλλαγές. Όπως λένε και στο επιτελείο του Ομπάμα στον Λευκό Οίκο: ‘Ποτέ μην αφήνεις μια καλή κρίση να πάει χαμένη’».

Αυτό θεωρείστε το ως προειδοποίηση. Γενικότερα.

Λεζάντα: Προτάσεις του Economist για παραγωγική απασχόληση της τρίτης ηλικίας

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ζωνιανά

Διαβάζω και ακούω τα όσα γράφονται και λέγονται το αιματηρό περιστατικό στα Ζωνιανά με την ελαφρά δυσανασχέτηση που ως Κρητικός της διασποράς νιώθω, βλέποντας ότι ο κοινός τόπος και το αναμενόμενο παρά τοις Κρησί, γίνεται πηχυαίος τίτλος και "ανακαλύπτεται" από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ ως κεραυνός εν αιθρία, ως κάτι το αναπάντεχο. Η δυσανασχέτηση προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοιου είδους θέματα φτάνουν μέχρι την Αθήνα όταν υπάρχουν νεκροί - και τότε φτάνουν ως έτοιμο θέαμα και με μεγάλη απόσταση από την τοπική οπτική. Από την άλλη δεν νιώθω αρκετά κοντά στα τεκταινόμενα στο νησί πλέον, ώστε να έχω κάποια σημαντική άποψη να συνεισφέρω. Αυτοί που βιώνουν την κατάσταση, είναι καλύτερα σε θέση και να την εκτιμήσουν. Εδώ θέλω να παρατηρήσω κάποια πράγματα και να παραπέμψω σε πλησιέστερους παρατηρητές.

- Όσοι βλέπουν στις μαφίες του Μυλοποτάμου κάποιου είδους "αντεξουσιαστές" και "εχθρούς του κράτους", είναι μακριά νυχτωμένοι. Η κατάσταση αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα π…

Το όπλο της λανθασμένης πρόβλεψης

Επ' αφορμή της νικηφόρου μάχης του πακέτου λιτότητας και της σίγουρης επιστημοσύνης με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών μετέφερε την αισιοδοξία του, ας εξετάσουμε τις βάσεις της και την προϊστορία των επισήμων εκτιμήσεων για την πορεία της Οικονομίας της χώρας μας στα χρόνια της κρίσης:
Sins of Commission Από το Real World Economics Review, o Jesse Frederik, στο άρθρο του "Folly from Olly. The disasterous quality of the economic predictions of the European Commission" κάνει την παρακάτω παρατήρηση σε ότι αφορά τις προβλέψεις της Κομισιόν για τις επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας, κατά την διάρκεια του Μεγάλου Ελληνικού Κραχ, την οποία μετάφρασα στα Ελληνικά (χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ελπίζω στην κατανόησή του λόγω της πιεστικής επικαιρότητας):



 Στον πίνακα παρουσιάζονται οι πέντε ενημερώσεις της εκτίμησης της Κομισιόν, κατά την διάρκεια του έτους με την πρώτη να δημοσιεύεται την άνοιξη της προηγούμενης από την εκτιμώμενη χρονιά. Σημειώνω πως η τελευταία επικαιροπ…

Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

[Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

@Mandravelis Η πείνα των μαθητών δεν είναι hoax http://t.co/WbAe7biTwp
— talws (@talws) November 25, 2013 Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου …