30.6.11

Μυρωδιά εκτροπής

CS gas








Αφιερωμένο στον Υπουργό Καταδίωξης του Πολίτη, τον κ. Χρήστο Παπουτσή τον οποίο εφεξής θα αποκαλώ Χημικό Χρήστο / Chemical Christos - κατά το Χημικός Αλί / Chemical Ali:

H δημοκρατία επί τω έργω νωρίς-νωρίς:


Συμμορία μηχανόβιων στη Μητροπόλεως. Ρίχνουν δακρυγόνα σε μαγαζί:


Αν ισχύει η συνθήκη της Γενεύης και σε εσωτερικές πολεμικές ενέργειες έχουμε να στέλνουμε κόσμο πολύ στη Χάγη:

"Ούτε στον πόλεμο δεν γίνονται αυτά" (ΕΞΑΝΤΑΣ) from Yorgos Avgeropoulos on Vimeo.

Συμμορία ΜΑΤ στο Σύνταγμα:


Εγκλεισμός στο μετρό του Συντάγματος:


Τραυματίες:


Απώθηση της πλατείας μέσα στο μετρό:


Δακρυγόνα σε μανάβικο στην οδό Νίκης:


Εν κατακλείδι:

9.6.11

Στην Πάνω Πλατεία..

Κυριακή: κατεβαίνω σχετικά αργά στο Σύνταγμα για την συγκέντρωση - κατά τις 7:30. Στο Σύνταγμα δεν κάνει στάση το μετρό, λόγω κόσμου... Οπότε κατεβαίνω Ευαγγελισμό και το περπατάω. Στην Βασιλίσσης Σοφίας συρρέουν ποτάμια κόσμου προς το Σύνταγμα, τα οποία εκτρέπονται από φράγμα παρατεταγμένων κλουβών με γέμιση από ΜΑΤ, μεταξύ των παρκαρισμένων οχημάτων, που απωθούν τους διαδηλωτές και δέχονται ρίψεις αντικειμένων εναντίον τους, στα ψιλά, όχι τίποτα βαρύ, αλλά πάντως τελικά διώχνουν τον κόσμο μέσα από το Κολωνάκι, πέρα, πέρα και από την Ακαδημίας, στην Πανεπιστημίου. Από εκεί στρίβει ο κόσμος (και είναι πυκνός πλέον ο κόσμος) για να πάει Σύνταγμα, διαγκωνιζόμενος και με ταχύτητα μισού μέτρου το λεπτό από το πήξιμο, εγώ μπαίνω στο προηγούμενο στενό και βγαίνω Βασιλίσσης Σοφίας. Από όπου σπρώχνω σιγά-σιγά να πάω να βρω την φυλή μου κάπου προς το Συντριβάνι.



Οι ελληνικές σημαίες ξεχωρίζουν, εκεί δίπλα στη Βουλή, κυρίως λόγω της ύπαρξης πωλητή σημαιών, αλλά και λόγω της σχετικά εκτενούς χρήσης τους. Η "πάνω πλατεία" σκέφτομαι, μέσα στα γνωστά στερεότυπα: μούντζα, σημαία, και βρισίδι... Αλλά βλέπω στο βάθος ένα πανώ να σηκώνεται και κάτι τύπους να σηκώνονται σε ώμους, περιστοιχισμένοι από... σημαίες, τι διάλο; Συριακές; Ιρακινές; Όχι Αιγυπτιακές είναι! Και γύρω από το πανώ και μέσα από τις Αιγυπτιακές σημαίες, κρατώντας μία, δύο σαφώς βορειοαφρικανοί διαδηλωτές:


... Το πανώ γράφει:

FROM TAHRIR SQUARE
TO SYNTAGMA SQUARE
WE SUPPORT YOU

Χαίρομαι αλλά και ανησυχώ τώρα κάπως, σκέφτομαι πως κάποιος παπάρας με σημαία θα θυμηθεί το αντιμεταναστευτικό του μένος, αλλά όχι: η μικρή πορεία των Αιγυπτίων αλληλέγγυων χειροκροτείται από το πλήθος θερμά, ένας κύριος αφήνει την σημαία κάτω για να μπορέσει να χειροκροτήσει, κάποιος κόσμος είναι... συγκινημένος; Και συγκινούμαι κι εγώ για την διάψευση των φόβων μου, εξίσου και για την χειρονομία υποστήριξης από κάποιους ανθρώπους που πριν λίγες μέρες θα φοβούνταν να περπατήσουν στο κέντρο, πολύ δε περισσότερο μέσα σε συνάθροιση τύπων με σημαίες. Και όλες αυτές τις ημέρες, συνειδητοποιώ, δεν έχω δει ούτε μία στραβή με μετανάστες, είτε συμμετέχοντες, είτε πωλητές, και λέω πως όλο αυτό το παραμύθι με δράκους που βγάζουν σπίθες από το στόμα πρέπει να σταματήσει...

Κατεβαίνω κάτω και ενώνομαι με την μεγαλύτερη συγκέντρωση διαμαρτυρίας που έχω ζήσει - μαζί ίσως με εκείνη για τον πόλεμο στο Ιράκ. Ιστορικές στιγμές σκέφτομαι, καθώς η θερμοκρασία και η πίεση του πλήθους, προσεγγίζει σταδιακά το κρίσιμο σημείο, εκεί που θα γίνει ένα υπερκρίσιμο ρευστό αγανάκτησης, με άγνωστες ακόμα ιδιότητες.

5.6.11

Άγανάκτηση και δημοκρατία


1. Η ετερόκλητη λαοθάλασσα που γεμίζει τις κεντρικές πλατείες των Ελληνικών πόλεων (και των πόλεων της Ευρώπης) είναι προϊόν της κοινωνικής ερήμωσης που επιφέρει η λιτότητα, της απελπισίας που μπαίνει από κάθε χαραμάδα των σπιτιών, της εκχώρησης του μέλλοντος της κοινωνίας και των ανθρώπων της, μισοτιμής σε ιδιώτες και στην ιδιωτεία της αγοράς, της άρρητης συνειδητοποίησης πως πρόκειται να ζήσουμε το ορατό μας μέλλον μέσα σε μια αφαιμασσόμενη αποικία. Μπορεί κανείς να καγχάσει για την μέσω facebook μεθόδευση της καθόδου των μυριων, αλλά μόνο με τον ίδιο κυνισμό και την ίδια βλακεία που γελά με τις πανικόβλητες κραυγές του πυρόπληκτου, ή με τα ακατάληπτα βογγητά του μαχαιρωμένου

2. Η κριτική που θεωρεί την κάθοδο αυτή χωρίς στόχο, χωρίς ατζέντα και χωρίς πολιτική συνείδηση - και άρα σαν μια απολίτικη και δυνάμει επικίνδυνη συνάθροιση με προδιαγεγραμμένη μη-κατάληξη, είναι πρωθύστερη: τα πλήθη κατέβηκαν στο Σύνταγμα και στο Λευκό Πύργο και παντού αλλού για να αποκτήσουν πολιτική, στόχο, ατζέντα. Μετά από μια μακρά περίοδο αποπολιτικοποίησης και νέκρωσης, ο κόσμος γνωρίζει διαισθητικά πως η πολιτική αντίληψη κτίζεται και εξασκείται στους δρόμους. Όποιος πιστεύει ότι η "θεωρία" προηγείται της πολιτικής πράξης, ιδίως σε αυτή την συγκυρία, λειτουργεί ως φερέφωνο της απάθειας.

3. Παρόλα αυτά, κι ενώ δεν θέλω να χαλάσω την μαχητικά αποϊδεολογικοποιημένη σούπα κανενός από τους συμμετέχοντες, δεξιός που συμμετέχει σε αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες είναι σαν χορτοφάγος που τρώει μπριζόλες: δεν γίνεται. Η ίδια η διαδικασία είναι τμήμα της κουλτούρας κάποιων πολιτικών χώρων και δεν είναι απλά τεχνικό ζήτημα. Η ιδέα ότι συνελεύσεις βάσεις μπορούν να παίρνουν αποφάσεις και πρωτοβουλίες είναι βαθύτατα τμήμα (μιας) αριστερής και α/α πολιτικής: αντιιεραρχική, άμεση, πολιτική, αποτελεί το προγραμματικό δημοκρατικό κύτταρο της περίφημης άλλης κοινωνίας στις συγκεκριμένες πολιτικές παραδόσεις. Δεν είναι βέβαια καν απαραίτητο να συζητήσει κανείς για την αμεσοδημοκρατική ρητορική όσων συμμετέχουν για να διακρίνει την βαρύτητα του αιτήματος για συμμετοχή και δημοκρατία στις πρωτοβουλίες των συνελεύσεων.

4. Αντίθετα όμως από τους χώρους εκείνους που περιβάλλουν την οποιαδήποτε αμεσοδημοκρατική πρωτοβουλία με μια αύρα αλάθητου στα πλαίσια μιας μεταφυσικής του αυθόρμητου, θέλω να ισχυριστώ ότι η συνελεύσεις και το πρωτοβουλιακό κλίμα στο Σύνταγμα δεν είναι Σοβιέτ μιας επερχόμενης Επανάστασης, όσο σχολεία δημοκρατίας και διαβούλευσης, ιδιαίτερα χρήσιμα σε μια κοινωνία με τόσο τεράστιο έλλειμμα δημοκρατικής παιδείας και και παιδείας συζήτησης. Οπότε θεωρώ προσωπικά πολύ ενδιαφέροντα όλα όσα προκύπτουν από μια τέτοια διαδικασία, ιδίως όσα μπορούν να παίξουν ρόλο στην συγκυρία, αλλά δεν με απογοητεύουν ούτε οι συζητήσεις για τις καντίνες, ούτε το ξεκάρφωτο τοποθετήσεων, ούτε καν τα διάφορα ιδεολογικά καπέλα που προκύπτουν από μικρές ομάδες συνελευσιαζομένων. Εξαιρετικά σημαντικό είναι το γεγονός ότι η εμπειρία αυτή διαμορφώνει συνειδήσεις και συγκεριμενοποιεί προσδοκίες. Κάθε "άνοιξη" πολιτικής συμμετοχής και ανατρεπτικής ανάτασης αποτελεί, από όσο έχω ζήσει, κομβικό σημείο διαμόρφωσης στάσεων και αντιλήψεων. Την επόμενη φορά, θα λειτουργούν όλα καλύτερα.

5. Πέρα από ένα έμπρακτο εργαστήρι δημοκρατίας όμως, ο λαός που μαζεύεται στην πλατεία είναι και πολιτικά σημαντικός και μόνο σαν γεγονός. Η συγκυρία είναι τέτοια που τις μόνες κόκκινες γραμμές στην προελαύνουσα οικονομική βαρβαρότητα τις χαράζουν τα πλήθη των διαδηλωτών και η ανησυχία της έμπρακτης κοινωνικής δυσαρέσκειας. Ιδίως που είναι κάτι που εξαπλώνεται και ριζώνει σε όλη την Ευρώπη. Σε μια συγκυρία όπου η κυβέρνηση της χώρας υποκύπτει σε αποικιοκρατικής κακοβουλίας εκβιασμούς και συναινεί στην κατάρρευση της κοινωνίας, το μέτωπο κοινωνικών δυνάμεων που θα αντιταχθεί στην επέλαση του εκτριτοκοσμισμού της χώρας, οικοδομείται στον δρόμο, στις πλατείες.

6. Αντίθετα από ότι θρυλείται, η οργανωμένη αριστερά, ή τμήματά της έστω, ουδόλως απουσιάζει από το Σύνταγμα: όπως και ο Α/Α χώρος, έχει την ισχυρότερη εκπροσώπηση που έχει πολιτικό νόημα στα συμφραζόμενα: την μαζικότατη συμμετοχή των οργανωμένων μελών της και των αριστερών κάθε είδους, σαν πρόσωπα, σαν τμήματα των υπό διαμόρφωση σκεπτικών και των αναζητήσεων. Θεωρώ όντως παιδαριώδη (και κατάλοιπο της προπαγάνσας δεκαετιών των ΜΜΕ) την γενικευμένη "κομματική" αποστροφή (ιδίως που θυμάμαι ότι την Ταχρίρ, την έκτισαν και την προετοίμασαν ακριβώς κόμματα και, ιδίως, συνδικάτα) και όπως έγραψα προ ημερών η αντικοινοβουλευτική στόχευση και οι προσωποποιήσεις, μάλλον αντιπαραγωγικές είναι. Όμως η ίδια η διαδικασία αναγκάζει την αριστερά να συμβάλει στην δημιουργία ενός νέου δημοκρατικού μετώπου (μια και ουσιώδες πεδίο μάχης της πολιτικής κρίσης είναι το διακύβευμα δημοκρατία-τεχνοκρατική ολιγαρχία), να συζητήσει για την δημοκρατία και την αντιπροσωπευτικότητα, να αναθεωρήσει τις διαδικασίες οργάνωσης και εκπροσώπησής της. Οι πλατείες και η αυτοοργάνωση θα αποτελέσουν αναπόφευκτα σχολεία και για τις εκδοχές της αριστεράς που θα επιβιώσουν του επερχόμενου πολιτικού σεισμού.

7. Δεν ξέρω πως θα καταλήξει η σημερινή μεγάλη συγκέντρωση στο Σύνταγμα. Ξέρω ότι σιγά-σιγά όμως, ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει στο Σύνταγμα και τις κεντρικές πλατείες, για να κρατήσει την δυναμική του και την σημασία του, το κίνημα θα πρέπει να το στρέψουμε και τοπικότερα: σε επίπεδο γειτονιάς, ίσως εργασιακού, εκπαιδευτικού ή κοινωνικού χώρου - σαν μονάδα οργάνωσης της αλληλεγγύης συν τοις άλλοις. Και παράλληλα θα ήταν νομίζω καλό οι συνελεύσεις να καταπιαστούν να θέσουν συγκεκριμένα πολιτικά αιτήματα, στα οποία να ζητήσουν την τοποθέτηση των πάντων: καιρός είναι να δημιουργηθούν συμμαχίες, και συγκεκριμένοι στόχοι. Για να αποσαφηνιστεί και το πεδίο της μάχης και να υπάρξουν νίκες ορατές στους πάντες.

8. Το μη-βίαιο των συγκεντρώσεων έχει αποτελέσει τον σημαντικότερο παράγοντα μαζικοποίησης και διατήρησης της μαζικότητας των πρωτοβουλιών των πλατειών. Έχει συμβάλει όμως νομίζω και στο κλίμα ανάμεσα στον κόσμο που συμμετέχει κάνοντάς τον, έστω και λίγο, έστω και αναγκαστικά, πιο δεκτικό στην άποψη του διπλανού του, ακόμα και αν διαφωνεί, ακόμα και αν την απορρίπτει. Επειδή θεωρώ ότι η γενικευμένη δίκη προθέσεων και η διάχυτη καχυποψία που έχει υποκαταστήσει την συζήτηση στην κοινωνία της χώρας μας (και βέβαια και στην αριστερά), έχει βλάψει την διατύπωση κάθε εναλλακτικής και ενθαρρύνεται από τα κυρίαρχα ΜΜΕ σαν τρόπος διάλυσης των πρωτοβουλιών πριν καν αρχίσουν, θεωρώ ότι αυτό είναι ένα καλό πρώτο βήμα προς το οτιδήποτε...

9. Στο Σύνταγμα και στις πλατείες όλων των πόλεων απόψε, ορθώνεται ένα τείχος απέναντι στην κατάλυση της δημοκρατίας. Μπορεί να αποδειχθεί ιστορική στιγμή. Μπορεί να προετοιμάσει και να εκτινάξει από πλευράς αποτελέσματος την επερχόμενη γενική απεργία στις 15. Όπως και να έχει: ας είμαστε εκεί!

2.6.11

Η πυραμίδα της διαφθοράς και η ηθική οργή

Πριν μιλήσουμε λεπτομερώς για τα άλλα... Είχα γράψει αλλού:
Γενική παρατήρηση: Εμένα με ενοχλεί αυτή η στοχοπροσήλωση στην αποδοκιμασία των "πολιτικών" και των "300" λες και όλοι είναι το ίδιο, ή λες και κάποιο προσωπικό τους ηθικό έλλειμμα είναι το πρόβλημα. Και αυτοί που είναι όντως υπεύθυνοι για διαφόρων ειδών χάλια, στην πραγματικότητα δεν είναι παρά οι διαμεσολαβητές της διαφθοράς, τα μεσαία μεροκάματά της, οι νεροκουβαλητές των όντως οφελουμένων. Το Mall δεν το έχει ο Πάγκαλος π.χ. Ούτε το μονοπώλιο στο λογισμικό των νοσοκομείων ο Άκης

Εδώ θέλω να πάω ένα βήμα πιο πέρα. Διότι η ηθικολογία είναι εκτονωτική δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει την σκέψη. Σε μια συγκυρία κρίσης και κατάρρευσης στην Ελλάδα, δυναμίτισης του Ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και επάλληλων παγκόσμιων κρίσεων, η αντιμετώπιση της πραγματικότητας μέσω μιας σειράς ηθικών πανικών και τυφλής αγανάκτησης, δεν προσφέρει τίποτα. Σε κανένα επίπεδο.

Θέλω να πω λοιπόν πως η διαφθορά στην Ελλάδα δεν είναι το παράσιτο, η ασθένεια που κουβαλούν διάφοροι "επίορκοι πολιτικοί"... είναι ο ίδιος ο οργανισμός, ή τέλος πάντων κάτι τόσο στενά δεμένο με τον οργανισμό της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, ώστε να αποτελεί τμήμα του ζωτικό χωρίς το οποίο θα έφθινε και θα πέθαινε. Σε κάθε επίπεδο η διαφθορά χρησιμεύει σαν λιπαντικό για μια σκουριασμένη μηχανή που την απαιτεί για να πάρει μπρος. Υπάρχουν ιεραρχίες συμμετοχής σε αυτήν σε κάθε επίπεδο της κοινωνίας: μια πυραμίδα, ένα αεροπλανάκι συνέργειας μέσω της οποίας η βάση (όταν έχει την επιλογή) δωροδοκείται με πενταροδεκάρες προκειμένου να συγκατανεύσει σε μια κλιμακούμενη αγριότητα φαγοποσίας δημοσίων χρημάτων (των δικών της χρημάτων).  Η διαδικασία είναι μόνο φαινομενικά συμμετοχική και δημοκρατική βέβαια: είναι ένας τρόπος κατασκευής συνενόχων και απόσπασης συναίνεσης από τους τελικά επιβαρυνόμενους. Οι επιστροφές στην βάση είναι πολύ μικρότερες από το κόστος που πληρώνει και η μόνιμη επικοινωνιακή καταιγίδα αντιπολιτικής και αποπολιτικής βοηθά στην συσκότιση αυτής της κρίσιμης λεπτομέρειας: Τα δυο εκατοστάρικα που γλιτώνει κανείς από την απόδειξη τα πληρώνει στο πολλαπλάσιο στα κενά και την πανάκριβη διαφθορά του συστήματος υγείας π.χ. Σε όλα αυτά το Ελληνικό κράτος, δια των κυβερνήσεών του, έπαιξε τον ρόλο τροχονόμου και διαιτητή αρχικά, και μετά το 1990, με την γιγάντωση των ΜΜΕ και του πολιτικού τους ρόλου στα χέρια και μόνο ιδιοκτητών-εργολάβων, τον ρόλο υπαλλήλου. Πέραν των διεθνών μας υποχρεώσεων δηλαδή...

Αυτό όμως δεν είναι κάτι άλλο από ένα οικονομικό σύστημα, ένας καπιταλισμός της περιφέρειας με τις κλασσικές μεταπρατικές και ραντιέρικες ελίτ. Δεν είναι στρέβλωση: είναι ένας κατάτι ιδιόρρυθμος μηχανισμός ταξικής ηγεμονίας και κατανομής της λείας. Έχει αντικειμενικά κερδισμένους και χαμένους. Και το σημαντικότερο: έτσι παίζεται το παιχνίδι. Η ηθική αγανάκτηση είναι άνευ αντικειμένου μια και δεν πρόκειται για προσωπικές ιδιαιτερότητες, το ίδιον του Έλληνα, για κάτι που γιατρεύεται με την προσωπική αλλαγή, με αυτομαστίγωση, με μετάνοιες ή με τεχνικές χίπικης αυτογνωσίας. Πρόκειται για τους όρους λειτουργίας στους οποίους το παραγωγικό σύστημα της χώρας απαιτεί προσαρμογή. Αν έπαιρνε κανείς χίλιους προτεστάντες Γερμανούς και τους διέσπερνε ανά την Ελλάδα (μέχρι πρόπερσι που υπήρχε οικονομία), θα έβλεπε την ταχύτατη σύγκλιση των οικονομικών πρακτικών τους κατά μ.ο. με τις πρακτικές και τις συνήθειες των εντοπίων. It's the economy stupid που έλεγε και ο άλλος διεφθαρμένος... Η πρακτική της παράγει αξίες, όχι οι αξίες την πρακτική της.

Φυσικά το σύστημα αυτό έχει μια αιτιότητα, μια σειρά πολιτικών αποφάσεων, κοινωνικών διεργασιών και ιστορικών συμφραζομένων που το δημιούργησαν και το κατηύθυναν στα ύστερά του. Υπήρξαν κρίσιμες στιγμές που το σχηματίσαν και πολιτικά ρεύματα που συνέβαλαν στην διαμόρφωσή του κυριαρχικά. Όμως τίποτα από όλα αυτά δεν ανάγεται εύκολα σε προσωπική ευθύνη, ιδίως στην εργαζόμενη βάση της κοινωνίας, που είχε να χειριστεί και να πλοηγηθεί επιβιώνοντας το όλο σύστημα - αλλά ακόμα και στην κορυφή. Ο βαμπιρισμός πάνω στο κράτος, δημιούργησε γενιές επιτυχημένων επιχειρηματιών σε ποικίλες δραστηριότητες και η επιτυχία στην καλλιέργεια αυτού του είδους της σχέσης ήταν προϋπόθεση και εργαλείο ανέλιξης, μια επιχειρηματική αρετή. Οι "πετυχημένοι" αυτοί γινόταν αντικείμενο θαυμασμού και λατρείας, καθώς η καπατσοσύνη αναδεικνυόταν σας ύψιστη Ελληνική μαγκιά. Έτσι δούλευε η οικονομία και αυτούς ακριβώς τους τύπους αναδείκνυε σαν τους βαλκάνιούς της enterpreneur, μέσα σε μια παράδοση που θεωρούσε το επιχειρηματικό ρίσκο μαλακία και την επένδυση σε έρευνα και καινοτομία, δουλειά των ξένων. Έτσι συνέβη το μεταπολεμικό Ελληνικό θαύμα, μέσα σε ένα πιο διεφθαρμένο, πιο προβληματικό και πιο αντιδημοκρατικό περιβάλλον κι από το σημερινό ακόμα. Έτσι πορευτήκαμε με τα νέα τζάκια του Παπανδρέου.

Όλη αυτή η εμποροπανήγυρη προσφέρεται βέβαια για δικαστική διερεύνηση σε πάμπολλα επίπεδα, αλλά αυτή δεν μπορεί να έρθει παρά ταυτόχρονα με την διερεύνηση και την καταστροφή των συστημικών όρων αναπαραγωγής της. Κυρίως γιατί τo έγκλημα που περιγράφει είναι διαρκές και τους ρόλους του θύτη σε κάθε κλίμακα καλούνται να αναλάβουν εκ περιτροπής μέλη του συμπλέγματος εργολάβοι / γραφειοκράτες / τραπεζίτες. Το παράδειγμα της Ιταλίας δείχνει πως η κοινωνική ηθική εκτόνωση με την (δίκαιη) τιμωρία των βρώμικων παικτών σε ένα βρωμερότατο πολιτικό παιχνίδι (αιματηρότερο μάλιστα από το δικό μας) δεν παράγει συχνά καταστάσεις που κατ' ανάγκην βγάζουν από το βόθρο, αλλά τελικά σε μια κυνικότερη και παθολογικότερη κοινωνία. Η ανάγκη μας δεν είναι για σάκους του μποξ, για υπόδικους μεγαλόσχημους - ή δεν είναι μόνο η ανάγκη μας αυτή, να έχουμε και τέτοιους, για να τραφεί με τον εξευτελισμό τους η αφήγηση της απαξίωσης του σημερινού εφιάλτη στα παιδιά και τα εγγόνια μας. Αν θέλουμε να ξεπεραστούν όμως τα όρια της διαφθοράς θα πρέπει να στραφούμε σε συστημικές επιλογές και μάχες, όχι στην ψυχολογία ή την καταδίκη μεμονωμένων ατόμων.

Έγραφα πριν από 4 ακριβώς χρόνια με αφορμή τον θάνατο της Αμαλίας Καλυβινού μέσα και δια μέσου του συστήματος υγείας:
...το φακελάκι, η αναλγησία, η αδιαφορία και τα παρεμφερή φαινόμενα, είναι ένα υποσύνολο μιας περιρρέουσας κατάστασης συστηματοποιημένης διαφθοράς και στυγνού ατομικισμού. Στην υγεία τα φαινόμενα αυτά αποκτούν άλλη οξύτητα, αλλά η αθλιότητα αυτή δεν είναι εντοπισμένη στο ΕΣΥ, κάθε άλλο. Η πραγματικά εθνική οικονομία της Ελλάδας είναι μαύρη, η αρπαχτή θεωρείται η μεγαλύτερη μαγκιά, ο κοινωνικός ιστός έχει διαρραγεί, η αλληλεγγύη είναι περιθωριακή πλέον έννοια και ο γιατρός που παίρνει φακελάκι, γεννιέται από την εμπέδωση και την αποδοχή ενός μηχανισμού γενικευμένης καθημερινής διαφθοράς σε όλα τα επίπεδα... την αποδιάρθρωση κάθε αξιακού συστήματος, την υποτίμηση ή την χρηματική αποτίμηση σε τελική ανάλυση, της έννοιας της αξιοπρέπειας
 Όταν σκέφτομαι τι έθρεψε και γιγάντωσε την μεγάλης κλίμακας διαφθορά και τον εκδημοκρατισμό της στην Ελλάδα, σκέφτομαι την επικράτηση και την διάχυση μέσω των ΜΜΕ ενός χυδαίου μοντέλου καταναλωτισμού χωρίς όρια από το 1990 και μετά. Του καταναλωτισμού του λάιφτσαϊλ και του διαφημιστή ως κορυφαίου οργανικού διανοούμενου του κεφαλαίου. Της ιδιωτικής τηλεόρασης που θα άνοιγε την δημόσια συζήτηση αλλά τελικά την έκλεισε. Έφυγα από την Ελλάδα στις αρχές της εμφάνισης του φαινομένου και επέστρεψα στην ωριμότητά του: μέσα στην νευρωτική ηλιθιότητα του χρηματιστηριακού πυρετού του 1999, όταν είχε καταπιεί ήδη τον δημόσιο λόγο και είχε υπνωτίσει τον δημόσιο νου.

Σε συνδυασμό με αυτό το μοντέλο του Κλικ, δρα η ανισότητα στην χώρα, μη-ανιχνεύσιμη στην έκτασή της εξαιτίας αυτής ακριβώς της διαφθοράς που εκτρέφει - και δείτε πόσο σαν να έχει γραφτεί για την χώρα μας είναι το απόσπασμα αυτό:

"Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι η ανισότητα εκτρέφει αντιλήψεις διευρυμένης διαφθοράς και εθίζει αντίστοιχα σε πρότυπα της διαφθοράς ως 'του τρόπου με τον οποίο γίνονται τα πράγματα'"
Και αμέσως μετά η έρευνα αυτή προσφέρει μια κατακλείδα:
"Η διαφθορά είναι επίσης πιθανό να αναπαράγει και να τονίζει προϋπάρχουσες ανισότητες. Έτσι κάποιες χώρες μπορεί να παγιδευτούν σε φαύλους κύκλους ανισότητας και διαφθοράς ή να απελευθερωθούν σε ενάρετους κύκλους ισότητας και ακεραιότητας..."
Τον απελευθερωτικό δρόμο δεν τον ακολουθούμε: μαζί με όλη η Ευρώπη μοιάζει να έχουμε βάλει την όπισθεν για την επιστροφή σε μια μελλοντολογική βερσιόν της "Κατάστασης της Εργατικής Τάξης στην Αγγλία" (την κινητήρια ουτοπία της αστικής τάξης που έλεγε τις προάλλες και ο Αρ. Μπαλτάς). Ο ενάρετος κύκλος δεν θα βρεθεί στην δυναμική ενός κλονιζόμενου συστήματος: βρίσκεται στην ενεργό ουτοπία της άλλης παράδοσης, στην παράδοση της τάξης που επινόησε την αλληλεγγύη σαν πολιτικό όπλο και σαν αξία πολιτισμού.

Αντί για κατάρες και αναθέματα, αντί για μούτζες και καζούρα επί δικαίων και αδίκων, η ανυποχώρητη, η λυσσαλέα εμμονή στο αίτημα της ισότητας, στην ηθική της συμπαράστασης, είναι ο μόνος δρόμος που βγάζει από αυτή την σκοτεινή δυστοπία στην οποία βυθιζόμαστε, από αυτή την ανατροφοδοτούμενη και αδηφάγο μαύρη τρύπα της αγοραίας βαρβαρότητας...