Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Περί του ΔΝΤ και άλλων δανειακών δαιμονίων: μερικές εξηγήσεις από τον Νόαμ Τσόμσκι

Μεταφράζω εξαιτίας της ανανεωμένης επικαιρότητάς του, απόσπασμα από συνέντευξη του Νόαμ Τσόμσκι πριν από 12 χρόνια στην Maria Luisa Mendonca, με τίτλο "Debt, Drugs and Democracy"...

Το ΔΝΤ είναι μια μέθοδος για την αποπληρωμή των επενδυτών και την μεταφορά του ρίσκου στους φορολογουμένους των πλούσιων χωρών. Υπάρχουν δύο μορφές ληστείας που συμβαίνουν ταυτόχρονα: Οι πληθυσμοί των χρεωστών χωρών καταληστεύονται από προγράμματα λιτότητας, ενώ το ίδιο συμβαίνει και στους φορολογούμενους των πλουσίων χωρών. Δεν είναι εξίσου σοβαρό για τους δεύτερους επειδή είναι πλουσιότεροι, αλλά παρόλα αυτά ληστεύονται κι αυτοί. Το ΔΝΤ κοινωνικοποιεί το ρίσκο.

Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Ο κόσμος επενδύει στις χώρες του Τρίτου Κόσμου επειδή οι αποδόσεις είναι πολύ υψηλές. Έτσι τα κέρδη είναι μεγαλύτερα σε ένα αγοραίο σύστημα αν τα ρίσκα είναι υψηλότερα. Λίγο-πολύ συσχετίζονται: όσο μεγαλύτερο το ρίσκο, τόσο μεγαλύτερο το κέρδος. Αλλά εδώ είναι κυρίως χωρίς ρίσκο. Ιδιώτες επενδυτές βγάζουν πελώρια κέρδη από εξαιρετικά ριψοκίνδυνες επενδύσεις, αλλά στην συνέχεια, μέσω των διεθνών χρηματοοικονομικών οργανισμών, στην ουσία έχουν δωρεάν "ασφάλιση κινδύνου". Η δομή του συστήματος είναι τέτοια που εκείνοι που τα δανείστηκαν δεν χρειάζεται να πληρώσουν - κοινωνικοποιούν το χρέος κάνοντας τον πληθυσμό να πληρώσει, παρότι δεν ήταν ο πληθυσμός που δανείστηκε τα λεφτά. Εκείνοι που επενδύουν, δεν χρειάζεται να δεχθούν το ρίσκο, επειδή το μεταφέρουν στους πληθυσμούς τους. Έτσι δουλεύουν τα συστήματα αγοράς, μέσα από την κοινωνικοποίηση του ρίσκου και την κοινωνικοποίηση του κόστους, με το ΔΝΤ να δρα σαν μηχανισμός επιβολής της κοινότητας των χρεωστών", όπως το θέτει η Lissakers.

Ποιες είναι συνεπώς οι συνέπειες για την δημοκρατία; Τα τελευταία 20 χρόνια η εξουσία έχει μεταφερθεί στα χέρια του χρηματοοικονομικού κεφαλαίου, και έτσι οι τράπεζες, οι επενδυτές, οι κερδοσκόποι και τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα είναι οι οντότητες που εκπονούν την πολιτική. Η απελευθέρωση των χρηματοοικονομικών ροών δημιουργεί αυτό που ορισμένοι οικονομολόγοι ονομάζουν "εικονική γερουσία": Αν δεν αρέσει στους ιδιώτες επενδυτές κάτι που κάνει μια χώρα, μπορούν να αποσύρουν τα χρήματά τους. Στην ουσία φτάνουν να ορίζουν την πολιτική μιας κυβέρνησης. Αυτό είναι και το νόημα της φιλελευθεροποίησης.

Δεν υπάρχει κάτι το καινοφανές σε όλα αυτά. Όταν εγκαθιδρύθηκε το σύστημα του Bretton Woods - το διεθνές χρηματοοικονομικό σύστημα - στα μέση της δεκαετίας του 1940, ένα θεμελιώδες στοιχείο του ήταν η ρύθμιση των χρηματοοικονομικών ροών, για να διατηρούνται τα βασικά νομίσματα μέσα σε ένα σταθερό εύρος κοντά το ένα στο άλλο, προκειμένου να μην υπάρχει νομισματική κερδοσκοπία. Υπήρχαν επίσης και περιορισμοί στην κίνηση των κεφαλαίων - και υπήρχαν καλοί λόγοι για κάτι τέτοιο.

Ήταν κατανοητό πως η απελευθέρωση των κεφαλαϊκών ροών έβλαπτε την οικονομία. Από τότε που η απελευθέρωση του κεφαλαίου ξεκίνησε πριν από 25 χρόνια, όλη η διεθνής οικονομία έχει υποχωρήσει σε σημαντικό βαθμό. Αλλά υπάρχει και ένα ακόμα ισχυρότερο επιχείρημα, που είχε διατυπωθεί ξεκάθαρα στο Bretton Woods: αν επιτρέψεις την ελεύθερη μετακίνηση κεφαλαίων, υπονομεύεις τη δημοκρατία και το κράτος πρόνοιας. Αν μια κυβέρνηση είναι "ανορθολογική" - αν δηλαδή αποφασίσει να κάνει πράγματα προς όφελος του γενικού πληθυσμού και όχι προς όφελος των ξένων επενδυτών, όπως π.χ. επιχείρησε να κάνει ο Itamar Franco όταν αρνήθηκε να πληρώσει το χρέος της πολιτείας του προς την Κεντρική Τράπεζα της Βραζιλίας, τότε μπορεί να τιμωρηθεί άμεσα με την απόσυρση κεφαλαίων. Το νόημα λοιπόν της απελευθέρωσης του κεφαλαίου είναι η μείωση του δημοκρατικού ελέγχου παντού και η υπονόμευση των κοινωνικών προγραμμάτων. Διασφαλίζεται ότι η πολιτική θα έχει σαν στόχο της τον πλουτισμό των επενδυτών, τους κατόχους χρηματοοικονομικού κεφαλαίου, που γίνεται όλο και πιο κερδοσκοπικό, βλάπτοντας έτσι την γενική οικονομία.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ισχύς που έχει αποδοθεί στους κεντρικούς τραπεζίτες είναι σαρωτική. Ορίζουν την πολιτική. Πρόκειται για ισχυρό όπλο εναντίον του δημοκρατικού έλεγχου της εκπόνησης της πολιτικής σε κάθε πεδίο και συμβαίνει όλο και περισσότερο. Και είναι το αναμενόμενο - και σίγουρα το προσδοκώμενο - αποτέλεσμα της απελευθέρωσης των ροών κεφαλαίων.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ζωνιανά

Διαβάζω και ακούω τα όσα γράφονται και λέγονται το αιματηρό περιστατικό στα Ζωνιανά με την ελαφρά δυσανασχέτηση που ως Κρητικός της διασποράς νιώθω, βλέποντας ότι ο κοινός τόπος και το αναμενόμενο παρά τοις Κρησί, γίνεται πηχυαίος τίτλος και "ανακαλύπτεται" από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ ως κεραυνός εν αιθρία, ως κάτι το αναπάντεχο. Η δυσανασχέτηση προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοιου είδους θέματα φτάνουν μέχρι την Αθήνα όταν υπάρχουν νεκροί - και τότε φτάνουν ως έτοιμο θέαμα και με μεγάλη απόσταση από την τοπική οπτική. Από την άλλη δεν νιώθω αρκετά κοντά στα τεκταινόμενα στο νησί πλέον, ώστε να έχω κάποια σημαντική άποψη να συνεισφέρω. Αυτοί που βιώνουν την κατάσταση, είναι καλύτερα σε θέση και να την εκτιμήσουν. Εδώ θέλω να παρατηρήσω κάποια πράγματα και να παραπέμψω σε πλησιέστερους παρατηρητές.

- Όσοι βλέπουν στις μαφίες του Μυλοποτάμου κάποιου είδους "αντεξουσιαστές" και "εχθρούς του κράτους", είναι μακριά νυχτωμένοι. Η κατάσταση αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα π…

Το όπλο της λανθασμένης πρόβλεψης

Επ' αφορμή της νικηφόρου μάχης του πακέτου λιτότητας και της σίγουρης επιστημοσύνης με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών μετέφερε την αισιοδοξία του, ας εξετάσουμε τις βάσεις της και την προϊστορία των επισήμων εκτιμήσεων για την πορεία της Οικονομίας της χώρας μας στα χρόνια της κρίσης:
Sins of Commission Από το Real World Economics Review, o Jesse Frederik, στο άρθρο του "Folly from Olly. The disasterous quality of the economic predictions of the European Commission" κάνει την παρακάτω παρατήρηση σε ότι αφορά τις προβλέψεις της Κομισιόν για τις επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας, κατά την διάρκεια του Μεγάλου Ελληνικού Κραχ, την οποία μετάφρασα στα Ελληνικά (χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ελπίζω στην κατανόησή του λόγω της πιεστικής επικαιρότητας):



 Στον πίνακα παρουσιάζονται οι πέντε ενημερώσεις της εκτίμησης της Κομισιόν, κατά την διάρκεια του έτους με την πρώτη να δημοσιεύεται την άνοιξη της προηγούμενης από την εκτιμώμενη χρονιά. Σημειώνω πως η τελευταία επικαιροπ…

Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

[Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

@Mandravelis Η πείνα των μαθητών δεν είναι hoax http://t.co/WbAe7biTwp
— talws (@talws) November 25, 2013 Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου …