Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ο Δεκέμβρης και ο Αντι-Δεκέμβρης

Στις 6 Δεκεμβρίου του 2008, ο Αλέξης Γρηγορόπουλος, μαθητής, 15 ετών, έπεφτε νεκρός από την σφαίρα ενός αστυνομικού στα Εξάρχεια. Σε ελάχιστο χρόνο, σε μια μέρα μέσα, μαθητές (αλλά και μεγαλύτεροι, πολλοί μεγαλύτεροι) σε όλη την Ελλάδα αντιδρούσαν βγαίνοντας στους δρόμους και διαδηλώνοντας με κάθε τρόπο, σε έκταση που δεν είχε προηγούμενο από την εποχή των πρώτων μεταπολιτευτικών χρόνων και με αναπάντεχη και φρενιτιώδη ένταση. Έτσι προέκυψε μια πρωτόγνωρη και ιδιόμορφη εξέγερση της νεολαίας, τα χαρακτηριστικά της οποίας συγκλόνισαν όχι μόνο το πανελλήνιο αλλά τον κόσμο: Από την Αργεντινή έως τις Φιλιππίνες, από τις ΗΠΑ στα βουνά του Τσιάπας και από το Facebook στο Twitter, η αλληλεγγύη εκδηλωνόταν με διαδηλώσεις, με γκραφίτι, με κείμενα, με αναρτήσεις, με ποιήματα... με κάθε τρόπο αναδεικνύοντας την ύπαρξη μιας παγκόσμιας νεανικής αλλά και γενικότερης αγανάκτησης απέναντι στην κρατική καταστολή και την αυθαιρεσία - ήδη από μόνη της άξια επισήμανσης και ανάλυσης.

Στον δρόμο επικρατούσε βρασμός ψυχής. Εκεί συναντήθηκαν ομάδες κοινωνικές και ηλικιακές που μέχρι τότε μικρή σχέση είχαν μεταξύ τους και (οι περισσότερες) με οιαδήποτε πολιτική δράση. Η διαμαρτυρία για τον δολοφονημένο Γρηγορόπουλο μετατράπηκε σε ένα ξέσπασμα αγωνίας, οργής, δημιουργικότητας και συσσωρευμένης αγανάκτησης. Δεν μετατράπηκε σε πολιτικό αίτημα. Παρέμεινε διάχυτη και τυφλή. Τα επεισόδια βίας (συμβολικής σε πολλές περιπτώσεις, πραγματικής σε πολλές άλλες), αυθόρμητα και μη, έδωσαν τον τόνο και τα πρωτοσέλιδα και πίσω τους ακολούθησαν και λεηλασίες και επεισόδια. Ήταν ένα τμήμα των γεγονότων, του κλίματος, του ξεσπάσματος. Ένα τμήμα. Η εξέγερση περιείχε τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας που την παρήγαγε και την ελπίδα πως μέσα από αυτή θα παραχθεί και ένα όραμα για το οποίο δεν υπήρχε καμία συναίνεση και συχνά ούτε καν κάποια θολή ιδέα. Αν τον τόνο τον έδινε ο αντεξουσιαστικός χώρος, στον δρόμο όμως βρέθηκαν παιδιά που την προηγούμενη χρονιά είχαν πάει στην κηδεία του Χριστόδουλου και πρόθυμοι διαδηλωτές για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας - και κυρίως παιδιά για τα οποία ο Δεκέμβρης ήταν η πρώτη τους πολιτική δήλωση.

Ο Ελληνικός Δεκέμβρης έβγαλε την Ελλάδα στα παγκόσμια πρωτοσέλιδα. Δημοσιογράφοι και αναλυτές, ιστορικοί και κοινωνιολόγοι έσκυψαν πάνω από την Ελληνική κοινωνία για να βγάλουν συμπεράσματα για τις αιτίες και τις αφορμές της εξέγερσης, ανήσυχα ψάχνοντας τις ομοιότητες και τις αναλογίες με τα δικά τους. Και ενώ η Αθήνα βρισκόταν στο προσκήνιο και η εξέγερση γινόταν φωτογραφικά αφιερώματα και απειλητικά συνθήματα στις διαδηλώσεις ανά τον πλανήτη, στην Ελλάδα συντελούταν μια μεταστροφή: Η εκπεφρασμένη συμπάθεια «στα παιδιά» από παντού, καταγεγραμμένη σε ρεπορτάζ και σε δημοσκοπήσεις, δέχθηκε μια οξύτατη επίθεση. Τα πράγματα σοβάρεψαν. Ξεκίνησε ο Αντι-Δεκέμβρης.

Αντι-Δεκέμβρης

Η αντίδραση ήρθε σε δύο επίπεδα:

Στο πρώτο τα πράγματα μπήκαν στην φυσική τους θέση στα ΜΜΕ και αφηνίασαν οι εγκυρολογούντες. Παρότι το διαδίκτυο ήταν αυτό που πρωταγωνίστησε όσο εξελισσόταν ο ξεσηκωμός, αμέσως μετά τηλεόραση και εφημερίδες, όλο σχεδόν το πολιτικό και ακαδημαϊκό προσωπικό και πολιτικοί μηχανισμοί κοιννικού επηρεασμού, αγωνίστηκαν στοιχισμένα να ξαναγράψουν την ιστορία: Αντίθετα με τα ξένα μίντια, η τάση ήταν να υποβαθμιστεί ο Δεκέμβρης σε ομαδική παράκρουση, σε δράση κατσαπλιάδων, σε παρασυρμένα παιδιά - σε οτιδήποτε μπορούσε να αναγάγει τον μαζικότερο και  ευρύτερο ξεσηκωμό της νεολαίας σε ψυχολογικό ή σε κάποιου είδους προσωπικό πρόβλημα. Κάθε απόπειρα να υποδείξει κανείς πως το δάκτυλο έδειχνε το φεγγάρι αντιμετωπίστηκε ως εξύμνηση των παρωνυχίδων. Κάθε προσπάθεια να δηλώσει κανείς το θεμιτό της νεολαιίστικης οργής αντιμετωπίστηκε με την οργίλη δημόσια καταδίκη κάθε προσπάθειας ανάλυσης ως αντικειμενικής συνέργιας σε πλιάτσικο, σε υπονόμευση του πολιτεύματος. Η μόνη αποδεκτή στάση ήταν ο ύπνος της σκέψης, η προγραμματική ηλιθιότητα. Σε αυτά τα συμφραζόμενα, γρήγορα ο Δεκέμβρης ξαναγράφτηκε, ξεπλύθηκε από την ουσία του και παρέμεινε ως σκιάχτρο μιας εγκληματικής παραβατικότητας. Με σχεδόν οργουελικούς όρους.

Στο δεύτερο επίπεδο ο Δεκέμβρης συσπείρωσε το αντίθετό του. Με την κάλυψη της σχετικής σιωπής που τους παρείχαν τα μέσα, «άγνωστοι» έβγαιναν από τις πρώτες μέρες και πυροβολούσαν μαθητές και περαστικούς, έριξαν χειρβομβίδα σε στέκι μεταναστών και άρχισαν να αυτοαναγορεύονται «περιφρούρηση» σε γειτονιές και σε πόλεις. Στην συνέχεια ξεκάθαρα ναζιστικές ομάδες άρχισαν να δρουν σε συνεργασία, ανοιχτή πια, με τμήματα των σωμάτων ασφαλείας και υποκατέστησαν την αστυνομία δρώντας ως ομάδες εφόδου εναντίον των μεταναστών. Η παράδοση του Αγίου Παντελεήμονα στα χέρια των χρυσαυγιτών ήταν μια παράπλευρη συνέπεια του Δεκέμβρη. Όπως και η σκλήρυνση της καταστολής.

Παράπλευρη συνέπεια και τμήμα του Αντι-Δεκέμβρη ήταν και η νέα γενιά τρομοκρατίας Marvelιστών-Ταραντινικών της οποίας η δράση αποτέλεσε και την ταφόπλακα της εξέγερσης. Δεν ήταν παρά προσπάθεια ιδιοποίησης του Δεκέμβρη και υπόταξής του στο άρμα μιας ένοπλης, αιματηρής και τελικά ακατάληπτης παρεξήγησης. Η ιδέα της ένοπλης πρωτοπορίας είναι αντιθετική στην κινηματική αυτενέργεια φυσικά και ιστορικά έχει συμβάλει παντού τις τελευταίες δεκαετίες στην κατάπνιξή της.


Σήμερα, ένα χρόνο μετά, τα πράγματα είναι πιο άγρια από ότι πριν τον Δεκέμβρη, η κοινωνική θερμοκρασία έχει ανέβει. Όσα γέννησαν την έκρηξη της 6ης Δεκεμβρίου του 2008, παραμένουν και σήμερα σε ισχύ – και πάνω τους συσσωρεύονται άλλα, αγριότερα. Σε ένα αβέβαιο οικονομικό και κοινωνικό κλίμα σοβούν πολλοί Δεκέμβρηδες, αλλά και Αντι-Δεκέμβρηδες, που κανείς δεν ξέρει αν, πού και πότε θα σκάσουν.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ζωνιανά

Διαβάζω και ακούω τα όσα γράφονται και λέγονται το αιματηρό περιστατικό στα Ζωνιανά με την ελαφρά δυσανασχέτηση που ως Κρητικός της διασποράς νιώθω, βλέποντας ότι ο κοινός τόπος και το αναμενόμενο παρά τοις Κρησί, γίνεται πηχυαίος τίτλος και "ανακαλύπτεται" από τα Αθηναϊκά ΜΜΕ ως κεραυνός εν αιθρία, ως κάτι το αναπάντεχο. Η δυσανασχέτηση προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοιου είδους θέματα φτάνουν μέχρι την Αθήνα όταν υπάρχουν νεκροί - και τότε φτάνουν ως έτοιμο θέαμα και με μεγάλη απόσταση από την τοπική οπτική. Από την άλλη δεν νιώθω αρκετά κοντά στα τεκταινόμενα στο νησί πλέον, ώστε να έχω κάποια σημαντική άποψη να συνεισφέρω. Αυτοί που βιώνουν την κατάσταση, είναι καλύτερα σε θέση και να την εκτιμήσουν. Εδώ θέλω να παρατηρήσω κάποια πράγματα και να παραπέμψω σε πλησιέστερους παρατηρητές.

- Όσοι βλέπουν στις μαφίες του Μυλοποτάμου κάποιου είδους "αντεξουσιαστές" και "εχθρούς του κράτους", είναι μακριά νυχτωμένοι. Η κατάσταση αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα π…

Το όπλο της λανθασμένης πρόβλεψης

Επ' αφορμή της νικηφόρου μάχης του πακέτου λιτότητας και της σίγουρης επιστημοσύνης με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών μετέφερε την αισιοδοξία του, ας εξετάσουμε τις βάσεις της και την προϊστορία των επισήμων εκτιμήσεων για την πορεία της Οικονομίας της χώρας μας στα χρόνια της κρίσης:
Sins of Commission Από το Real World Economics Review, o Jesse Frederik, στο άρθρο του "Folly from Olly. The disasterous quality of the economic predictions of the European Commission" κάνει την παρακάτω παρατήρηση σε ότι αφορά τις προβλέψεις της Κομισιόν για τις επιδόσεις της Ελληνικής οικονομίας, κατά την διάρκεια του Μεγάλου Ελληνικού Κραχ, την οποία μετάφρασα στα Ελληνικά (χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ελπίζω στην κατανόησή του λόγω της πιεστικής επικαιρότητας):



 Στον πίνακα παρουσιάζονται οι πέντε ενημερώσεις της εκτίμησης της Κομισιόν, κατά την διάρκεια του έτους με την πρώτη να δημοσιεύεται την άνοιξη της προηγούμενης από την εκτιμώμενη χρονιά. Σημειώνω πως η τελευταία επικαιροπ…

Πείνα, λιποθυμίες και η χρησιμότητα του λαϊκισμού: μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη

Με αφορμή μια συζήτηση με τον Πάσχο Μανδραβέλη στο twitter

[Δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή Αυγή 2/12/2013]



Η είδηση-μαϊμού (όπως ήταν σχεδόν εξαρχής φανερό νομίζω) περί θανάτου από πείνα 16χρονου στην Πλατεία Αμερικής, προκάλεσε μια συζήτηση στο twitter με τον Πάσχο Μανδραβέλη που άδραξε την αφορμή να καταγγείλει την ψευδή καταστροφολογία της αριστεράς.

@Mandravelis Η πείνα των μαθητών δεν είναι hoax http://t.co/WbAe7biTwp
— talws (@talws) November 25, 2013 Του υπέδειξα πως η πείνα στην Ελλάδα δεν είναι μύθος, παραπέμποντάς τον  στο σχετικό άρθρο της Ημερησίας (προκειμένου να μην υπάρχει θέμα επαρκούς καθεστωτικότητας των πηγών). Ο ΠΜ σε ποστ στου στο twitLonger απάντησε πως δεν υπάρχει πείνα στην Ελλάδα, μόνο φτώχεια και ότι όλα αυτά περί λιποθυμιών από την πείνα στα σχολεία είναι "hoaxes" - αστικοί μύθοι: "Η φτώχεια δεν είναι hoax. Είναι πραγματικότητα. Οι λιποθυμίες από την πείνα, είναι hoax. Ποτέ δεν στοιχειοθετήθηκαν, πάντα ήταν καταγγελίες του στιλ «άκουσα...», «μου …