23.10.08

Κο κο κο


14.10.08

Μαρξισμός για τις περιστάσεις

- Όταν ο Καπιταλισμός φτάνει στο χτένι: ο Martin Wolf Rick Wolff (ευχαριστήρια στον maikwl για την επισήμανση του λάθους!) μιλάει για την κρίση, την αμερικανική οικονομία και τον κομμουνισμό των start ups!



Ο Βαλερστάιν περί παγκόσμιας ύφεσης, ο Tabb για τις "Τέσσερις κρίσεις του καπιταλιστικού συστήματος, ο Podur για τα "χρηματοοικονομικά εργαλεία".
- Η Sequoia Capital, αναλύει την κατάσταση - εικονογραφώντας περίπου τον Wolf (στην αρχή - και αυτά τα γραφήματα με το excess capacity; ύποπτα).



- Ο Emir Sader προειδοποιεί:

...Με τις θεωρίες μας περί του αντικειμενικού και ίσως του καταληκτικού χαρακτήρα του καπιταλισμού επιβεβαιωμένες, εμείς οι αριστεροί χαμογελούμε, τρίβοντας τα χέρια μας, ανυπόμονα περιμένοντας τις κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες των κρίσεων.

Θα έπρεπε; Ή ίσως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε πόσο έτοιμοι είμαστε να αντιμετωπίσουμε την νέα αυτή κρίση με αριστερές εναλλακτικές λύσεις; Όχι απλά με θεωρίες, αλλά με την κοινωνική, πολιτική και ιδεολογική δύναμη να διεκδικήσουμε την ηγεμονία μέσα στην κρίση. Είμαστε έτοιμοι να αναρωτηθούμε αν τα μέτρα που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις δεν θα σημαίνουν περισσότερη ταλαιπωρία για τους φτωχούς, περισσότερη απελπισία, εγκατάλειψη, ανεργία και επισφαλής εργασία, χωρίς ο κόσμος να μπορεί να δει εναλλακτικές λύσεις;

... Κάθε κρίση που η Αριστερά αντιμετωπίζει τρίβοντας τα χέρια της με χαιρεκακία, την αφήνει περισσότερο ηττημένη από πριν, γιατί μια τέτοια αριστερά αρκείται να αναστοχάζεται τις τελευταίες ημέρες της καπιταλιστικής Πομπηίας, η οποία όμως επιμένει και επιβιώνει χάρη στην απουσία εναλλακτικών λύσεων, θεωρητικών και πολιτικών, από την Αριστερά, την ίδια αυτή Αριστερά που μοιάζει να πιστεύει πως κάποτε τελικά, κάποια μέρα, σε ένα όχι τόσο μακρινό μέλλον, οι λαοί του κόσμου θα πειστούν από την αποκαλυπτική της θεωρία, χωρίς να χρειαστεί να κάνει την θεωρία της πραγματική σαν οικονομική, πολιτική και ιδεολογική δύναμη...


- Ο Andrew Lahde, ο Διαχειριστής Hedge Fund που έβγαλε ένα σκασμό λεφτά ποντάροντας στην "ηλιθιότητα της αριστοκρατίας", τα βρόντηξε, διακηρύσσοντας την εβδομάδα εργασίας των μηδέν ωρών - και συμβουλεύει "πίνετε μπάφους" και "μια φορά μονάχα ζούμε".

Ενημέρωση: Η αγιοποίηση του Αγ. Ανδρέα του Lahde

- Δεν έχουν κανένα λόγο να πηδήσουν:



...τα πήραν όλα και έφυγαν. Σύμφωνα με την Guardian:

Οι εργαζόμενοι στον χρηματοοικονομικό τομέα των μεγαλύτερων τραπεζών της Wall Street πρόκειται να λάβουν συμφωνημένες πληρωμές ύψους πάνω από 70 δισ. δολάρια, σημαντικό κομμάτι από τις οποίες θα δοθούν σε μορφή προαιρετικών μπόνους, για την δουλειά τους φέτος - παρότι έσπρωξαν το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα στην χειρότερή του κρίση από το κραχ του 1929...


Στην Μόργκαν Στάνλεϋ έχουν λαβείν περισσότερα από την χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας σήμερα, ενώ στην Citibank παίρνουν αυξήσεις από πέρυσι. Η Λήμαν λίγο πριν φουντάρει είχε προβλέψει να δώσει περί τα 6 δισ. στο στελεχικό της δυναμικό. Αξιοκρατία. Πάντα αξιοκρατία. Γι'΄αυτό παίρνουν τόσα λεφτά, για την αξία τους.

- Bela Lugosi is dead?



vs.



Η πτώση του γορίλα (σε ένα στρώμα από 350 εκατομμύρια δολάρια)

11.10.08

Στοιχεία για την εκτίμηση του [d(zeitgeist)/dt ](Φθινόπωρο 2008), ενός πολύ μεγάλου αριθμού



Απόφαση 5ου Συνέδριου του ΣΥΝ [pdf], Φεβρουάριος 2008:
"Απαιτούνται βαθιές δημοκρατικές τομές στο κρατικό μηχανισμό, ώστε ο δημόσιος τομέας να αποκτήσει ουσιαστικό παρεμβατικό ρόλο στη λειτουργία της οικονομίας υπό απολύτως δημοκρατικές διαδικασίες. Ταυτόχρονα, απαιτείται η διαρκώς μεγαλύτερη συμμετοχή των εργαζομένων ώστε ο κοινωνικός έλεγχος να καθίσταται ουσιαστικότερος και αποτελεσματικότερος. Σε αυτή την κατεύθυνση οφείλουν να επανέλθουν ή να παραμείνουν στον έλεγχο του δημοσίου όλοι οι τομείς στρατηγικού χαρακτήρα (ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, διαχείριση υδάτινων πόρων, υποδομές, λιμάνια κλπ) και να αποκτήσουν ένα κοινωνικό κι αναπτυξιακό προσανατολισμό με όρους δημοσίου συμφέροντος"


Άρθρο άποψης του Ρίτσαρντ Σένετ, στους Financial Times (μάλλον θα το βρείτε πλέον μόνο σαν teaser πίσω από συνδρομή, παραθέτω μερικά αποσπάσματα):

Μπαίνουμε σε μια περίοδο χρηματοοικονομικού σοσιαλισμού, και με αυτό εννοώ πως η κυβέρνηση εξαγοράζει εταιρείες που δεν μπορούν να επιβιώσουν στην ελεύθερη αγορά - την Fannie Mae και την Freddie Mac, η ένεση 700 δις δολαρίων στις ΗΠΑ, η Northern Rock και η Bradford and Bingley in the UK. Οι περισσότεροι παρατηρητές θεωρούν αυτού του είδους τον χρηματοοικονομικό σοσιαλισμό ως μέτρο έκτακτης ανάγκης - και σαν κάτι κακό. Για μένα είναι καλό. Μάλιστα η δημόσια ιδιοκτησία πρέπει να επεκταθεί από τον χρηματοοικονομικό κλάδο στον κατασκευαστικό κλάδο και στον κλάδο των υπηρεσιών...

... [Η δημόσια ιδιοκτησία είναι μια καλή ιδέα] κατά την άποψή μου, άπαξ και καταπιούμε ένα μεγάλο και πικρό χάπι. Στην σημερινή μας κατάσταση η δυτική οικονομία δεν είναι αυτοσυντηρούμενη. Η ιδιωτική ιδιοκτησία όπως την ξέρουμε είναι ένα κακοσχεδιασμένο και άτσαλο μηχάνημα και αν δεν κάνουμε κάτι θα μειώσει τις ευκαιρίες και θα υποβαθμίσει τις ζωές του εργατικού της δυναμικού...

... Για να διατηρήσουμε τον κόσμο στην εργασία του, πρέπει να δεχθούμε πως η μόνιμη κρατική υποστήριξη του χωλαίνοντα παραγωγικού μας τομέα είναι απαραίτητη. Η πλήρης απασχόληση είναι σημαντικότερη για τις κοινωνίες μας από ότι η αποδοτική κερδοφορία. Αν αυτό σας φαίνεται δύσκολο να το αποδεχθείτε, σκεφτείτε τις εναλλακτικές λύσεις: το κράτος μπορεί να βάλει τα λεφτά του είτε σε επιδόματα ανεργίας ή σε δουλειές - δουλειές που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν με αμιγώς επιχειρηματικούς όρους...


Έτσι στις 7 Οκτωβρίου του 2008, συνέβη οι Financial Times να δημοσιεύουν ένα άρθρο καθηγητή του LSE, το οποίο βρίσκεται στα αριστερά των οικονομικών προτάσεων του ΣΥΝ, ζητώντας όχι μόνο την κρατικοποίηση τον δημόσιο έλεγχο των "στρατηγικών τομέων" της οικονομίας, αλλά την κρατικοποίηση των περισσότερων παραγωγικών κλάδων της οικονομίας, λέγοντας πως η ευτυχία και η ικανοποίηση των ανθρώπων είναι υπέρτερη αξία από την κερδοφορία και την επιχειρηματικότητα και θα πρέπει να διαφυλαχθεί η πρώτη σε βάρος της δεύτερης. Πέρα από τις ανησυχίες που μου προξενεί το γεγονός ως εν δυνάμει οιωνός για την συντέλεια του κόσμου, οφείλω να διαπιστώσω ότι έρχονται τρελά κοσμοθεωρητικά πανηγύρια και οι ακλόνητες "κυβερνητικές" βεβαιότητες θα απειληθούν από μέχρι πρότινος θεωρούμενες αιθεροβασίες.

Να προλάβω ενστάσεις ότι ο σ. Σένετ είναι σοσιαλιστής και ότι δεν είναι παρά μία (μη-τυπική) άποψη που δημοσιεύεται σε ένα έντυπο που δεν υιοθετεί αυτά που λέγονται. Πράγματι, αλλά το απροσδόκητο στην περίπτωση αυτή είναι πως (από όσο ξέρω για πρώτη φορά στην ιστορία τους - διορθώστε με) οι Financial Times δημοσιεύουν άρθρο το οποίο καλεί στην άμεση κρατικοποίηση των βασικότερων κλάδων της βιομηχανίας. Είναι σαν ο "Πρωταθλητής" να δημοσιεύσει άρθρο που να εξυμνεί την απόδοση και την ανωτερότητα της ομάδας του Παναθηναϊκού, σαν η Ζωή να εκδόσει βιβλίο που εξυμνεί τα καλά της αθεΐας. Είμαστε άλλωστε στην περίοδο εκείνη της ιστορίας κατά την οποία ο αρχηγός των Τόριδων λέει το αμίμητο: "I have never believed in just laissez-faire".

Sure you didn't...

7.10.08

Ο δάσκαλος του Αϊνστάιν;

Καθυστέρησα να το ποστάρω, αλλά ας το σημειώσω για μελλοντική αναφορά εδώ:

Κατ' αρχάς δόξα και τιμή στον Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή. Στο μικρό μέρος του έργου του το οποίο έχω διδαχθεί, η δουλειά του στην αξιωματική θερμοδυναμική είναι ένα θεσπέσιο επίτευγμα της μαθηματικής φυσικής. Η αξιωματική διατύπωση του δεύτερου νόμου, θυμάμαι ότι με είχε σχεδόν συγκινήσει. Είναι ένας εκ των ελαχίστων Ελλήνων μαθηματικών της εποχής εκείνης (της σύγχρονης εποχής συνολικά) με τόσο σπουδαίο έργο. Όμως, στην Ελλάδα δεν μπορεί κανείς να αρκεστεί στο σπουδαίο, αν μπορεί να το διαφημίσει ως υπέρτατο.

Σε δημοσίευμα του Έθνους με τίτλο "Ο δάσκαλος του Αϊνστάιν", επαναλαμβάνεται ένας κοινός στο διαδίκτυο ισχυρισμός:

«Kύριοι, ζητήσατε να σας απαντήσω σε χίλια δυο πράγματα, κανείς όμως δεν θέλησε να ρωτήσει ποιος ήταν ο δάσκαλός μου, ποιος μου έδειξε και μου άνοιξε τον δρόμο προς την ανώτερη Mαθηματική Eπιστήμη και έρευνα. Kαι για να μη σας κουράσω, σας λέω απλά, χωρίς περιστροφές, ότι μεγάλος μου δάσκαλος υπήρξε ο αξεπέραστος Eλληνας Kωνσταντίνος Kαραθεοδωρή, στον οποίο, εγώ προσωπικά αλλά και η Mαθηματική Eπιστήμη, η φυσική, η σοφία του αιώνα μας, του χρωστάμε τα πάντα».

-Απόσπασμα από την τελευταία συνέντευξη του Aλμπερτ Aϊνστάιν, το 1955


Πρόκειται για αβάσιμο ισχυρισμό. Παρότι δεν είναι καινούριος διακινείται στο διαδίκτυο μόνο από Έλληνες. Αυτό είναι κακό σημάδι, για κάτι το οποίο αφορά την "τελευταία συνέντευξη" του πιο γνωστού παγκοσμίως φυσικού επιστήμονα του 20ου αιώνα.

Κατ' αρχάς δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο Αϊνστάιν γνώριζε, συζητούσε, εκτιμούσε και επικοινωνούσε με τον Καραθεοδωρή. Αλλά η σχέση που υπονοείται με την σπόντα:
Eνιωθε πιθανότατα την ανάγκη να αποκαταστήσει, έστω και αργά, μια «αδικία», φέρνοντας στο προσκήνιο το έργο ενός ανθρώπου που το όνομά του παρέμενε άγνωστο πέρα από τα όρια της διεθνούς πανεπιστημιακής κοινότητας


...είναι απλά ανοησία: πρώτα γιατί ακόμα και κολοσσοί όπως ο Όϋλερ π.χ. ή ο Χίλμπερτ είναι λίγο-πολύ άγνωστοι (αν μιλάμε επί της ουσίας) πέρα από τα όρια της "διεθνούς πανεπιστημιακής κοινότητας", χωρίς αυτό να τους μειώνει σε τίποτα. Αυτή η κοινότητα στην ιστορική της πορεία είναι ο τελικός κριτής της σημασίας του έργου ενός επιστήμονα - και όχι ο αριθμός των αναφορών του έργου του στον τύπο. Δεύτερον γιατί γνωρίστηκαν το 1915 ή το 1916, όταν ο Αϊνστάιν είχε ήδη ολοκληρώσει το σημαντικότερο μέρος του επιστημονικού του έργου, που ελάχιστη σχέση είχε με την δουλειά του Καραθεοδωρή πλην της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας της οποίας όμως η διατύπωση και πάλι προηγείται της γνωριμίας των δύο επιστημόνων πέρα από την όποια μεταγενέστερη συμβολή του (βλ. και εδώ για περισσότερα) η οποία ενδέχεται και να είναι σημαντική, δεν ξέρω.

Δεν καταλαβαίνω επιπλέον με ποια έννοια ο Καραθεοδωρής ήταν "δάσκαλος" του Αϊνστάιν, πέρα από το γεγονός ότι τον συμβουλεύτηκε σε κάποιο μαθηματικό θέμα, ως ειδικότερο. Οι πραγματικοί μαθητές του Καραθεοδωρή είναι γνωστοί όλοι.

Οπότε επιστρέφουμε στην "συνέντευξη τύπου του Αϊνστάιν το 1955". Συνεντεύξεις Τύπου το 1955 - τελευταία χρονιά της ζωής του, πέθανε τον Απρίλιο του έτους αυτού - ο Αϊνστάιν δεν έδωσε. Στην τελευταία του συνέντευξη, αναφορά στον Καραθεοδωρή δεν έκανε. Από όσο ξέρω η μόνη συνέντευξη τύπου που είχε να κάνει με τον Αϊνστάιν το 1955, μετά τον θάνατό του, ήταν η συνέντευξη τύπου για το μανιφέστο Ράσελ- Αϊνστάιν για την ειρήνη και τον πυρηνικό αφοπλισμό. Η τελευταία συνέντευξη τύπου του ήταν το 1953 στο Princeton, ύστερα από την οποία δεν υπήρξε άλλη. Η αναφορά των New York Times στην συνέντευξη αυτή, δεν λέει τίποτα για δασκάλους και για την σοφία του αιώνα μας. Ο Αϊνστάιν δεν μιλούσε έτσι.

Εν τέλει αναρωτιέμαι γιατί όλη αυτή η μανία με τον "Έλληνα δάσκαλο του Αϊνστάιν"; Γιατί όλη αυτή η παραφιλολογία; Η αδυναμία να εκτιμηθεί η πραγματική εμβέλεια και συνεισφορά ενός μεγάλου μαθηματικού παρά μόνο με όρους ποπ-επιστήμης, και της "εθνικής επιτυχίας" με όρους Παπαρίζου, τι δηλώνει; Γιατί ο μέσος δημοσιογράφος, θεωρεί ότι ο μέσος αναγνώστης θα συγκινηθεί περισσότερο με την εμπλοκή ενός Έλληνα επιστήμονα των αρχών του προηγούμενου αιώνα, σε μια φυσική θεωρία της οποίας το όνομα - αλλά ελάχιστα άλλα πράγματα - γνωρίζει ο αναγνώστης από ότι με την πραγματική (και εκτενέστατη) συνεισφορά του στην μαθηματική επιστήμη; Ή με την πραγματική και εκτενή συνεισφορά των μεταγενέστερων Ελλήνων σχετικιστών εκ των οποίων τέσσερις αναφέρονται στον σχετικό κατάλογο της Βικιπαίδειας; (οι δύο μάλιστα είναι εν ζωή).

Θα χαρώ πολύ για συμπληρώσεις και προσθήκες σχετικά με το θέμα πάντως, ειδικά σχετικά με την πηγή του παραθέματος του "Έθνους" ή λεπτομέρειες για την σχέση του Καραθεοδωρή με την Γενική Σχετικότητα.

Ενημέρωση εκ των σχολίων:
- Διαβάστε οπωσδήποτε το κείμενο του Κωνσταντίνου Μπενά από το Περισκόπιο της Επιστήμης, σχετικά με την σχέση Καραθεοδωρή-Αϊνστάιν (ευχαριστώ Vangelford)
- Επίσης μια εξαιρετική καταγγελία των πιο ακραίων ανοησιών περί του θέματος, από μια απρόσμενη πηγή: Η απάτη με τον Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή (ευχαριστώ abravanel).

Να είσαι πρωταγωνιστής στην ανέλιξη της θετικής επιστήμης και να γίνεις μαστίχα των ανορθολογιστών είναι δύστηνος μοίρα, πάντως.