29.4.06

Βάσεις και Ιράν

Βαθμοί ανεξαρτησίας: μια πιο ανεξάρτητη χώρα:
[19/3/2003] ...σε κανένα εκ των 50 αμερικανικών αεροσκαφών που βρίσκονται στη βάση του Ιντσιρλίκ στη νότια Τουρκία δεν θα επιτραπεί να συμμετάσχουν στους βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράκ.


...και μια λιγότερο ανεξάρτητη χώρα:

[26/4/2006] Διαθέσιμη είναι η στρατιωτική βάση της Σούδας για τις αμερικανικές δυνάμεις σε μια ενδεχόμενη πολεμική σύρραξη στο Ιράν. Μιλώντας μετά από συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου με τον πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Βαγγέλης Μεϊμαράκης σημείωσε ότι «η Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια έχει συμβατικές υποχρεώσεις απέναντι στους συμμάχους της, τις οποίες και εκπληρώνει»...


Ειρήσθω εν παρόδω ότι οι καταστροφολογίες για το τι έμελλε να πάθει η Τουρκία, εξαιτίας της άρνησής της να επιτρέψει την χρήση των Αμερικανικών βάσεων στο έδαφός της, αποδείχτηκαν μάλλον αβάσιμες. Επίσης, αντίθετα με τα όσα λέει ο κ. Μεϊμαράκης, η Ελλάδα δεν είναι (και δεν ήταν) καθόλου υποχρεωμένη συμβατικά να επιτρέψει την επιθετική χρήση των Αμερικανικών βάσεων, όπως έλεγε και το 2003 στην Εποχή ο Αντώνης Μπρεδήμας, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο, με αφορμή την χρήση της Σούδας στις επιχειρήσεις το Ιράκ:

Η παραχώρηση της Σούδας τι σημαίνει και πόσο συμβατή είναι με την ελληνική έννομη τάξη;
Η παραχώρηση της βάσης της Σούδας στις ΗΠΑ για τις επιχειρήσεις της στο Ιράκ συνιστά έμμεση τουλάχιστον συμμετοχή στις πολεμικές ενέργειες. Από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, αυτό δικαιολογείται, πολιτικά μεν στη βάση του "εθνικού συμφέροντος", νομικά δε στη δέσμευση που υπάρχει από την ύπαρξη των διμερών συμφωνιών με τις ΗΠΑ για τις βάσεις. Όσον αφορά τη νομική δέσμευση της Ελλάδας, το επιχείρημα αυτό είναι παντελώς αβάσιμο. Γιατί η ίδια η συμφωνία για τις βάσεις προβλέπει στο άρθρο 2 παρ.1 ότι η λειτουργία τους γίνεται για αμυντικούς σκοπούς. Εφόσον δεχθούμε ότι η επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράκ είναι παράνομη κατά το διεθνές δίκαιο, τότε υπάρχει προφανώς παραβίαση της συμφωνίας. Εκτός και αν η ελληνική κυβέρνηση αποδεχθεί την αμερικανική θέση για προληπτική νόμιμη άμυνα, πράγμα που δεν βλέπω να έχει αποδεχθεί. Με δεδομένη λοιπόν την παραβίαση της συμφωνίας από τις ΗΠΑ, η Ελλάδα διαθέτει από το διεθνές δίκαιο (άρθρο 60 της Σύμβασης της Βιέννης για το δίκαιο των διεθνών συνθηκών) το δικαίωμα ή να κλείσει τις βάσεις ή, το πλέον ρεαλιστικό, να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει τη λειτουργία τους. Απαγορεύοντας, λοιπόν, τη χρησιμοποίηση της Σούδας από τις ΗΠΑ, η Ελλάδα όχι μόνο δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, αλλ' αντίθετα ασκεί δικό της δικαίωμα.
Υπάρχει όμως και μια άλλη νομική βάση που απαγορεύει τη χρησιμοποίηση της Σούδας από τις ΗΠΑ για επιθετικούς σκοπούς. Πρόκειται για τους λεγόμενους "αναγκαστικούς" κανόνες του διεθνούς δικαίου (jus cogens), που καθιστούν παράνομη και άτυπη οποιαδήποτε συμφωνία ή συμπεριφορά που έρχεται σε αντίθεση με αυτούς τους κανόνες. Είναι "υπέρτεροι" κανόνες του διεθνούς δικαίου που έχουν υιοθετηθεί για να κατοχυρώσουν ορισμένα θεμελιώδη αγαθά για τη διεθνή κοινότητα. Αν και υπάρχει διαφωνία ποιοι είναι συγκεκριμένα οι κανόνες αυτοί, γίνεται ομόφωνα δεκτό ότι περιλαμβάνουν τον κανόνα της απαγόρευσης της απειλής ή χρήσης βίας. Τον κανόνα αυτό παραβιάζουν, όχι μόνο οι ΗΠΑ/ Μ. Βρετανία άμεσα, αλλά και η Ελλάδα έμμεσα, γεγονός που δημιουργεί γι' αυτή θέμα διεθνούς ευθύνης.
Η παραπάνω διαπίστωση έχει συνέπειες και στο εσωτερικό συνταγματικό δίκαιο της Ελλάδας. Γιατί η παραχώρηση των διευκολύνσεων της Σούδας για παράνομες κατά το διεθνές δίκαιο επιθετικές πράξεις έρχεται σε αντίθεση με τα άρθρα 2 παρ. 2 και 28 παρ. 1 του Συντάγματος. Το άρθρο 2 παρ. 2 προβλέπει ότι η Ελλάδα ακολουθεί τους γενικής αναγνωρίσεως κανόνες του διεθνούς δικαίου και επιδιώκει την ειρήνη, τη δικαιοσύνη και την ανάπτυξη των φιλικών σχέσεων με τους άλλους λαούς και κράτη. Στη διάταξη αυτή εμπεριέχεται, αφενός μια πολιτική κατευθυντήρια γραμμή για επιδίωξη της ειρήνης και δικαιοσύνης, αφετέρου μια επιταγή για συμμόρφωση προς το διεθνές δίκαιο. Το δε άρθρο 28 παρ. 2 του Συντάγματος δίδει τα πρωτεία στο διεθνές δίκαιο απέναντι σε οποιονδήποτε κανόνα του εσωτερικού δικαίου (πλην του ίδιου του Συντάγματος). Εφόσον λοιπόν η επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράκ παραβιάζει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο, και η έμμεση διευκόλυνση που παρέχει η Ελλάδα για το σκοπό αυτό παραβιάζει αντίστοιχα τις παραπάνω συνταγματικές διατάξεις.


Μια που ένα από τα παρελκόμενα της επίσκεψης της Κοντολίζας ήταν η μαζική διεκτραγώδιση, από έγκριτους και μη δημοσιογράφους και σχολιαστές, του "αντιαμερικανισμού" που μας κατατρέχει, ιδιαίτερα αφού προέκυψε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων λένε "όχι" στις οικονομικές κυρώσεις στο Ιράν (είμαστε και μη-μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας θυμηθήκαμε), θα ήθελα να παραπέμψω στα όσα έχει να πει η Ιρανή Σίριν Εμπάντι, ακτιβίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν και βραβευμένη το 2005 με Νόμπελ Ειρήνης για τις δραστηριότητές της, σε ένα άρθρο της που καλό θα ήταν να αναγνωστεί σοβαρά για τα όσα εξηγεί και τα όσα προτείνει:

Η αντιμετώπιση του ζητήματος του Ιρανικού πυρηνικού προγράμματος δεν συνεπάγεται ούτε απειλές στρατιωτικών χτυπημάτων εναντίον του Ιράν, ούτε το σύρσιμο της χώρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ενώ μια ευρεία πλειοψηφία Ιρανών μισούν τους σκληροπυρηνικούς στο Ιράν και εύχονται την πτώση τους, υποστηρίζουν επίσης και το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, γιατί εκτός του ότι είναι οικονομικά δικαιολογημένο, έχει γίνει θέμα εθνικής υπερηφάνειας ενός αρχαίου έθνους με λαμπρή ιστορία. Επιπλέον η κινητήρια δύναμη πίσω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι οι σκληροπυρηνικοί που έχουν ιστορικό ριζοσπαστισμού και ιδεολοφικής θεώρησης του κλοσμου. Οι σκληροπυρηνικοί που ελέγχουν σήμερα το κοινοβούλιο και την προεδρία μέσω νόθων εκλογών, αντιτίθενται έντονα στο δημοκρατικό κίνημα στο Ιράν και θα χρησιμοποιήσουν κάθε αξιόπιστη απειλή στρατιωτικής επίθεσης σαν αφορμή για να συντρίψουν το κίνημα εκδημοκρατισμού.

Ταυτόχρονα μια στρατιωτική επίθεση στο Ιράν μόνο να εξάψει εθνικιστικά αισθήματα θα μπορούσε. Οι Ιρανοί θυμούνται την υποστήριξη των ΗΠΑ προς το Ιράκ κατά την διάρκεια του πολέμου του εναντίον του Ιράν, και βλέπουν τα δυο μέτρα και σταθμά όταν οι ΗΠΑ προσφέρουν εγγυήσεις ασφαλείας στην Β. Κορέα και προωθημένη πυρηνική τεχνολογία στην Ινδία, αλλά δεν έχουν παρά κυρώσεις και απειλές για το Ιράν.

Το Ιράν δεν είναι Ιράκ. Με δεδομένο τον έντονο εθνικισμό των Ιρανών και την Σιιτική παράδοση μαρτύρων, κάθε στρατιωτική κίνηση εναντίον του Ιράν θα απαντηθεί με τρόπο που θα τυλίξει όλη την περιοχή στις φλόγες, με αποτέλεσμα αναρίθμητους αθώους νεκρούς, και την καταστροφή της οικονομίας όχι μόνο της περιοχής αλλά και του κόσμου. Η παραπομπή του ζητήματος του Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και η επιβολή κυρώσεων εναντίον του, θα οδηγήσουν στην εγκατάλειψη από τους σκληροπυρηνικούς της Συνθήκης για την Μη-διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT)και το "πρόσθετο πρωτόκολλό της". Είναι ο κόσμος έτοιμος να ζήσει με μια τέτοια τρομακτική προοπτική;


Ενώ καταλαβαίνω την γενική ανησυχία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, για κάθε πυρηνικό πρόγραμμα, δεν μπορώ παρά να παρατηρήσω ότι βασικός παράγοντας που ωθεί στην απόκτηση πυρηνικών όπλων είναι η αυξανόμενα επεκτατική και παρεμβατική διάθεση των ΗΠΑ: το παράδειγμα της Β.Κορέας δείχνει καθαρά σε όλον τον κόσμο πως αν θέλεις να μην σου πολυκολλάει η Αμερικανική κυβέρνηση, δεν έχεις παρά να διαθέτεις μερικές ατομικές βόμβες.

Το θέμα πάντως έχει μια έντονα εσωτερική Ιρανική διάσταση, διαπάλης φατριών για την εξουσία, την οποία παρουσιάζει ο Pepe Escobar στους Asia Times, σε μια κατατοπιστική ανάλυση για τις ισορροπίες στην Τεχεράνη. Παραθέτω το καταληκτικό συμπέρασμά του:

...Οι δαιμονοποιητικοί δυτικοί παραλληλισμοί μεταξύ του Ιράν που εμπλουτίζει μερικά γραμμάρια ουρανίου και της πορείας του Χίτλερ στην Ρηνανία είναι απόλυτα σαχλοί. Προς το παρόν το Ιράν έχει μόνο αψηφίσει ένα μη-δεσμευτικό αίτημα από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Το πρόγραμμα εμπλουτισμού του Ουρανίου μπορεί να είναι υπό τον έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης (Πασνταράν), αλλά δεν είναι ο Αχμαντινετζάντ που καθορίζει την πυρηνική πολιτική του Ιράν: αυτό το κάνει ο Ανώτατος Ηγέτης (Χαμενεΐ) και οι οδηγίες του ακολουθούνται από το Ανώτατα Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας που το διοικεί ο προστατευόμενος του ηγέτη Αλί Λαριτζανί. Ο Χαμενεΐ και ο Λαριτζανί έχουν χαμηλώσει σημαντικά τους τόνους. Όχι όμως ο Αχμαντινετζάντ.

Το θέμα δεν είναι πως ο Αχμαντινετζάντ είναι κάποιος μανιακός με τάσεις αυτοκτονίας που είναι αποφασισμένος να τα βάλει με τις ΗΠΑ με κάθε διαθέσιμο τρόπο. Το θέμα είναι πως ο πρόεδρος είναι επικεφαλής μόνο μίας από τις τέσσερις βασικές φατρίες σε μια μάχη εξουσίας ζωής και θανάτου, και ακολουθεί την δικιά του πορεία, που δεν είναι αναγκαστικά και επιλογή της θεοκρατικής ηγεσίας του Ιράν. Οι νεοσυντηρητικοί της Ουάσινγκτον μπορεί να θέλουν "αλλαγή καθεστώτος" - αλλά αυτό δεν πρόκειται να συμβεί με άλλο ένα σοκ και δέος...


Για περισσότερα ακόμα για το Ιράν δείτε μια λεπτομερέστερη και εκτενέστερη ανάλυση για την χώρα και την παρούσα κατάσταση, από το Βρετανικό Foreign Policy Centre, με τίτλο "Κατανοώντας το Ιράν" [pdf].

Πρόκειται εντέλει για σύμπλευσή συμφερόντων των δύο σκληροπυρηνικών: των νεοσυντηρητικών στις ΗΠΑ και του Αχμαντινετζάντ στο Ιράν. Γι' αυτό δεν είμαι πολύ αισιόδοξος για την ειρηνική κατάληξη του ζητήματος. Αλλά ένας τέτοιος πόλεμος θα ήταν καταστροφικός και παράνοϊκός με επιπτώσεις τις οποίες θα αισθανόντουσαν σίγουρα οι Έλληνες πολίτες, οι οποίοι σοφά ποιούντες, είναι εναντίον μιας διαδικασίας την οποία, μάλλον εύλογα αν και αντανακλαστικά, εκλαμβάνουν ως πρελούδιο σε μια δυναμικότερη Αμερικανική επέμβαση.

26.4.06

Ιστοριολογώντας ξανά

Ο Σπύρος Ασδραχάς, σε άρθρο του στην Αυγή στις 7/4 (το οποίο θα ανέβαζα νωρίτερα αλλά ο λαβυρινθώδης και προβληματικός ιστοχώρος της Αυγής είχε βαρέσει μπιέλα δυο βδομάδες τώρα) απαντά σε ερωτήματα της εφημερίδας (τα οποία δεν δηλώνονται αλλά γίνονται κατανοητά από τα συμφραζόμενα - δεν έχω πια και το φύλλο για να τα παραθέσω). Μιλάει σχετικά με την εθνικιστική και την αντι-εθνικιστική μυθολογία γύρω από το 1821, και επειδή τα όσα λέει είναι συναφή με μια προηγούμενη συζήτηση εδώ, θεωρώ πως ενδέχεται να έχει κάποιο ενδιαφέρον για τους σχετικά συζητούντες. Παραθέτω ένα σχετικό απόσπασμα:

"...συνήθως γίνεται μια σύγχυση ανάμεσα στην ιστοριογραφία της επανάστασης του 1821 και στην εκλαϊκευμένη πρόσληψή της. Η λεγόμενη δημόσια ιστορία δεν είναι εκείνη που χαρακτηρίζει την ιστορική έρευνα και την απότοκό της ιστοριογραφία. Διατρέχοντας κανείς τις ευκαιριακές αναφορές στο '21, εγκωμιαστικές ή επικριτικές, είναι εύδηλη η αναγωγή τους στη δημόσια πρόσληψη της Επανάστασης και όχι στην έρευνα και την αντίστοιχη ιστοριογραφία της. Έτσι επανέρχονται στο προσκήνιο ως καινοτομίες ζητήματα που έχουν ήδη λάβει τις έγκυρες απαντήσεις τους και που βέβαια δεν αφορούν αποκλειστικώς την Επανάσταση: κρυφά σχολειά, σφαγές, ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων, για να μείνω σε λίγα μόνο παραδείγματα.
Δεν θέλω, φυσικά, να πω ότι η δημόσια πρόσληψη της ιστορίας δεν είναι κι αυτή κομμάτι της τελευταίας, και κάποτε συγχρονικό των συμβάντων της: όπως κάθε ιστορία, έτσι κι εκείνη του 1821 έχει την ταυτόχρονη και υστερόχρονη μυθολογία της - ό,τι όμως προέχει δεν είναι η καταγγελία αλλά η κατανόηση της μυθολογίας, των νοητικών μηχανισμών, ανάμεσα στους οποίους και οι ιδεολογικοί, που τη διαμόρφωσαν και την εδραίωσαν. Η δημόσια πρόσληψη της ιστορίας ως ιστοριογραφική κατασκευή ενέχει σκοπιμότητες που ήδη υπήρχαν στη μήτρα της και είναι κατ' εξοχήν φρονηματιστική. Αυτής της κατασκευής δεν είναι αποκλειστικός αγωγός το σχολείο, διαχέεται σε όλες τις ιστορικές αναπαραστάσεις και στα ενοποιητικά σύμβολα. Διαστέλλεται βέβαια από εκείνη την ιστορία που θέλει να είναι επιστήμη, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι δεν στηρίζεται σε αυτή, όπως άλλωστε συμβαίνει και με τις άλλες ιστορικές αναπαραστάσεις με προεξάρχουσες τις λογοτεχνικές. Ωστόσο, ο κριτικός λόγος για την ιστοριογραφία δεν θα πρέπει να γίνεται ενόψει και μόνο αυτών των χρήσεών της..."

14.4.06

Πε Κα Καμπαρέ;


Συλλογή: νεοελληνικός εφηρμοσμένος σουρρεαλισμός. Περιοχή. Έξω από τα Τρίκαλα. Βραβείο πιο ακατανόητης επιλογής ονόματος μαγαζιού. Ο Σουμπκομαντάντε Κίτσος που μου έστειλε το τεκμήριο αυτό, Τρικαλινός ο ίδιος, επεξηγεί:
Το καμπαρέ Οτσαλάν, ήταν στην εξοδο της Καρδίτσας προς Τρίκαλα, λίγο πιο δίπλα από την έκθεση επίπλων Γαλαγάλα. Αλλά εδώ και ενάμιση χρόνο του άλλαξαν ονομα σε κάτι πιό νορμάλ -δεν το θυμάμαι τώρα, αλλά θα περάσω το Πάσχα από εκεί και τα ξαναλέμε.

Τον ρώτησα αν ξέρει τον λόγο που ονόμασαν το μαγαζί έτσι και αν το άλλαξαν κατόπιν πιέσεων της Κουρδικής κοινότητας Θεσσαλίας. Δυστυχώς δεν γνωρίζει γιατί άλλαξε όνομα:
Δεν γνωρίζω αν το επέβαλε ο νόμος, αν άλλαξε ιδιοκτήτη, αν τσατίστηκαν οι Κούρδοι, είμαστε τώρα για να ρωτάμε ανθρώπους της νύχτας τέτοια πράγματα;

Κάθε πληροφορία ευπρόσδεκτη αν είστε από την περιοχή και γνωρίζετε το θέμα.

ΥΓ: Έχω την εντύπωση ότι πάνω αριστερά από το κεφάλι του, με δεμένα μάτια, Άπο, γράφει I love you. Το μυαλό σαστίζει.

9.4.06

Μου προκαλείς Σουηδία

Γράφει ο Old Boy για την καθ' ημάς Σουηδία και το πώς απαιτείται πλέον, επί ποινή αποκεφαλισμού, στην πολιτική μας ζωή, να γενικολογείς ακατάσχετα και μόνο να γενικολογείς, αποφεύγοντας πάση θυσία οποιαδήποτε ουσιώδη επεξήγηση που μπορεί να διαφωτίσει συγκεκριμένα αυτό που λες. Πρόκειται για την επεκτατική γενίκευση της τηλεδημοκρατίας μας: Δεν αρκεί πια να πετάς πέντε συνθήματα, φωνασκώντας και συνεριζόμενος, μεταξύ διαφημίσεων, όλος ο πολιτικός σου λόγος οφείλει να είναι συνθηματολογικός και να αποφεύγει το συγκεκριμένο το οποίο μπορεί να "μπερδέψει" τον τηλεθεατή-πολίτη, ο οποίος "δεν ενδιαφέρεται" κατά τους παρουσιαστές για "τέτοιες λεπτομέρειες". Λεπτομέρειες όπως τι στο διάολο σκοπεύεις να κάνεις για την οικονομία άμα έρθεις στα πράγματα. Η ουσία του πολιτικού λόγου είναι το ρητορικό του περιτύλιγμα, προσεκτικά αποστειρωμένο από κάθε ψήγμα ουσίας. Ο διάβολος είναι στις λεπτομέρειες και εμείς αποτασσόμαστε τον Σατανά. Κρατάμε την πολιτική συζήτηση εκεί που την θέλουμε, ως πολιτικοί, ως δημοσιογράφοι, ως καναλάρχες, ως οραματιστές ενός δυστοπικότερου μέλλοντος, ως διαφημιστές: στο επίπεδο του μάρκετινγκ, στο επίπεδο της εικόνας. Εκεί καμία ουσιαστική δέσμευση δεν εμποδίζει την άσκηση πολιτικής, η οποία έχοντας μείνει μόνο διαφημιστικό σλόγκαν και γενικόλογη ρητορική της ατάκας, ξεφορτώνεται τον δημοκρατικό έλεγχο κρατώντας τα προσχήματά του. Η διατήρηση των προσχημάτων ώστε να αποκρυφτεί η ουσία, άλλωστε, είναι μια από τις βασικές λειτουργίες της τηλεόρασης των μεγαλοεργολάβων και των εντεταλμένων τους δημοσιογράφων. Που παίρνουν τον ρόλο τους σοβαρά: Στις τηλεοπτικές συζητήσεις διακρίνεις μια αγωνία, σχεδόν, να αποτραπεί κάθε ουσιαστική αναφορά σε πραγματικά διακυβεύματα.

Ενδεικτικό της μετατροπής της πολιτικής σε διαφημιστικό παραλήρημα είναι πως η ανησυχία των πασόκων δεν είναι για την ακρίβεια της ερμηνείας Φλωρίδη στα λεγόμενα του αρχηγού: είναι ως προς το "τάιμινγκ". Τώρα βρήκες να τα εξηγήσεις ρε μεγάλε; Που κατηγορούμε την κυβέρνηση επί Βιλπενισμώ; Δεν έχει σημασία που απλά περιέγραψες αυτό που ο Ηγέτης ανέφερε εκπεφρασμένα. Ξεστόμισες την λέξη "ελεύθερες απολύσεις" και επειδή (ως γνωστόν) έχουμε και σχετική περίπου την μύγα, μυγιαζόμαστε. Προσέξτε δηλαδή τι ενόχλησε το ΠΑΣΟΚ:

Στα αυξανόμενα φαινόμενα «ερμηνείας» των προθέσεων του Γ. Παπανδρέου, ο πρόεδρος δεν θα αργούσε να στείλει ένα διπλό μήνυμα προς όλους: «Εγώ είμαι το αφεντικό και ουδείς μπορεί να μιλά δεσμευτικά για την πολιτική που θα ακολουθήσει το ΠΑΣΟΚ ως κυβέρνηση».


Κατά τα άλλα το ΠΑΣΟΚ είναι ένα δημοκρατικό κόμμα... το οποίο έχει απόλυτα αφεντικά που καθορίζουν προσωπικά την πολιτική του! Άσε που κανείς δεν μίλησε δεσμευτικά. Είναι σαν κάποιος προπονητής να δήλωσε ότι η ομάδα θα παίξει με το σύστημα της Εθνικής Ελλάδας στο Euro και ο βοηθός να αποπέμπεται επειδή εξηγεί ότι αυτό σημαίνει πιεστική και συμπαγής άμυνα, με αντεπιθέσεις.

Το τρέχον πολιτικό κλίμα και οι ευνοϊκές για το ΠΑΣΟΚ δημοσκοπήσεις δεν επιτρέπουν τη δημοσιοποίηση ζητημάτων που μπορεί να προκαλέσουν τριβές ή να οπλίσουν με επιχειρήματα τον αντίπαλο. Το είπε χαρακτηριστικά κορυφαίο στέλεχος:

«Τώρα που αποκτάμε μερίδιο πολιτικής ανταγωνιστικότητας δεν πρέπει κανείς από εμάς να γίνεται όχημα διασποράς πολιτικής σύγχυσης».


Όπου "σύγχυση" αποτελεί να λες τα πράγματα όπως είναι. Άσε που αυτή η "μη-δημοσιοποίηση ζητημάτων που μπορεί να οπλίσουν με επιχειρήματα τον αντίπαλο", μεταφρασμένη σε απλά Ελληνικά σημαίνει αποσιώπηση των πολιτικών επιλογών έτσι ώστε να μας ψηφίσουν τα κορόιδα και να την φάνε μετά. Αυτό το "μερίδιο πολιτικής ανταγωνιστικότητας" δε, είναι χάρμα. Προέρχεται υποθέτω από το "μερίδιο τηλεθέασης" και απαντάται στο λεξιλόγιο μεταβαλκάνιων γιάπηδων;

Αρμόδιος για την κοινωνική πολιτική είναι ο Ευ. Βενιζέλος. Ο Γ. Φλωρίδης μπήκε στα χωράφια του κι έτσι ο πρώην υπουργός Πολιτισμού δεν είχε κανένα πρόβλημα να του κάνει «στεγνό καθάρισμα» από τηλεοράσεως.


Τι θα πει αυτό; Είναι ερμητικά χωρισμένες η κοινωνική και η οικονομική πολιτική κατά το ΠΑΣΟΚ; Τα άγρυπνα φρουρούμενα χωράφια είναι σε ξεχωριστά νησιά που δεν τα συνδέει ακτοπλοϊκή συυγκοινωνία; Η οικονομική και η κοινωνική πολιτική του κόμματος χαράσσονται εν αγνοία η μία της άλλης; Διαφωνεί ο κ. Βενιζέλος με τα περί Σκανδιναβικού μοντέλου; Διαφωνεί με την ανάλυση του κ.Φλωρίδη για το τι είναι Σκανδιναβικό μοντέλο; Ερωτήσεις, ερωτήσεις... που φοβάμαι ότι κανένας δεν θα θέσει.

Το ωραίο βέβαια είναι ότι η Νέα Δημοκρατία έκανε ένα ολιγόλεπτο διάλειμμα από τις εργώδεις προσπάθειες απορρύθμισης της αγοράς εργασίας και περιορισμού εργασιακών δικαιωμάτων και εισοδημάτων, για να βγει από αριστερά στο ΠΑΣΟΚ: σαν να λέει: "δείτε, αυτοί ρε είναι ακόμα πιο άγριοι από εμάς!" Σε αυτό άλλωστε το πεδίο, της διεκδίκησης της ήσσονος αρπακτικότητας, διεξάγεται η δικομματική μας δημοκρατία σε ότι αφορά τα οικονομικά της. Είναι όμως άξιον λόγου ότι ο Καραμανλής ορκίζεται ότι θα περιφρουρήσει τα εργασιακά δικαιώματα που ο ίδιος έχει καταρρακώσει - είναι βέβαιος ότι κανένας δεν καταλαβαίνει τι γίνεται και μπορεί να συνθηματολογεί απερίσπαστος. Στην πορεία παρερμηνεύει και αυτά που είπε ο Φλωρίδης αλλά αυτό αποτελεί πλέον πάγια πολιτική πρακτική.

Το αστειότερο όμως όλων είναι πως και η παρέμβαση Φλωρίδη δεν συνιστά καν επεξήγηση. Δηλαδή είναι ένα πράγμα να περιγράφεις πως λειτουργεί ένα συγκεκριμένο μοντέλο στην Σουηδία και άλλο να περιγράφεις το πώς σκοπεύεις να το μεταφέρεις στην Ελλάδα. Το λεγόμενο σκανδιναβικό μοντέλο απαιτεί π.χ. ισχυρά συνδικάτα, υψηλότατη και προοδευτικότατη φορολογία, υψηλό επίπεδο κοινωνικών παροχών, υψηλό ποσοστό θέσεων εργασίας στο δημόσιο κτλ. Από αυτά επιλέγεται να αναφερθεί η "ευελιξία" της αγοράς εργασίας, η οποία είναι και η μόνη πλευρά του εν λόγω μοντέλου που μεταφέρεται εύκολα σε εμάς. Βέβαια, από μόνη της αυτή δεν συνιστά μοντέλο (ή συνιστά άλλο μοντέλο), πόσο μάλλον Σκανδιναβικό. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Φλωρίδη, δεν μπορώ να καταλάβω πώς π.χ. θα εφαρμόσει την μεγαλύτερη φορολόγηση σε μια χώρα όπου το 2003, μόλις 3500 χιλιάδες άτομα είχαν δηλώσει εισοδήματα πάνω από 140.000 Ευρώ, ή όπου το μέσο φορολογητέο εισόδημα των δικηγόρων είναι, σύμφωνα με τις φορολογικές δηλώσεις, μικρότερο από εκείνο των συνταξιούχων. Είναι επίσης απορίας άξιον πώς θα πάνε π.χ. τα επιδόματα ανεργίας στο 80% των μισθών (τώρα είναι στο μυθώδες ποσό των 311 Ευρώ), ή πώς θα δημιουργήσουν κοινωνικό κράτος και σχετικές υποδομές, όταν το ΙΚΑ π.χ. είναι σε δεινή οικονομική θέση και παρέχει κάκιστες υπηρεσίες.

Τούτων δοθέντων δεν προκαλεί έκπληξη ότι το μικρό υποσύνολο του Ελληνικού λαού που έχει καν υπόψη του την συζήτηση, κρατάει από όλα αυτά την απελευθέρωση των απολύσεων και είναι επιφυλακτικό. Έχει δίκιο βέβαια, αλλά και εδώ το ζήτημα είναι πλαστό: ένα μεγάλο τμήμα των εργαζομένων - και ιδιαίτερα ένα μεγάλο τμήμα των νέων εργαζομένων - σε δουλειές χαμηλής ή μικρής ειδίκευσης δουλεύει ούτως ή άλλως ανασφάλιστο και "μαύρο" (άρα έρμαιο σε κάθε απόλυση). Η απόλυτη ευελιξία υπάρχει ήδη σε μεγάλο τμήμα της αγοράς. Τα μακροοικονομικά αποτελέσματά της δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Αλλά και νομικά οι απολύσεις δεν είναι ιδιαίτερα δεσμευμένες στην Ελλάδα. Αντιγράφω από άρθρο του Χρήστου Μέγα στην Ελευθεροτυπία, το οποίο περιγράφει το Σκανδιναβικό μοντέλο στην πραγματικότητά του και αναφέρει για το καθεστώς των απολύσεων στην χώρα μας τα εξής:

Η Ελλάδα έχει από τα χειρότερα συστήματα εργασιακών σχέσεων, κυρίως γιατί οι εργοδότες απολύουν αναιτιολόγητα, ενώ, όπου προβλέπεται «σπουδαίος λόγος» για απομάκρυνση από την εργασία, όπως στις ΔΕΚΟ και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, έχει ενοχοποιηθεί από την κυβέρνηση για όλα τα δεινά της χαμηλής παραγωγικότητας. Μάλιστα τον περασμένο Δεκέμβριο πέρασε νόμο για κατάργηση των σχετικών κανονισμών προσωπικού και πρόσληψη με καθεστώς ιδιωτικού δικαίου και αναιτιολόγητων απολύσεων για τους νέους που θα προσλαμβάνονται στο εξής.

Ως προς τις απολύσεις, αυτές είναι απελευθερωμένες για επιχειρήσεις έως 20 άτομα, κάτι που αφορά το 92% των επιχειρήσεων (σ.σ.: οι οποίες είναι μικρού μεγέθους στην Ελλάδα). Και η πρόβλεψη αυτή ετέθη το 2000 (νόμος Γιαννίτση), αφού έως τότε ήταν ελεύθερες για επιχειρήσεις που απασχολούν έως 50 άτομα προσωπικό. Πλέον για τις επιχειρήσεις από 21 έως 199 άτομα το ποσοστό των απολύσεων κυμαίνεται από 20% έως και 2% αντιστοίχως (4 άτομα το μήνα). Και άνω αυτού του ορίου παγιώνεται το 2% το μήνα.

Ομως αυτού του μεγέθους οι επιχειρήσεις ανήκουν, σε μεγάλο βαθμό, στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που το προηγούμενο διάστημα θέλησαν να κάνουν απολύσεις, ουδένα πρόβλημα αντιμετώπισαν.


Αλλά η συζήτηση αυτή δεν αφορά πραγματικά μεγέθη. Αφορά πολιτικές ντρίμπλες και ιδεολογικά σχήματα. Που δεν αφορούν την πραγματικότητα αλλά αφορούν τα ΜΜΕ: Αν πας να μιλήσεις σε τηλεοπτική συζήτηση για το πραγματικό εργασιακό καθεστώς στην Ελλάδα, θα σε διακόψουν γιατί "τα νούμερα μπερδεύουν τους θεατές", οι οποίοι "δεν ενδιαφέρονται" για τις λεπτομέρειες.