25.12.11

Η ACTA προ των πυλών: μπροστά στην ιδιωτικοποίηση της ηλεκτρονικήςεπιτήρησης




Στις 16 Δεκεμβρίου υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ, εξουσιοδότηση για την υπογραφή της συμφωνίας ACTA , δημοσιευμένη στο τέλος ενός δελτίου τύπου, το οποίο αφορούσε θέματα αλιείας και γεωργίας… Η κίνηση αυτή φέρνει την συμφωνία αυτή, ένα βήμα πριν την έγκρισή της από τις χώρες μέλη της ΕΕ. Μόνο το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο μπορεί τώρα να αποτρέψει την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής. Το Ευρωκοινοβούλιο όμως πέρυσι είχε υπερψηφίσει δήλωση υποστήριξής της και δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι θα ορθώσει το ανάστημά του στα τεράστια συμφέροντα που την προωθούν.

Αλλά τι είναι η ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement  - Εμπορική Συμφωνία  Εναντίον της Πλαστογραφίας); Πρόκειται για μια πολυμερή συμφωνία που αφορά τις 27 χώρες της ΕΕ και 10 ακόμα κράτη (ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικό, Ιαπωνία, Σιγκαπούρη, Ελβετία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Μαρόκο, Ν.Κορέα) η οποία, ενώ υποτίθεται έχει σαν στόχο την «πλαστογραφία» προϊόντων (εμπορικών, CD κτλ) στην πραγματικότητα καλύπτει και δημιουργεί ένα ενιαίο πλαίσιο παγκόσμιας προστασίας και εφαρμογής για θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας - από τα μουσικά πνευματικά δικαιώματα μέχρι τα γενόσημα φάρμακα. Προσδιορίζει μάλιστα κοινούς κανόνες ποινικής τους αντιμετώπισης. Τα υπόλοιπα κράτη πλην της ΕΕ έχουν επικυρώσει ή έχουν δηλώσει ήδη την πρόθεσή τους να επικυρώσουν, την εν λόγω συμφωνία.

Δεν πρόκειται ουσιαστικά για μια συνήθη εμπορική συμφωνία. Απλά η μορφή της διακρατικής συμφωνίας χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των συζητήσεων και του δημοκρατικού διαλόγου επί του θέματος σε κάθε μία από τις εμπλεκόμενες χώρες. Οι μόνοι που έχουν πρόσβαση στους διαπραγματευτές και την διαδικασία είναι οι εταιρικοί κάτοχοι πάσης φύσεως πνευματικών δικαιωμάτων. Είναι ένας τρόπος ακόμα να νομοθετούν οι ελίτ ερήμην των λαών και της κοινής γνώμης των χωρών τους, ένας τρόπος ακόμα να αναιρούνται στην πράξη οι δημοκρατικές διαδικασίες και η διαβούλευση. Στην τελική μορφή που θα έρθει προς ψήφιση, η μόνη επιλογή που θα δίνεται είναι είτε η ολική αποδοχή ή η συνολική απόρριψη των προβλέψεών της ACTA από τα επιμέρους κοινοβούλια.

Η διαδικασία της διαπραγμάτευσης της συμφωνίας η ίδια, είναι απόλυτα αδιαφανής: όχι μόνο δεν γνωρίζουμε ποιοι είναι οι διαπραγματευτές κάθε πλευράς, και τι συζητούν, αλλά ακόμα και οι τοποθετήσεις επί της συμφωνίας παραμένουν αδημοσίευτες. Στις ΗΠΑ το αίτημα για δημοσίευση του κειμένου των συμφωνιών που συζητούνταν απορρίφθηκε και από την κυβέρνηση Μπους και από την κυβέρνηση Ομπάμα για «λόγους εθνικής ασφαλείας». Η νομική επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου έχει αρνηθεί να δώσει στη δημοσιότητα το πόρισμά της σχετικά με την ACTA, ισχυριζόμενη πως κάτι τέτοιο «θα διατάρασσε σοβαρά την σύνθετη διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας της ACTA και των σχέσεων της ΕΕ με τα υπόλοιπα συμβαλλόμενα μέλη, καθώς ίσως προκαταλάμβανε τις διαδικασίες επικύρωσης στις άλλες αυτές χώρες». Όχι μόνο δηλαδή η διαπραγμάτευση είναι μυστική, αλλά δεν θα πρέπει να ακουστεί και τίποτα το «δυσάρεστο» νομικά για την συμφωνία αυτή, μην τυχόν και αποθαρρυνθεί κάποια χώρα από να την προωθήσει… Δεν είναι καν δυνατόν να μάθουμε ως πολίτες τις θέσεις που υποστήριξαν στις διαπραγματεύσεις οι εκπρόσωποι της ΕΕ ή κάθε άλλης χώρας. Ακούγεται πως οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές προώθησαν τις σκληρότερες προβλέψεις της συμφωνίας, π.χ. τις ποινικές κυρώσεις και για την υποβοήθηση ή την ενθάρρυνση για παραβίαση της πνευματικής ιδιοκτησίας…

Από διάφορες διαρρεύσασες πληροφορίες, αυτό που έχουμε μάθει είναι ότι οι πιο ακραίες προβλέψεις της αρχικής διατύπωσης της ACTA έχουν αποσυρθεί, αλλά παραμένει ένας πυρήνας  άρθρων που δημιουργεί προβλήματα λογοκρισίας, ελευθερίας πρόσβασης στο διαδίκτυο αλλά και κινδύνους ακόμα για την διακίνηση φτηνών γενόσημων φαρμάκων, ή τον περιορισμό της χρήσης διαφόρων ειδών σπόρων για την γεωργία…

Η ομάδα ψηφιακών δικαιωμάτων La Quadrature du Net αναλύοντας το κείμενο της τελικής συμφωνίας, αλλά και άλλες οργανώσεις που μάχονται εναντίον του περιορισμού των ψηφιακών δικαιωμάτων των πολιτών έχουν επισημάνει πολλά κρίσιμα ζητήματα που ανακύπτουν με την συμφωνία. Μεταξύ αυτών:

-          Δημιουργία ενός ιδιωτικοποιημένου δίκτυου λογοκρισίας: Οι πάροχοι διαδικτυακής πρόσβασης μετατρέπονται σε επιτηρητές των διαδικτυακών συμπεριφορών των χρηστών τους, καθώς γίνονται νομικά υπεύθυνοι για αυτές. Αυτό θα αναγκάσει τους παρόχους να παρακολουθούν μαζικά και γενικευμένα τις δραστηριότητες των χρηστών τους, βάζοντας όρια εκεί που οι ίδιοι, αυθαίρετα εκτιμούν πως πρέπει. Οι πάροχοι αποκτούν λοιπόν αστυνομικό ρόλο, σε συνεργασία με κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων (ΚΠΔ) και επιβάλουν ποινές (άρουν την πρόσβαση σε χρήστες, ή κλείνουν την πρόσβαση σε «προβληματικούς» για τους ΚΠΔ ιστοχώρους). Καθώς οι πάροχοι θα είναι υπό την ισχυρή πίεση των ΚΠΔ (κυρίως της μουσικής και κινηματογραφικής βιομηχανίας) θα εξωθηθούν σε φιλτράρισμα του διαδικτύου, μπλοκάρισμα «υπόπτων» ιστοχώρων (ή και απλά δυσάρεστων για τους ΚΠΔ). Πέρα από τους παρόχους, ανάλογες συστάσεις και απαιτήσεις από τους ΚΠΔ μπορούν να μεταφερθούν σε μηχανές αναζήτησης, διαφημιστές αλλά και εταιρείες μικροπληρωμών (Pay Pal κτλ).

-          Στοχοποίηση εναλλακτικών δικτύων: Οι αναφορές σε «μέσα ευρείας διανομής για σκοπούς καταπάτησης πνευματικών δικαιωμάτων», δημιουργούν εύλογες ανησυχίες πως κάθε πλατφόρμα όπου δυνητικά θα μπορούσαν να υπάρξουν «παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων» θα μπορεί να βρεθεί στο στόχαστρο των σχετικών νόμων. Από πλατφόρμες blogging, δίκτυα P2P μέχρι προγράμματα ελεύθερου λογισμικού…

-          Παράκαμψη ισχύοντος ποινικού δικαίου: Επιβάλει ποινικές κυρώσεις που παρακάμπτουν τις νομοθετικές διαδικασίες και εγγυήσεις της ΕΕ και των κρατών μελών τους, κάτι που καθίσταται ακόμα πιο επικίνδυνο λόγω της ασάφειας των διατυπώσεων που χρησιμοποιούνται.

-          Μόνιμη παράκαμψη της νομοθετικής διαδικασίας: Μια επιτροπή της ACTA θα μπορεί να μεταβάλει την συμφωνία και μετά την υιοθέτησή της κάτι που ουσιαστικά την καθιστά μη εκλεγμένο νομοθέτη. Πρόκειται για παράδοση λευκής νομοθετικής επιταγής σε ένα αδιαφανές και ελεγχόμενο από ιδιωτικά συμφέροντα σώμα

-          Οι τελωνειακές αρχές αποκτούν αποφασιστική δικαιοδοσία για θέματα πνευματικών δικαιωμάτων των φορτίων που μεταφέρονται μέσα στην ΕΕ ή δια μέσω αυτής. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα π.χ. να μπορούν οι αρχές να κρατούν ή να κατάσχουν εμπορεύματα γενόσημων φαρμάκων, αλλά και σπόρων, απλά και μόνο με την καταγγελία, με κρισιμότατες συνέπειες για χώρες του Τρίτου Κόσμου και όχι μόνο…

Αυτά όλα δεν είναι παρά ένα τμήμα των τεράστιων προβλημάτων που θα προκύψουν από την έγκριση της συμφωνίας ACTA. Η τελευταία θεσμική καταφυγή για την απόρριψή της είναι πλέον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχει την δυνατότητα να απορρίψει τελεσίδικα την συμφωνία. Είναι κρίσιμο λοιπόν και στην Ελλάδα, όπως και σε όλη την Ευρώπη να τοποθετηθούν τα κόμματα και οι ευρωβουλευτές σχετικά με το θέμα αυτό. Ήδη βρισκόμαστε σε μια κρίση δημοκρατικής νομιμοποίησης στην ΕΕ. Θα την ενισχύσουν περαιτέρω; Η προϊστορία των ψηφοφοριών στο θέμα δείχνει πως οι ευρωβουλευτές της ΝΔ και του ΛΑΟΣ, συστηματικά υπερψήφιζαν σχεδόν κάθε πρόταση υπέρ της ACTA που ετίθετο σε ψηφοφορία. Θα πρέπει να εξηγήσουν και να αιτιολογήσουν την στάση τους και το αν θα επιμείνουν σε αυτή…

Πρόσφατα άτομα και οργανισμοί που έχουν βραβευθεί τα προηγούμενα χρόνια με το Βραβείο Ζαχάροφ του Ευρωκοινοβουλίου για την Ελευθερία της Σκέψης, έστειλαν επιστολή σχετικά με την ACTA στο σώμα. Η επιστολή αυτή καταλήγει:

«Ο εξαναγκασμός εταιρειών σε ιδιωτική λογοκρισία του Διαδικτύου χωρίς καμία δικαστική εποπτεία προκειμένου να προστατευθούν παρωχημένα ως επί το πλείστον οικονομικά μοντέλα θα αποτελούσε δυσανάλογη παραβίαση της ελευθερίας της έκφρασης, της πληροφόρησης και της επικοινωνίας. Η οδός αυτή πηγαίνει ενάντια στις ίδιες τις αρχές πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Καθώς η Ευρώπη παλεύει με μια μείζονα κρίση ταυτότητας και αξιών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ιστορική ευθύνη. Απορρίπτοντας την ACTA, οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι της EE θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην διατήρηση της υποδομής που είναι απαραίτητη για το μέλλον των κοινωνιών μας και της δημοκρατίας μας…»



Δημοσιεύτηκε στην Αυγή της Κυριακής, 25/12/2011




19.12.11

Αποστολή στη Μόσχα

Ο Ιωσήφ και το δείπνο του το 1924: Από αριστερά:
Στάλιν, Ρύκοφ, Ζινόβιεφ, Μπουχάριν
Την επομένη της 133ης επετείου της γέννησης του Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι, πολύ γνωστότερου ως Στάλιν, αφού στείλω τις εορταστικές μου ευχές στον Περισσό, και με αφορμή την επισήμανση της νέας κομμουνιστικής απειλής, ενός νέου 1917, από τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, βρίσκω την ευκαιρία να αναρτήσω μια από τις ελάχιστες ταινίες που έχει παραγάγει ποτέ το Χόλιγουντ και θα μπορούσε εύλογα να θεωρηθεί φιλοσταλινική προπαγάνδα. Είναι η ταινία "Mission to Moscow", γυρισμένη το 1943 και βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του πρεβευτή των ΗΠΑ στην Μόσχα Τζόζεφ Ντέιβις. Γυρίστηκε στα πλαίσια της ανάγκης για επικοινωνιακή "διευκόλυνση" της νέας τότε συμμαχίας των ΗΠΑ με την ΕΣΣΔ στα πλαίσια του αντιναζιστικού αγώνα, και είναι ως εκ τούτου έργο πολεμικής προπαγάνδας. Η θέση που παίρνει όμως σε γεγονότα όπως οι Δίκες της Μόσχας και η εισβολή στη Φινλανδία π.χ. καθώς και η γενική ιδέα πως ο Σταλινισμός είναι το στάδιο μετάβασης της ΕΣΣΔ σε μια αμερικανικού τύπου δυτική δημοκρατία, είναι εντυπωσιακή και εξαιρετικά απροσδόκητη μέσα στο πλαίσιο μιας χολιγουντιανής παραγωγής εκείνης της εποχής.

Η ταινία ολόκληρή:



Σε σύγκριση με την ταινία αυτή οι άλλες δύο φιλοσοβιετικές ταινίες του Χόλυγουντ εκείνης της εποχής, μοιάζουν συγκριτικά πιο συγκρατημένες, αλλά και πάλι δεν παύουν να είναι εντυπωσιακές:

Song of Russia. To τρέιλερ:



The North Star. Η πλήρης ταινία:




16.12.11

Die Linke: Εύλογες διαπιστώσεις. Εύλογες προτάσεις

Mεταφρασμένη σε αγγλικά+ελληνικά, η πρόταση ψηφίσματος που κατέθεσε το Die Linke στο γερμανικό κοινοβούλιο, αμέσως μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. Αποσπάσματα

"...Για να υπάρξει δυνατότητα για τις χώρες της Ευρωζώνης που πλήττονται ιδιαίτερα από την κρίση να βγουν από τη δίνη του χρέους και να αποτραπεί η εξάπλωση της ύφεσης σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, απαιτούνται μέτρα για μια κοινωνικο-οικολογική ανάπτυξη της οικονομίας. Οι στρατηγικές που ακολουθούνται σήμερα σε επίπεδο ΕΕ και Ευρωζώνης στο πλαίσιο του λεγόμενου πακέτου των 6 και του συμφώνου για την ευρωπαϊκή οικονομική διακυβέρνηση Euro-Plus είναι εντελώς ακατάλληλα για τον σκοπό αυτόν: Τα μονοσήμαντα μέτρα που αποσκοπούν στη "δημοσιονομική πειθαρχία" και την "προώθηση της ανταγωνιστικότητας", δηλ. σε περαιτέρω προγράμματα περικοπών και έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών, έχουν φιλοκυκλικό αποτέλεσμα. Περιορίζουν τα περιθώρια διαμόρφωσης της  οικονομικής πολιτικής των κρατών και τους στερούν τη δυνατότητα να τονώσουν την οικονομία με δημόσια προγράμματα επενδύσεων. Έχουν έτσι καταστροφικές κοινωνικές συνέπειες λόγω της αύξησης της ανεργίας και της επισφαλούς απασχόλησης, της αυξανόμενης πίεσης σε μισθούς και συντάξεις, της όξυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων και της φτώχειας. Η μείωση των φορολογικών εσόδων θα οδηγήσει τα δημόσια χρέη σε ακόμα μεγαλύτερα ύψη. Συνολικά, οι στρατηγικές αυτές, λόγω των επιπτώσεών τους στην εσωτερική ζήτηση, θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε εξάπλωση της ύφεσης σε όλη την Ευρώπη και θα εντείνουν ακόμη περισσότερο τον οικονομικό διχασμό στην ΕΕ. Επιπλέον, δεν υπάρχουν αποτελεσματικά μέτρα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της εσωτερικής ζήτησης στις χώρες με πλεονάσματα του εξωτερικού εμπορίου..."

"...Η δημοσιονομική σταθερότητα δεν επιτυγχάνεται με την εφαρμογή λιτότητας μέχρι του σημείου εξάντλησης του δημόσιου τομέα, ενώ οι τράπεζες, οι δημοσιονομικοί επενδυτές, οι εκατομμυριούχοι και άλλοι κερδοσκόποι της παρούσας κρίσης παραμένουν αλώβητοι από τα βάρη της κρίσης. Όλα τα μέτρα για την αύξηση της "οικονομικής και δημοσιονομικής σύγκλισης" (όπως αναφέρεται στην ημερήσια διάταξη της συνόδου κορυφής της ΕΕ), τα οποία πρόκειται να συζητηθούν στην επικείμενη σύνοδο, θα πρέπει επομένως να έχουν ως στόχο να αποκαταστήσουν τη φορολογική δικαιοσύνη σε όλη την ΕΕ μέσω της φορολόγησης των υψηλών εισοδημάτων και των (κεφαλαιακών) εσόδων καθώς και να κλείσουν τα παραθυράκια στη φορολογία..."

"Η οικονομική, χρηματοπιστωτική κρίση και κρίση δημοκρατίας στην ΕΕ, καθιστά σαφές ότι η ΕΕ δεν έχει μέλλον με την μορφή που περιγράφεται από την διατύπωση της συνθήκης της Λισαβόνας – παρά τη ζέση με την οποία χαιρετίστηκε η υιοθέτησή της"

«Αρχεία κατασκοπείας»: ποιος επιτηρεί τους επιτηρούντες;

«Η Μαζική υποκλοπή ολόκληρων πληθυσμών δεν είναι απλά μια πραγματικότητα, είναι μια μυστική νέα βιομηχανία που είναι εξαπλωμένη σε 25 χώρες» -- Wikileaks


Το τελευταίο «πακέτο» εγγράφων που έδωσε στη δημοσιότητα η οργάνωση Wikileaks, αφορά την παγκόσμια βιομηχανία μαζικής παρακολούθησης (http://wikileaks.org/the-spyfiles.html). Αντίθετα με τις ως τώρα αποκαλύψεις της οργάνωσης, σε αυτό το πακέτο τα περισσότερα έγγραφα ήταν ήδη «δημόσια» αν και όχι σε κοινή θέα: μπροσούρες εταιρειών που παράγουν συστήματα επιτήρησης και υποκλοπών, συμβόλαια, εγχειρίδια, τιμοκατάλογοι, βίντεο κτλ τα οποία αποκαλύπτουν μια ακμάζουσα βιομηχανία ηλεκτρονικής επιτήρησης, με κύκλο εργασιών που ήδη έχει φτάσει τα 3,2 δισ. ευρώ και έχει δοσοληψίες με δικτατορικά καθεστώτα αλλά και δημοκρατικές κυβερνήσεις. Οι δυνατότητες ηλεκτρονικής παρακολούθησης πολιτών που αποκαλύπτεται ότι παρέχει η βιομηχανία αυτή είναι πολύ πέραν του οργουελικού και δείχνουν ότι το ιδιωτικό απόρρητο της συντριπτικής πλειονότητας των χρηστών του διαδικτύου και της κινητής τηλεφωνίας είναι έρμαιο των διαθέσεων μιας παγκόσμιας συνεργασίας δημόσιου – ιδιωτικού τομέα, μιας συμπαιγνίας επιτήρησης. Ταυτόχρονα αποτελούν και την καλύτερη επισήμανση της ανάγκης για την νομοθετική ενίσχυση της προστασίας του ιδιωτικού απορρήτου, ενώ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη ελέγχου και περιορισμού εξαγωγής τεχνολογίας επιτήρησης και παρακολούθησης σε βίαια και καταπιεστικά καθεστώτα.


Η συγκεκριμένη συλλογή εγγράφων και αρχείων αποτελεί προϊόν συνεργασίας του Wikileaks με τις οργανώσεις προστασίας ιδιωτικού απορρήτου Bugged Planet και Privacy International, και με ΜΜΕ από έξι χώρες: το ARD στη Γερμανία, το Bureau of Investigative Journalism στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Hindu στην Ινδία in India, την LEspresso στην Ιταλία, το OWNI στην Γαλλία και την Washington Post στις ΗΠΑ. Το αρχείο αφορά  προς το παρόν 287 έγγραφα, 150 εταιρείες και οργανισμούς (μεταξύ των οποίων και η ΑΔΑΕ στην Ελλάδα, η μόνη δημόσια αρχή παραδόξως που αναφέρεται σε έναν κατάλογο εταιρειών κυρίως) σε 25 χώρες. Αυτό είναι μόνο η αρχή, καθώς σύμφωνα με την οργάνωση θα ακολουθήσει η δημοσίευση και άλλων παρεμφερών αρχείων.


Η εικόνα που προκύπτει από τα έγγραφα που έχει συλλέξει το wikileaks είναι τρομακτική καθώς αποκαλύπτονται οι οργουελικές δυνατότητες που διαθέτουν σήμερα καθεστώτα, κυβερνήσεις και ιδιωτικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο.  Σε ότι αφορά τον Τρίτο Κόσμο,  από την πτώση των δικτατορικών καθεστώτων στην Μέση Ανατολή και μετά ήταν γνωστό πως τα εργαλεία παρακολούθησης των πολιτών τους, τα προμήθευαν εταιρείες νοτιοαφρικανικές και κινεζικές, αλλά και αγγλικές και γαλλικές: Ενδεικτικά μια Γαλλική εταιρεία αποκαλύπτεται ότι βοηθούσε το καθεστώς Καντάφι να παρακολουθεί τους αντιφρονούντες, μεταξύ των οποίων και στελέχη της σημερινής κυβέρνησης… Όπως αναφέρει ενδεικτικά και το ίδιο το wikileaks:



… Η αμερικανική Blue Coat και η γερμανική Ipoque πωλούν εργαλεία σε κυβερνήσεις χωρών όπως η Κίνα και το Ιράν για παρεμποδίζουν την οργάνωση των διαφωνούντων στο διαδίκτυο.


Η Trovicor, μέχρι πρότινος θυγατρική της Nokia Siemens Networks, προμήθευσε την κυβέρνηση του Μπαχρέιν με τεχνολογίες υποκλοπών που βοήθησαν στον εντοπισμό του ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων Αμπντούλ Γκανί Αλ Χαντζάρ. Του παρουσίασαν τις λεπτομέρειες των προσωπικών τηλεφωνικών του συνδιαλέξεων πριν την ανάκριση και τον ξυλοδαρμό του τον χειμώνα του 2010-2011.



Οι αποκαλυπτόμενες δυνατότητες αυτές,  παραπέμπουν σε δυστοπικό διήγημα επιστημονικής φαντασίας: μια εταιρεία παρακολούθησης διαφημίζει πως μπορεί να δώσει πρόσβαση στο email του υπό παρακολούθηση στόχου, ακόμα και στα μη αποσταλμένα πρόχειρα μηνύματα, μια ρωσική εταιρεία προσφέρει την δυνατότητα διάκρισης και αναγνώρισης φωνής μέσα σε οχλοβοή χιλιάδων κ.ο.κ. Όπως σημειώνει και ο πρώην εκπρόσωπος του Wikileaks, Τζέικομπ Άπλμπαουμ: «Τα συστήματα που αποκαλύπτονται στα έγγραφα αυτά είναι ακριβώς το είδος των συστημάτων που η Στάζι θα εύχονταν να μπορούσε να κατασκευάσει». Οι τεχνολογίες αυτές είναι διαθέσιμες, με το κατάλληλο αντίτιμο, όχι μόνο σε κυβερνήσεις και σε αστυνομικές αρχές, (κάτι που χωρίς ένα σοβαρό ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας θα ήταν  από μόνο του μια δυσοίωνη πραγματικότητα), αλλά εν δυνάμει και σε όποιον μπορεί να τις αγοράσει. Οργανώσεις ψηφιακών δικαιωμάτων και ακτιβιστές, σημειώνουν πως παρότι όλες οι εταιρείες ισχυρίζονται πως διαθέτουν τα προϊόντα τους στις επίσημες αρχές και μόνο, και είναι παράνομη η χρήση τους από ιδιώτες, στην πράξη θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί και να ελεγχθεί η χρήση τους υπό το παρόν ασθενές νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο σε ολόκληρη τη Δύση.


Ο Τζούλιαν Ασάνζ στην συνέντευξη τύπου του με αφορμή τη δημοσίευση των spyfiles, τόνισε ακριβώς το πόσο ευάλωτοι είναι όλοι οι χρήστες δημοφιλών συσκευών και υπηρεσιών στην παρακολούθηση: «Ποιος εδώ» ρώτησε, «έχει συσκευή iPhone; Ποιος Blackberry; Ποιος χρησιμοποιεί το Gmail;… Λοιπόν την έχετε πατήσει όλοι. Η πραγματικότητα είναι πως επιχειρήσεις πληροφοριών πουλάνε καθώς μιλάμε συστήματα μαζικής επιτήρησης για όλα αυτά τα προϊόντα». Στην ίδια συνέντευξη τύπου ο Steven Murdoch του Cambridge Security group σημείωνε πως «Παρατηρούμε μια όλο και πιο γενικευμένη παρακολούθηση ολόκληρων πληθυσμών χωρίς καμία υποψίας αδικοπραγίας – τα δεδομένα παρακολουθούνται και αποθηκεύονται με την ελπίδα πως μια μέρα θα αποδειχθούν χρήσιμα… Χωρίς έλεγχο αυτής της βιομηχανίας, η απειλή της επιτήρησης στην ελευθερία της έκφρασης γενικά θα αυξάνεται συνεχώς».


Το θέμα που άνοιξαν τώρα τα wikileaks είναι λιγότερο «αβανταδόρικο» από τα αρχεία των αμερικανικών πρεσβειών. Στην ουσία του όμως είναι ένα θέμα κρίσιμο για την δημοκρατία και τις ατομικές ελευθερίες των πολιτών σε ολόκληρο τον κόσμο μια και αφορά την δημόσια έκφραση και την καθημερινότητα πλέον ενός όλο και μεγαλύτερου τμήματος της ανθρωπότητας…


 


Η εθελοντική παράδοση προσωπικών δεδομένων


Η «βίαιη» επιτήρηση μέσω ειδικών εργαλείων είναι όμως μόνο μια από τις μορφές που λαμβάνει η απειλή στο ιδιωτικό απόρρητο την εποχή του διαδικτύου. Μια πιο γενικευμένη και «ορατή» μέθοδος είναι η οικιοθελής παράδοση προσωπικών δεδομένων σε ιδιωτικές εταιρείες υπηρεσιών (facebook, google κτλ) και σε δημόσια θέα με ελάχιστες δικλείδες ασφαλείας  για το προσωπικό απόρρητο.


Ήδη π.χ. πριν τρεις ημέρες, η Microsoft συνοδευόμενη από αξιωματούχους του αμερικανικού υπουργείου εξωτερικών, συνάντησε κεκλεισμένων των θυρών υπηρεσίες της Κινέζικης κυβέρνησης υπεύθυνες για την λογοκρισία στα ΜΜΕ της χώρας. Το Google δέχεται ήδη περισσότερα αιτήματα για ταυτοποίηση χρηστών από τις αμερικανικές αρχές από ότι όλες οι τηλεφωνικές εταιρείες της χώρας μαζί, και σχεδόν πάντα παραδίδει στοιχεία χωρίς αντίρρηση. Άλλωστε, παρά την «ανοιχτή» του εικόνα, ο όγκος και η αδιαφάνεια στη χρήση των δεδομένων που συλλέγει από τους χρήστες των πολυποίκιλων υπηρεσιών του και μόνο, καθιστούν το Google κίνδυνο για το ιδιωτικό απόρρητο. Τα ανάλογα και χειρότερα ισχύουν και για το facebook: είναι ένας οργανισμός με τεράστια ανοιχτά ζητήματα σε θέματα προστασίας απορρήτου και αθέμιτης χρήσης προσωπικών πληροφοριών, τόσο που ο Richard Stallman, από τους πατέρες του ελεύθερου λογισμικού ισχυρίζεται πως το facebook δεν είναι παρά μαζική επιτήρηση…


Παράλληλα το σκάνδαλο της Carrier IQ, ενός προγράμματος που ήταν προεγκατεστημένο σε εκατομμύρια «έξυπνα» κινητά με λειτουργικά συστήματα android, και συνέλεγε και απέστελνε, χωρίς ειδοποίηση ή γνώση των χρηστών, τα δεδομένα χρήσης και θέσης τους, δείχνει το πόσο αδιαφανώς ευάλωτα είναι τα δεδομένα των χρηστών.


Αλλά και χωρίς την συνέργεια των εταιρειών και ηλεκτρονική «υποκλοπή», συχνά οι χρήστες των υπηρεσιών του διαδικτύου ξεχνάνε πως πρόκειται τελικά για δημόσιους χώρους, όπου ενδημούν σπιούνοι και χαφιέδες: στις 4 Δεκεμβρίου φέτος, η Gulsumoy Abdujalilova, μια ουζμπέκα μετανάστρια στη Γερμανία που επέστρεψε στην χώρα της για να επισκεφτεί την οικογένειά της, συνελήφθη και πέθανε υπό κράτηση στα χέρια της αστυνομίας του δικτάτορα Καρίμοφ, απλά και μόνο κατά τα φαινόμενα, επειδή συνομιλούσε με αντιφρονούντες και έγραφε εναντίον του καθεστώτος στο facebook. Το facebook είναι και καθ’ ομολογίαν των αμερικανικών  υπηρεσιών μετανάστευσης και χώρος διείσδυσης πρακτόρων τους για να ανιχνεύουν τις κινήσεις και πιθανές μεταναστευτικές παρατυπίες υποψηφίων μεταναστών ή ατόμων που έχουν ήδη άδεια διαμονής. 


 


Δημοσιεύθηκε στην Αυγή της Κυριακής της 11ης Δεκεμβρίου 2011