25.2.10

Μια επανάσταση στην τεχνολογία του καθημερινού;

Το 1951 δημοσιεύτηκε στις ΗΠΑ ένα μικρό διήγημα επιστημονικής φαντασίας σε κάποια παιδική εφημερίδα: ο τίτλος του ήταν "The fun they had" («Πόσο καλά περνούσανε») και ήταν γραμμένο από τον Ισάακ Ασίμοφ. Ο Ασίμοφ στο διήγημα αυτό περιέγραφε το εκπαιδευτικό περιβάλλον του 2157, μέσα από την ανακάλυψη από δύο παιδιά ενός βιβλίου. Τα παιδιά δεν έχουν ξαναδεί βιβλίο καθώς τα βιβλία υποτίθεται πως είχαν πλέον αντικατασταθεί με οθόνες υπολογιστών (και οι δάσκαλοι με ρομπότ).
Το σενάριο αυτό επιστημονικής φαντασίας έχει δρομολογηθεί ήδη. Η ημερομηνία «κατάργησης» των βιβλίων μοιάζει βέβαιο πως θα φτάσει πολύ νωρίτερα από το 2157.  Υπό την αίρεση κάποιας μείζονος πολιτισμικής / οικονομικής καταστροφής (ή ρεαλιστικότερα πολλαπλών και αλλεπάλληλων κρίσεων στα ερχόμενα χρόνια), τα παιδιά που θα μπουν του χρόνου στο δημοτικό δεν είναι απίθανο να βγουν από το λύκειο με το ηλεκτρονικό τους βιβλίο στο χέρι, ενώ το χάρτινο, «παραδοσιακό» βιβλίο θα έχει στριμωχθεί στο είδος της αγοράς που έχουν σήμερα οι δίσκοι βινυλίου.

Το πρόσφατο λανσάρισμα του iPad δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός. Ήρθε και ακολούθησε την ανοδική πορεία πολλών e-readers. Το iPad απλά προσέθεσε δύο πράγματα: το ένα είναι το νεύμα προς ένα μάλλον επιτυχημένο επιχειρηματικό μοντέλο (την αγορά εφαρμογών του iPhone), και το άλλο ο ντόρος και η διάδοση των σχετικών εφαρμογών που η εταιρεία-Πάπας του μάρκετινγκ προσφέρει στην ιδέα.

Ας αφήσουμε κατά μέρος εδώ τις οικονομικού τύπου ελπίδες που έχουν επενδυθεί στο i-Pad και στα συναφή, σε σχέση με τις λεγόμενες πλέον «βιομηχανίες περιεχομένου». Οι μεταβολές αυτές είναι δυνητικά τεράστιες, αλλά προϋποθέτουν για να μπορεί  να τις αξιολογήσει κανείς, τα πλαίσια μιας οικονομικής πραγματικότητας για την οποία έχει κάποια βεβαιότητα ότι θα παραμείνει περίπου η ίδια στο ορατό  μέλλον. Κάτι τέτοιο σήμερα ασφαλώς και δεν ισχύει.

Είναι δυνατόν να αναλογιστεί κανείς τις πολιτισμικές αλλαγές, όμως, ή καλύτερα τις "μικροπολιτισμικές" αλλαγές, τις αλλαγές που μια τεχνολογία επιφέρει σε  βασικές καθημερινές λειτουργίες, πρακτικές ή στην οργάνωση χώρων και χρόνων της καθημερινότητας. Μεταβολές ελάχιστες, αλλά συστηματικές, όπως εκείνες που  ήδη συμβαίνουν π.χ. σε σχέση με την διαθεσιμότητα και την εμπορική αξία της μουσικής ηχογράφησης, τον εκδημοκρατισμό της "δημοσίευσης" μέσω του διαδικτύου ή ακόμα και την υποχώρηση της γραφής με το χέρι από την διάδοση του πληκτρολογίου (που θα επιταθεί μάλλον με τα ηλεκτρονικά βιβλία). Έτσι επαγγέλματα θα εκλείψουν, το χαρτί θα φτηνήνει, οι βαριές τσάντες με τα  βιβλία θα εξαφανιστούν, γενικά τα όσα ξεκίνησε η τεχνολογική καινοτομία του διαδικτύου θα προωθηθούν περαιτέρω προς την ίδια γενική κατεύθυνση, από το  ηλεκτρονικό βιβλίο. Αλλά από μόνη της μια τεχνολογική καινοτομία δεν επιφέρει ριζικές κοινωνικές μετατροπές, παρά μόνο μικρές μεταμορφώσεις των βασικών κοινωνικών  παραμέτρων. Για παράδειγμα:

- Σε ένα κόσμο που πρακτικά η Μεγάλη Βιβλιοθήκη του Κυβερνοχώρου θα περιέχει εν δυνάμει διαθέσιμο το σύνολο της ανθρώπινης συγγραφικής παραγωγής 50 αιώνων (η συντριπτική πλειοψηφία της οποίας γράφτηκε τον τελευταίο!), θα αλλάξει αναγκαστικά και η σχέση των αναγνωστών με το κείμενο - αλλά πόσο σημαντικό θα είναι πρακτικά αυτό; Σίγουρα θα  είναι βαρύνον στην εκπαιδευτική διαδικασία κάθε βαθμίδας π.χ. αλλά είναι η έλλειψη πρόσβασης σε βιβλία, σημαντικός παράγοντας για την ανάγνωση ή μή βιβλίων σήμερα; 

- Το πακέτο των πολυμεσικών αλλαγών του γενικότερου μιντιακού χώρου θα ολοκληρώσει την κυριαχία της εικόνας επί του κειμένου; Οι μηχανισμοί διακίνησης του τύπου θα αλλάξουν, θα μπουν σε άλλα επιχειρηματικά μοντέλα, αλλά το πλέγμα των ΜΜΕ και της ιδιοκτησίας τους δύσκολα θα μεταμορφωθει από τα ηλεκτρονικά βιβλία. Με την πιθανή ενοποίηση γραπτού τύπου και τηλεοπτικής εικόνας σε μια συσκευή / προϊόν, ενδέχεται να συγκεντρωθεί αντί να αποκεντρωθεί το μιντιακό τοπίο. Με άλλα λόγια και ως προς αυτό οι ανταγωνισμοί αλλά και οι συσχετισμοί που έχει θέσει σε κίνηση το διαδίκτυο θα συνεχιστούν, δεν θα ανατραπούν

- Η αποδοτική χρήση των δυνατοτήτων των συσκευών αυτών προϋποθέτσει μια βασική εκπαιδευτική επάρκεια. Αλλιώς γίνονται κονσόλες για κουτσομπολιά και εικόνες από τις τουαλέτες των σχολείων. Μια Μεγάλη Βιβλιοθήκη ανοιχτή σε αγραμμάτους είναι δώρο άδωρο - και προφανώς από μόνη της δεν αποτελεί λύση για την αγραμματοσύνη.


Υπάρχει όμως και ένα κρίσιμο θέμα το οποίο ίσως "κινηθεί" από μια ενδεχόμενη ταχεία διάδοση των e-readers: Το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων θα αφορά πλέον το σύνολο της πολιτισμικής και μιντιακής παραγωγής και σε καθολικότερο βαθμό. Η κρίση του μοντέλου πνευματικών δικαιωμάτων που σοβεί σχεδόν δύο δεκαετίες τώρα, θα φτάσει σε ένα κομβικό σημείο. Μια άλλη ρύθμιση του θέματος θα γίνει απαραίτητη. Και τα ενδεχόμενα είναι πολλά: ακόμα και να αποτελέσει τελικά η διάδοση των ηλεκτρονικών βιβλίων μια "αντεπανάσταση" στο διαδικτυακό κίνημα για ένα Κοινόν των παραγωγών πληροφορίας και πολιτισμικών αγαθών, για την τελική αποεμπορευματοποίηση της πληροφορίας και της γνώσης. Αλλά αυτό είναι, όπως όλα σε αυτόν τον κόσμο άλλωστε, μια μάχη που βρίσκεται μπροστά μας.

Σε κάθε περίπτωση κρατήστε πάντως ένα χάρτινο βιβλίο ενθύμιο, για να ξαφνιάσετε κάποια στιγμή στα μέσα του 21ου αιώνα, τα εγγόνια σας!

Μαθηματική ψυχεδέλια

Βαθύ, αλλά όταν λέμε βαθύ, εννοούμε βαθύ, ζουμάρισμα στο Mandelbrot set...

Mandelbrot Fractal Set Trip To e214 HD from teamfresh on Vimeo.



Εδώ σε υψηλή ανάλυση, όπου εισάγεται ο όρος "Mathematical Porn" και εξηγείται ότι:

The final magnification is e.214. Want some perspective? a magnification of e.12 would increase the size of a particle to the same as the earths orbit! e.21 would make a particle look the same size as the milky way and e.42 would be equal to the universe. This zoom smashes all of them all away. If you were "actually" traveling into the fractal your speed would be faster than the speed of light.

18.2.10

Το πράσινο ταμείο

Τα μέτρα που εξήγγειλε η Υπουργός Περιβάλλοντος σχετικά με το νέο Πράσινο Ταμείο ως "μέσο για τη χρηματοδότηση της περιβαλλοντικής στρατηγικής", θα μπορούσε να τα δει κανείς θετικά. Η εξασφάλιση μιας σταθερής χρηματοδότησης για περιβαλλοντικά ζητήματα με την κατάργηση μάλιστα «αμαρτωλών» ταμείων του παρελθόντος, μοιάζει σε πρώτη ανάγνωση θετική, όπως κάθε τι βεβαίως αρκούσης ασάφειας.

Με δεδομένη όμως την δημοσιονομική κρίση της χώρας έχει κανείς επιφυλάξεις για το τι ακριβώς από τα εξαγγελθέντα θα γίνει πράξη και, κυρίως, τι άλλες δαπάνες για το περιβάλλον θα περικοπούν στα πλαίσια της ασφυκτικής λιτότητας που έχει ήδη εξαγγελθεί και γίνεται κάθε μέρα και ασφυκτικότερη.  Το αν ο τελικός ισολογισμός των δαπανών για το περιβάλλον – και δεν εννοούμε κίνητρα πράσινου ξεπλύματος και επιχορήγηση προσχηματικών έργων των εταιρικών δημοσίων σχέσεων – είναι θετικός, επαρκής και αποτελεσματικός θα κριθεί από την τελική σούμα. Διότι, ας συγχωρεθεί η καχυποψία, η εξαγγελία ενός νέου Πράσινου (με κεφαλαίο Π) ταμείου μπορεί να είναι, φαντάζεται κανείς απλά επικοινωνιακό εργαλείο απόκρυψης της γενικής μείωσης των σχετικών με το περιβάλλον δημοσίων δαπανών. Κάτι που στην παρούσα συγκυρία δεν είναι ακριβώς εξωπραγματικό σαν εκδοχή.

Άλλωστε ούτε οι αρμοδιότητες ούτε το είδος των έργων που θα αναλάβει να στηρίξει το νέο ταμείο (οι «δράσεις» που θα χρηματοδοτηθούν κατά την γραφειοκρατική κακοέπεια) δεν είναι απόλυτα σαφείς ακόμα, ούτε βέβαια και η διοίκησή του: Στο Συμβούλιο Πράσινης Πολιτικής, το οποίο θα λειτουργεί ως εντολέας του Ταμείου θα μετέχουν και «εκπρόσωποι των κοινωνικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών προκειμένου να εξασφαλίζεται η ανεξαρτησία του», λέει το Υπουργείο. Με άλλα λόγια η σύνθεσή του είναι ακόμα ασαφής.. Ποιοι και πόσοι θα είναι αυτοί οι φορείς; Πώς θα εξασφαλίζεται η λογοδοσία; Ποιος θα καθορίζει τις προτεραιότητες; Δεν γνωρίζει κανείς ακόμα... Έχω μια γενική επιφύλαξη στην ΜΚΟ-ποίηση της δημόσιας διοίκησης, και της δημόσιας διαχείρισης χρημάτων, αν μη τι άλλο διότι δεν είναι σαφές πως επιλέγονται οι ΜΚΟ και σε ποιον λογοδοτούν...  Έχει εκφραστεί ο φόβος πως το Πράσινο αυτό Ταμείο εύκολα μπορεί να αποτελέσει έναν ακόμα φορέα διαφανούς (;) μεταφοράς της διαχείρισης δημόσιου χρήματος σε ιδιώτες, στα γνωστά και ελάχιστα αποτελεσματικά, σε ότι αφορά το δημόσιο συμφέρον, πλαίσια που γνωρίσαμε στο παρελθόν.

Θα ήταν ευχής έργο να διαψευσθούν οι ανησυχίες και να αποδώσει έργο το εν λόγω Ταμείο. Έχει όμως κανείς την αίσθηση και εδώ, όπως σε πολλές άλλες ενέργειες της σημερινής κυβέρνησης, ότι εξαγγέλλονται πράγματα, για τα οποία δεν υπάρχει κανένα σαφές και κατασταλαγμένο σχέδιο. Πέρα από την προώθηση εύηχων ιδεών (και την επανάληψη του επιθέτου Πράσινος σε κυβερνητικές εξαγγελίες συχνότερα και από την εφημερίδα «η Πράσινη») το ζητούμενο είναι εντέλει η στρατηγική. Και καθώς η περιβαλλοντική κρίση δεν είναι μικρότερης σημασίας από την οικονομική, θα ήταν καλό να ξέρουμε πως τουλάχιστον για την αντιμετώπιση αυτής, υπάρχει τέλος πάντων κάποιο, έστω και υποτυπώδες, σχέδιο....

11.2.10

6 χρόνια facebook control

Έξι χρόνια facebook λοιπόν: από την σπαργανώδη του κατάσταση (thefacebook)) σαν απόπειρα ευρετηριακής διασύνδεσης φοιτητών μέσα στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, μέχρι την σημερινή παντοκρατορία του στο χώρο των κοινωνικών μέσων δικτύωσης του παγκόσμιου ιστού, έχουν περάσει μόλις έξι χρόνια. Αυτές είναι άλλωστε οι ταχύτητες διαδικτυακής διάδοσης...

Η επέτειος συμπίπτει με την (νέα) καταγγελία της πολιτικής ιδιωτικού απορρήτου της εφαρμογής από όργανα της ΕΕ. Για την ακρίβεια για το facebook πρέπει να ήταν η τελευταία παρέμβαση της απερχόμενης επιτρόπου προστασίας δεδομένων Βίβιαν Ρέντινγκ, η οποία απείλησε (πάλι) με κυρώσεις την εταιρεία, ένα από τα πολλά σημάδια της "ασυδοσίας πρόσβασης" και "κατακράτησης δεδομένων" που χαρακτηρίζει το facebook από τον πρώτο καιρό ήδη της λειτουργίας του. Αξίζει πάντως να επισημάνουμε ότι η ΕΕ έχει σελίδα στο facebook, όπως και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά όχι πάντως και η κυρία Ρέντινγκ.

Αξίζει να επισημανθεί ως αναπόφευκτο, διότι το Facebook είναι πλέον κράτος εν κράτει στον παγκόσμιο ιστό, ανερχόμενη δύναμη που ήδη συναγωνίζεται την Παντοδύναμη Google σε επιρροη. Ακόμα και ο γράφων, ο οποίος είχε δηλώσει πέρυσι, από αυτό το έντυπο πως "δεν αγαπά το facebook" - και συνεχίζει -  έχει "αναγκαστεί" να επανεγγραφεί στην απύθμενη άβυσσο παραβίασης της ιδιωτικότητας και κατακερματισμού της σκέψης αυτή, με τις απαραίτητες προφυλάξεις βέβαια. Έχω αναγκαστεί,  επειδή ασχολούμαι επαγγελματικά με το διαδίκτυο,  διότι πλέον ένα πολύ μεγάλο μέρος της διαδικτυακής δραστηριότητας συμβαίνει μέσα ή περιστρέφεται γύρω από αυτό. Είναι πανταχού παρόν. Αποτελεί βασικό μηχανισμό διατήρησης και αναθέρμανσης δεσμών, ηλεκτρονικού καμακιού και φιλικής ενημέρωσης... Όχι μόνο στις μικρές ηλικίες, όπου σαρώνει, αλλά καθολικά: ακούς σχετικές συζητήσεις σε κουρεία και σε στάσεις λεωφορείου, σε γραφεία και σε καφενεία. Ήδη υπάρχουν 1.000.000 Έλληνες στο Facebook. Του χρόνου θα είναι δύο... Δεν είναι δυνατόν να μιλήσεις για το διαδίκτυο στην Ελλάδα χωρίς να έχεις μια καλή γνώση του τι γίνεται στο Facebook. Εξαπλώνεται και κατακυριεύει τον Ιστό...

Η έκτη επέτειος όμως συμπίπτει και με κάτι ακόμα: με το λανσάρισμα από την google, ενόψει της απειλής που αναφέραμε, ενός δυνητικά (;) ισχυρού αντίπαλου στον χώρο των κοινωνικών μέσων: του google buzz το οποίο εμένα μου φαίνεται τελείως ανιαρό - αλλά εμένα μου φαίνεται ανιαρό και το facebook οπότε αυτό δεν λέει τίποτα για την ενδεχόμενη ή μη επιτυχία του.

Eίναι ενδεικτικό του μεγέθους του οικονομικού διακυβεύματος, η μάχη γιγάντων για την διείσδυση στην σχετική αγορά. Αλλά να θυμόμαστε: το προς πώληση προϊόν είμαστε εμείς: πωλείται η επικοινωνίας μας, η προσοχή μας και τα προσωπικά μας στοιχεία σε βιομηχανική κλίμακα.

ΥΓ: Η διαμαρτυρία για την πολιτική απορρήτου στο facebook, έχει βέβαια γκρουπ στο facebook...

8.2.10

Εξεγερμένες ιδιοκτησίες: πώς κτίστηκε η Δύση


Η Μεγάλη Επανάσταση των Σκλάβων στην Αϊτή το 1791, ήταν ένα συνταρακτικό γεγονός στην εποχή του. Ήταν η μοναδική επιτυχημένη εξέγερση σκλάβων στην ιστορία, ένα βιαιότατο, απεγνωσμένο, ενστικτώδες ξέσπασμα ελευθερίας ευνοημένο από μια ιδιάζουσα συγκυρία, στηριγμένο από το πάθος των σκλάβων της Καραϊβικής. Ήταν προωθημένη πέρα από κάθε όνειρο του αντιδουλοκτητικού ρεύματος της εποχής της και έσπειρε τον τρόμο στην δουλοκτητική οικονομία ανά την Καραϊβική και τον Κόλπο του Μεξικού. Τα φιλελεύθερα πνεύματα της Αμερικανικής Επανάστασης (δουλοκτήτες και οι ίδιοι), έκλεισαν τις πόρτες στην νεαρότερη επανάσταση και στήριξαν την λευκή δουλοκτητική ελίτ έμπρακτα. Η ανησυχία πήρε διαστάσεις με το ξέσπασμα της εξέγερσης: ο φόβος των "Γάλλων σκλάβων" (των προερχόμενων από την Αϊτή δηλαδή) δημιούργησε πανικό. Έντρομοι οι καλοί δουλοκτήτες της πολιτείας της Νοτίου Καρολίνας π.χ. ζητούσαν έκτακτα μέτρα ασφαλείας για τον από Νότο κίνδυνο...
Γνωρίζουμε πως πολλές (οι περισσότερες ίσως;) από τις εξεγέρσεις των δούλων, τις οποίες κατέπνιξαν οι δουλοκτητικές πολιτείες των ΗΠΑ πριν καν εκδηλωθούν, υπήρχαν μόνο στα μυαλά των διωκτών τους. Δεκάδες "πλεκτάνες" σκλάβων που συνδέονταν υποτίθεται με κάποιο τρόπο με την Αϊτή αποκαλύφθηκαν. Κάποιες ίσως να ήταν πραγματικές. Δεν υπάρχουν τα στοιχεία για να ξέρουμε ποιες ή πόσες.

Μια από αυτές περιγράφεται σε επιστολή από το Τσάρλστον της Νοτίου Καρολίνας το 1797:

"Το περασμένο Σάββατο αποκαλύφθηκε μια συνωμοσία, γεγονός το οποίο ενδέχεται να έσωσε κάποιες ζωές και περιουσίες. Δεκαεπτά Γάλλοι νέγροι σχεδίαζαν να βάλουν φωτιά στην πόλη σε διάφορα σημεία, να σκοτώσουν τους λευκούς και μάλλον να καταλάβουν και την πυριτιδαποθήκη και το οπλοστάσιο. Ευτυχώς όμως ένας από τους σκλάβους μαρτύρησε τα σχέδιά τους στις αρχές. Πέντε έχουν συλληφθεί, δύο κρεμάστηκαν και οι υπόλοιποι διέφυγαν στην ύπαιθρο...


Περαιτέρω στοιχεία μας δίνει η Pennsylvania Gazette, τον Δεκέμβρη της χρονιάς εκείνης. Οι αρχές είχαν μάθει, έγραφε, για την συνωμοσία 10-15 "Γάλλων νέγρων" από νωρίς και περίμεναν να προχωρήσει το σχέδιο για να τους πιάσουν σχεδόν επ' αυτοφώρω. Η είδηση όμως διέρρευσε και έτσι αναγκάστηκαν να σπεύσουν να συλλάβουν τους συνωμότες και μεταξύ τους τέσσερις από τους επικεφαλής: "τον Φιγκαρό, ιδιοκτησία του κ. Robinett [αν και άλλες πηγές αναφέρουν μάλλον ορθότερα τον κ. Desbaux σαν ιδιοκτήτη του], τον Ζαν-Λουί, ιδιοκτησία του κ. Langstaff, τον Φιγκαρό τον Νεώτερο ιδιοκτησία του κ. Delaire, και τον Καπέλ (του οποίου ο ιδιοκτήτης δεν αναφέρεται στο δημοσίευμα).

Οι συλληφθέντες δεν ομολόγησαν αμέσως: η άρνησή τους ήταν αρχικά ομόφωνη. Όμως, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, ένας (ο νεαρός Φιγκαρό) "έσπασε" και ομολόγησε - "εν μέρει" λέει η εφημερίδα χωρίς να το επεξηγεί. Προφανώς όλη αυτή η (νομότυπη από ότι φαίνεται βεβαίως) διαδικασία κάνει τον σημερινό αναγνώστη να αμφισβητεί σοβαρά την ακεραιότητα και το αυθόρμητο της ομολογίας, αλλά και την αλήθειά της. Εκείνη την εποχή όμως κανείς δεν σκεφτόταν έτσι. Η μαρτυρία έγινε δεκτή (και προφανώς η μερικότητά της γενικεύτηκε), άλλοι μάρτυρες έσπευσαν να καταθέσουν και το δικαστήριο μετά από "ώριμη σκέψη" αποφάσισε να κρεμάσει τον Φιγκαρό τον πρεσβύτερο και τον Ζαν Λουί και να διώξει από την χώρα τον μεταμεληθέντα νεώτερο Φιγκαρό και τον Καπέλ. Οι υπόλοιποι συλληφθέντες δεν δηλώνεται τι απέγιναν, διότι η ποινή τους θα αποφασιζόταν αργότερα.

Μετά από την καταδίκη του Ζαν Λουί, αυτός (αναφέρει η εφημερίδα) στράφηκε προς τους δύο Φιγκαρό και είπε : "Δεν ρίχνω το φταίξιμο στους λευκούς, παρότι υποφέρω αυτοί έπραξαν το σωστό, αλλά είστε εσείς που μου φέρατε αυτά τα βάσανα". Ή έτσι αναφέρει η εφημερίδα. Ποιος ξέρει τι ειπώθηκε και τι έγινε στ' αλήθεια.

Στις 12 Δεκεμβρίου ο Ζαν Λουί και ο Φιγκαρό εκτελέστηκαν δια απαγχονισμού: φαντάζομαι πως όπως όλοι οι απαγχονισμοί την εποχή εκείνη και αυτός έγινε υπό τα βλέμματα των νοικοκύρηδων δουλοκτητών και των οικογενειών τους, αλλά και όλης της πόλης.

Αυτή η μικρή και θλιβερή ιστορία δεν τελειώνει όμως εδώ. Αναζητώντας περαιτέρω στοιχεία για το δράμα στην "Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Δουλείας" (Digital Library on American Slavery), ανακαλύπτει κανείς κάποια στοιχεία που δίνουν μια διάσταση τραγωδίας στην υπόθεση.

Κατ' αρχάς οι ιδιοκτήτες των εκτελεσθέντων σκλάβων δεν κάθισαν με σταυρωμένα χέρια. Διεκδίκησαν δικαστικά αποζημίωση για την θανάτωση των δούλων τους. Ο κ. Benjamin Langstaff για παράδειγμα, κατόρθωσε να αποσπάσει έστω και καθυστερημένα από την πολιτεία την "δίκαιη" αποζημίωση για την χαμένη περιουσία του, παρά την αμέλεια του (γέρου;) πατέρα του. Ο δούλος του αναφέρεται ως John Louis στο δικαστήριο και όχι ως Jean Louis, αν μπορεί κανείς να συναγάγει κάποιο συμπέρασμα από την λεπτομέρεια αυτή σχετικά με την καταγωγή του.

Για κάποιο μυστήριο λόγο, ο κ. Desbeaux, ιδιοκτήτης του πρεσβύτερου Φιγκαρό, στάθηκε λιγότερο τυχερός στην δική του διεκδίκηση. Δεν κατόρθωσε να αποσπάσει αποζημίωση για τον δούλο του, ίσως γιατί βιάστηκε να καταθέσει το αίτημά του.

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι η τύχη του νεαρού δούλου που "κατέδωσε" ή βοήθησε να στηθεί η κατηγορία εναντίον των φίλων του. Ένα χρόνο μετά την δίκη ο James Delaire αιτείται αποζημιώσεως για τον εκδιωγμένο σκλάβο του:

Ο James Delaire δηλώνει πως ο σκλάβος του Paul, γνωστός και ως Figaro, κρίθηκε ένοχος στάσης και καταδικάστηκε σε μεταφορά από τις ΗΠΑ στην Ολλανδική αποικία του Σουρινάμ όπου και πωλήθηκε. Άλλοι σκλάβοι που συμμετείχαν στην πλεκτάνη κρεμάστηκαν, αλλά ο Paul κατέθεσε εναντίον τους και του χαρίστηκε έτσι η ζωή. O Paul παραδόθηκε στον Duncan Hill, τον ιδιοκτήτη του μπρικού Aurora, για να μεταφερθεί στο Σουρινάμ. Εξαιτίας του "έντονου κρύου, που υπέστη ο εν λόγω Φιγκαρό στον οίκο εργασίας του Τσάρλστον και τις ισχυρής πίεσης που του ασκούσαν τα σίδερα στα πόδια του, λίγες μόνο μέρες μετά από τον απόπλου του Aurora ένα πρήξιμο στους αστραγάλους του μετατράπηκε σε πληγή και στην συνέχεια σε απονέκρωση της σάρκας με αποτέλεσμα να σαπίσουν τα δάκτυλα του ποδιού του και να αποπέσει το ένα πόδι ολόκληρο". Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να πωληθεί ο Paul για μόλις 20 Περίπου δολάρια παρότι άξιζε 350. Ο Delaire ζητά αποζημίωση"


Η αίτησή του απορρίφθηκε. Του έμεινε η ζημιά. Στον Φιγκαρό έμεινε η φρίκη...

Ούτε να φανταστεί κανείς δεν μπορεί την ζωή ενός κουτσού σκλάβου στο Σουρινάμ στα τέλη του 18ου αιώνα. Αν ήταν ήρωας μυθιστορήματος ο Φιγκαρό θα μπορούσε να παρουσιάζεται πως το σκάει μετά από λίγο και διαφύγει στις κοινότητες των Μαρούν του Σουρινάμ, των φυγάδων δούλων που βρήκαν καταφύγιο στα τροπικά δάση της χώρας και οργανώθηκαν σε ισχυρές φυλές. Το πιθανότερο είναι όμως πως πέθανε εκεί, ένας σακάτης μαύρος σκλάβος σε μια τροπική φυτεία, γρήγορα και χωρίς καμιά ελπίδα, σαν μισερός "macron", όπως περιγράφει μια άλλη αφήγηση: "as soon as they are sold, mostly [die] and only [burden] the inhabitants".

Έτσι ο Paul/Figaro αναδεικνύεται σε τραγικό ήρωα των πίσω σελίδων της ιστορίας: ανεξάρτητα από την θρησκεία του, πιθανολογεί κανείς εύλογα πως θα έβλεπε την απώλεια του ποδιού του σαν θεία τιμωρία για την κατάδοση των συντρόφων / συγκατηγορουμένων του. Η ζωή του μοιάζει εμβληματική της επαίσχυντης βαρβαρότητας της δουλείας και αναδεικνύει την πραγματική υλική βάση του θριαμβεύοντος ιμπεριαλισμού την εποχή εκείνη: την σάρκα, το αίμα και τα δάκρυα εκατομμυρίων σκλάβων μέσα στις ατελείωτες καταναγκαστικές και δωρεάν εργατοώρες που έκτισαν την υλική ανωτερότητα της Δύσης και το υπόβαθρο του ανερχόμενου τότε καπιταλισμού.

Βασικές αρχές πολιτικής οικονομίας



Αναλυτικά...

4.2.10

Κατά πρεζοδρόμων






Αν πρέπει να ψάχνουμε μαγικές λύσεις για την αντιμετώπιση της υποβάθμισης του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, να το πούμε ευθέως: δεν υπάρχουν. Οι συνηθισμένες «λύσεις» τέτοιων προβλημάτων συνίστανται στην απώθηση των εστιών τους μια γειτονιά παρακάτω, στην διακήρυξη της επιτυχίας της επιχείρησης και στην αδιαφορία για το τι θα συμβεί μετά. Σε μια περίοδο ύφεσης, οικονομικής κρίσης, διευρυνόμενης οικονομικής επισφάλειας και μέσα σε ένα πανυγήρι μιντιακής ανατροφοδότησης πανικού και υστερίας, προβλήματα π.χ. εγκληματικότητας και υποβάθμισης δεν είναι αντιμετωπίσιμα με "απλές" μεθόδους.

Στην περίπτωση όμως του ζητήματος του κέντρου της Αθήνας, υπάρχει όντως ένα (και μόνο ένα) μέτρο που θα μπορούσε να περιορίσει άμεσα, αισθητά και ορατά την εγκληματικότητα: και γιατί θα εξαφάνιζε σχεδόν έναν από τους βασικούς παράγοντες της «μικρής» εγκληματικότητας, και γιατί θα έπληττε καίρια τα έσοδα του οργανωμένου εγκλήματος, θα είχε δηλαδή επιπτώσεις πολύ πέραν μιας μικρής περιοχής της πρωτεύουσας.

Το μέτρο αυτό θα ήταν αμφιλεγόμενο, σίγουρα, αλλά θα ήταν και απόλυτα ορθολογικό: Πρόκειται για την δωρεάν (ή πολύ φτηνή) παροχή υποκατάστατων ηρωίνης και καθαρής ηρωίνης από σχετικά εξουσιοδοτημένα κέντρα, με απλή συνταγή γιατρού, ή μέσα από ένα κατάλογο ηρωινομανών που θα δικαιούνται της σχετικής χορήγησης. Δεν πρόκειται κατ’ ανάγκη για την «νομιμοποίηση» της διακίνησης ηρωίνης (αν και το κίνητρο της διακίνησής της θα εξέλιπε σε μεγάλο βαθμό), αλλά για την νομιμοποίηση της χρήσης της και της, υπό ιατρική επίβλεψη, παροχής της σε εθισμένους χρήστες.

Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν Ελληνική πρωτοτυπία: στην Ελβετία υπερψηφίστηκε πέρυσι  ακριβώς ένα τέτοιο μέτρο (με μεγάλη μάλιστα πλειοψηφία), ενώ οι σχετικές έρευνες είναι σχεδόν ομόφωνες στην θεαματική (θεαματικότατη) και θετική συμβολή του μέτρου στην μείωση της εγκληματικότητας αλλά και της θνησιμότητας μεταξύ των εθισμένων στην ηρωίνη.

Δεν είμαι αισιόδοξος για την πιθανότητα εφαρμογής ενός τέτοιου μέτρου στην Ελλάδα. Η δαιμονοποίηση του χρήστη, η φορτισμένη συζήτηση γύρω από τα ναρκωτικά, η εκ των προτέρων άρνηση κάθε ιδέας για την νομιμοποίηση της χρήσης τους (αν και δεν θα πρόκειται για κάτι τέτοιο) δηλώνουν πως θα οικοδομηθεί μέτωπο ενάντια στην απλή λογική: Ένα μέτωπο που θα το συναποτελούν καλοπροαίρετοι άνθρωποι αλλά και πάσης φύσεως αυτόκλητοι «προστάτες της ηθικής» και όλοι εκείνοι που θέλουν να διατηρούν κοινωνικές πληγές ανοιχτές για να αντλούν πολιτική και μιντιακή υπεραξία.

Πέραν αυτών βέβαια, η αγοραία τιμή της ηρωίνης θα κατακρημνιζόταν. Καρτέλ, συμμορίες και κυκλώματα επεξεργασίας, λαθρεμπορίας και διακίνησης θα αντιμετώπιζαν τον οικονομικό αφανισμό. Θα έλεγα μάλιστα πως αν το Οργανωμένο Έγκλημα είχε γραφεία τύπου και επικοινωνιολόγους, αν είχε εγκάθετους στα ΜΜΕ, θα πρωτοστατούσαν νύχτα-μέρα σε μια καμπάνια για να μην εφαρμοστεί ποτέ κανένα τέτοιο ή παρόμοιο μέτρο. Κάποιοι μάλιστα θα έλεγαν πως η καμπάνια αυτή βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια εν εξελίξει...